Kalkulator równań
Wynik
- Rodzaj równania
- liniowe
- Liczba rozwiązań rzeczywistych
- 1
Obliczenia krok po kroku
- Przenosimy wszystko na lewą stronę: x − 9 = 0
- Równanie liniowe: x − 9 = 0
- x = 9
- x = 9 : 1 = 9
- Rozwiązanie dokładne (algebraiczne).
Kalkulator równań rozwiązuje równania i nierówności z jedną niewiadomą. Równania liniowe i kwadratowe są rozwiązywane dokładnie, z pokazaniem każdego kroku, równania wielomianowe przez poszukiwanie pierwiastków wymiernych i dzielenie schematem Hornera, a wszystkie pozostałe równania (wykładnicze, trygonometryczne, z pierwiastkami lub wartościami bezwzględnymi) numerycznie w wybranym przedziale. Rozwiązania nierówności są podawane jako przedziały, a wynik zawiera wykres, na którym rozwiązania są zaznaczone na osi x.
Jak korzystać z kalkulatora równań
- Równanie lub nierówność — wpisz je tak jak na kartce. Równanie zapisz ze znakiem =, a nierówność ze znakiem nierówności. Znak mnożenia można pominąć: 2x, 3(x + 1).
- Potęgi i funkcje — znak ^ oznacza potęgę (x^2), a kalkulator rozpoznaje również sqrt(x), sin(x), cos(x), log(x) o podstawie 10, ln(x), e^x oraz wartość bezwzględną zapisaną jako abs(x) lub między pionowymi kreskami.
- Zakres od … do — zakres stosowany przy numerycznym rozwiązywaniu równań, domyślnie od −100 do 100. Równania liniowe, kwadratowe i wielomianowe nie wymagają tego parametru.
Niewiadomą może być dowolna litera, ale tylko jedna: równanie typu x + y = 2 zwraca błąd. Przy dwóch lub więcej niewiadomych skorzystaj z kalkulatora układów równań.
Wynik zawiera rozwiązanie, rodzaj równania, liczbę rozwiązań rzeczywistych, poszczególne kroki oraz wykres funkcji f(x) = lewa strona − prawa strona. Jej miejsca zerowe są rozwiązaniami równania.
Rozwiąż równanie: 3x − 7 = 2(x + 1) krok po kroku
Wartość domyślna: 3x − 7 = 2(x + 1).
- Opuść nawias: 3x − 7 = 2x + 2.
- Przenieś wszystko na lewą stronę: 3x − 7 − 2x − 2 = 0, więc x − 9 = 0.
- Rozwiąż: x = 9 : 1 = 9.
Sprawdzenie: podstawiamy x = 9 do obu stron: lewa strona wynosi 3 · