Kalkulator przełożeń (koła zębate, łańcuch, pasy)
Wynik
- Rozwinięcie najtwardszego (m na obrót korby)
- 9,57 m
- Gear inches (najtwardsze)
- 119,9
- Rozpiętość napędu
- 455%
- Prędkość na najlżejszym
- 11,4 km/h
| Tył \ przód | 50 | 34 |
|---|---|---|
| 11 | 4,55 (51,7) | 3,09 (35,1) |
| 12 | 4,17 (47,4) | 2,83 (32,2) |
| 13 | 3,85 (43,7) | 2,62 (29,7) |
| 14 | 3,57 (40,6) | 2,43 (27,6) |
| 15 | 3,33 (37,9) | 2,27 (25,8) |
| 17 | 2,94 (33,4) | 2 (22,7) |
| 19 | 2,63 (29,9) | 1,79 (20,3) |
| 21 | 2,38 (27,1) | 1,62 (18,4) |
| 24 | 2,08 (23,7) | 1,42 (16,1) |
| 27 | 1,85 (21,1) | 1,26 (14,3) |
| 30 | 1,67 (18,9) | 1,13 (12,9) |
| 34 | 1,47 (16,7) | 1 (11,4) |
Obliczenia krok po kroku
- Przełożenie = zęby przód ÷ zęby tył; najtwardsze 50/11 = 4,545
- Rozwinięcie = przełożenie × obwód koła = 4,545 × 2105 mm = 9,57 m
- Prędkość = rozwinięcie × kadencja × 60 = 9,568 m × 90 × 60 = 51,7 km/h
- Gear inches = przełożenie × średnica koła (26,4″) = 119,9
- Unikaj skrajnego krzyżowania łańcucha (duża tarcza z przodu + duża zębatka z tyłu i odwrotnie).
- Obwody kół orientacyjne — dla dokładnego licznika zmierz obwód (1 obrót koła z obciążeniem).
- Rower elektryczny (art. 2 pkt 47 Prawa o ruchu drogowym): wspomaganie tylko przy pedałowaniu, do 48 V i 250 W, wyłączające się po przekroczeniu 25 km/h — przełożenie nie zmienia tego limitu.
Kalkulator przełożeń obejmuje pięć rodzajów napędu. Dla roweru podaje przełożenie każdej kombinacji tarczy i zębatki, rozwinięcie, gear inches i prędkość przy wybranej kadencji, a także długość łańcucha. Dla maszyn liczy przełożenie, obroty i moment przekładni zębatej oraz długość pasa dla dwóch kół pasowych, a dla motocykla — jak zmiana zębatek wpływa na prędkość i wskazania prędkościomierza.
Jak korzystać z kalkulatora przełożeń
Wybierz rodzaj napędu:
- Przełożenia rowerowe — wpisz tarcze korby (np. 50, 34), zębatki kasety (11, 12, 13…), rozmiar opony i kadencję. Dostaniesz tabelę wszystkich kombinacji z przełożeniem i prędkością.
- Długość łańcucha rowerowego — długość tylnych widełek (od osi suportu do osi tylnego koła) oraz największa tarcza i zębatka.
- Koła zębate — liczba zębów koła napędzającego i napędzanego, obroty wejściowe, moment i sprawność.
- Koła pasowe — średnice obu kół, rozstaw osi i obroty.
- Zębatki motocyklowe — obecna i nowa zębatka zdawcza (przednia) i tylna.
Kalkulator przełożeń rowerowych — wzory
- przełożenie = zęby tarczy ÷ zęby zębatki,
- rozwinięcie (metry na jeden obrót korby) = przełożenie × obwód koła,
- prędkość [km/h] = rozwinięcie [m] × kadencja [obr./min] × 60 / 1000,
- gear inches = przełożenie × średnica koła w calach.
Obwód koła zależy od opony: 700 × 25C to ok. 2105 mm, 700 × 40C ok. 2200 mm, 29″ × 2,1 ok. 2288 mm. Do licznika rowerowego najlepiej zmierzyć jeden obrót koła z rowerzystą siedzącym na rowerze.
Rozpiętość napędu to najtwardsze przełożenie podzielone przez najlżejsze. Rowery szosowe mają ok. 400–450%, a górskie napędy 1 × 12 ok. 500–520%.
Kalkulator przełożeń rower — przykład: szosa 50/34 z kasetą 11–34
Rower szosowy z korbą 50/34, 12-rzędową kasetą 11–34, oponami 700 × 25C (2105 mm) i kadencją 90 obr./min:
- Najtwardsze przełożenie: 50 / 11 = 4,545.
- Rozwinięcie: 4,545 × 2105 mm = 9,57 m na obrót korby.
- Prędkość: 9,568 m × 90 × 60 / 1000 = 51,7 km/h.
- Najlżejsze przełożenie: 34 / 34 = 1,0 — 2,1 m na obrót i 11,4 km/h przy 90 obr./min.
- Rozpiętość: 4,545 / 1,0 = 455%; gear inches na najtwardszym przełożeniu: 119,9.
| Zębatka | Tarcza 50 | Tarcza 34 |
|---|---|---|
| 11 | 4,55 (51,7 km/h) | 3,09 (35,1 km/h) |
| 15 | 3,33 (37,9 km/h) | 2,27 (25,8 km/h) |
| 21 | 2,38 (27,1 km/h) | 1,62 (18,4 km/h) |
| 34 | 1,47 (16,7 km/h) | 1,00 (11,4 km/h) |
Unikaj skrajnego krzyżowania łańcucha — dużej tarczy z największymi zębatkami i małej tarczy z najmniejszymi. Łańcuch szybciej się zużywa, a przełożenia i tak się powtarzają.
Kalkulator długości łańcucha rowerowego
Dla napędów z przerzutką tylną kalkulator stosuje metodę „duża–duża plus jeden cal”:
L [cale] = 2 · C + (F + R) / 4 + 1
gdzie C to długość tylnych widełek w calach, F — największa tarcza, a R — największa zębatka. Liczba ogniw to L × 2 zaokrąglone w górę do liczby parzystej, bo podziałka łańcucha to ½ cala.
Przykład: widełki 420 mm (16,535″), 50 i 34 zęby: L = 2 × 16,535 + (50 + 34) / 4 + 1 = 55,07″ → 112 ogniw (1422 mm).
Przy napędach 1 × 12 i przerzutkach z długim wózkiem stosuj metodę producenta — SRAM mierzy np. łańcuch na największej zębatce przy ustawionym B-tension. Łańcuch wydłużony o 0,5–0,75% (sprawdzisz to miernikiem zużycia łańcucha) trzeba wymienić, inaczej zniszczy kasetę i tarcze.
Kalkulator kół zębatych i kół pasowych — przekładnia pasowa
Koła zębate. Przełożenie i = z₂ / z₁, obroty wyjściowe n₂ = n₁ / i, a moment wyjściowy M₂ = M₁ · i · η.
Przykład: koło 20-zębne napędza koło 60-zębne, na wejściu 1450 obr./min i 10 N·m, sprawność 98%: i = 3, n₂ = 483,3 obr./min, M₂ = 10 × 3 × 0,98 = 29,4 N·m; moc na wejściu 1,52 kW. W przekładni wielostopniowej przełożenie całkowite to iloczyn przełożeń stopni, a sprawność — iloczyn ich sprawności.
Koła pasowe. n₂ = n₁ · d₁ / d₂, a długość pasa:
L ≈ 2C + π(d₁ + d₂)/2 + (d₂ − d₁)²/(4C)
Przykład: koła 100 i 200 mm, rozstaw osi 400 mm, 1450 obr./min: n₂ = 725 obr./min, długość pasa 1277,5 mm, prędkość pasa 7,59 m/s, kąt opasania małego koła 165,7°. Wybierz pas klinowy o najbliższej znormalizowanej długości i sprawdź, czy katalog podaje długość wewnętrzną (Li) czy obliczeniową (Ld). Poślizg pasa obniża obroty o kolejne 1–2%.
Kalkulator zębatek motocyklowych a prędkościomierz
Wymiana zębatek zmienia przełożenie napędu końcowego. Kalkulator porównuje stare przełożenie (tył ÷ przód) z nowym.
Przykład: z 15/45 na 16/45 — przełożenie spada z 3,000 do 2,8125, więc przy tych samych obrotach silnika motocykl jedzie o 6,67% szybciej, ale wolniej przyspiesza. Orientacyjnie jeden ząb z przodu zmienia przełożenie tak jak ok. trzy zęby z tyłu.
Jeśli prędkościomierz bierze sygnał z zębatki zdawczej albo skrzyni biegów, po takiej zmianie pokaże mniej, niż wynosi rzeczywista prędkość: przy wskazaniu 90 km/h pojedziesz w rzeczywistości ok. 96 km/h — kalkulator podaje tę wartość w wyniku. To ważne, bo regulamin EKG ONZ nr 39, obowiązujący przy homologacji pojazdów w UE, nie pozwala, żeby prędkościomierz wskazywał mniej niż prędkość rzeczywista — może ją tylko zawyżać, najwyżej o 10% plus 4 km/h. Zaniżający prędkościomierz naraża na mandat za przekroczenie prędkości, więc po zmianie zębatek skalibruj licznik albo zamontuj korektor. Sprawdź też długość łańcucha i osłonę.
Rower elektryczny a przełożenia — przepisy
Zgodnie z art. 2 pkt 47 Prawa o ruchu drogowym rower może mieć pomocniczy napęd elektryczny, który działa tylko przy pedałowaniu, jest zasilany napięciem do 48 V, ma znamionową moc ciągłą do 250 W i przestaje wspomagać po przekroczeniu 25 km/h. Twardsze przełożenie pozwala jechać szybciej siłą mięśni, ale silnik i tak musi wyłączyć wspomaganie przy 25 km/h.
Urządzenia znoszące ten limit (tzw. tuning) albo mocniejszy silnik zamieniają pojazd w motorower lub inny pojazd, który wymaga rejestracji, ubezpieczenia OC i odpowiedniego prawa jazdy. Rower może mieć też najwyżej 0,9 m szerokości. Ramę dobierzesz w kalkulatorze rozmiaru roweru.
Najczęstsze pytania
Jak szybko pojadę na przełożeniu 50/11 przy kadencji 90?
Ok. 51,7 km/h na oponach 700 × 25C. Przełożenie to 4,545, rozwinięcie 9,57 m na obrót korby, a 9,57 m × 90 × 60 = 51,7 km/h.
Ile ogniw powinien mieć łańcuch rowerowy?
To zależy od ramy i napędu. Dla widełek 420 mm i zębatek 50/34 wzór daje 55,07 cala, czyli 112 ogniw. Rowery górskie z dużymi kasetami potrzebują zwykle 116–126 ogniw; zawsze zaokrąglaj w górę do liczby parzystej.
Co zmienia jeden ząb więcej z przodu w motocyklu?
Wydłuża przełożenie: przy zmianie 15/45 → 16/45 prędkość przy tych samych obrotach rośnie o 6,67%, prędkość maksymalna rośnie, a przyspieszenie maleje. Jeśli prędkościomierz napędza zębatka zdawcza, pokaże ok. 6% mniej niż prędkość rzeczywista.
Czy prędkościomierz może pokazywać mniej niż prędkość rzeczywista?
Nie. Regulamin EKG ONZ nr 39 pozwala prędkościomierzowi zawyżać prędkość najwyżej o 10% plus 4 km/h, ale nigdy nie pokazywać mniej niż prędkość rzeczywista. Po zmianie zębatek lub rozmiaru opon sprawdź licznik z GPS.
Jak obliczyć długość pasa dla dwóch kół pasowych?
L ≈ 2C + π(d₁ + d₂)/2 + (d₂ − d₁)²/(4C). Dla kół 100 i 200 mm i rozstawu osi 400 mm pas ma 1277,5 mm; wybierz najbliższą długość znormalizowaną.
Źródła
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1251 — art. 2 pkt 47
- Regulamin EKG ONZ nr 39 — jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w zakresie urządzenia do pomiaru prędkości (UNECE)
Ostatnia aktualizacja: 28 października 2026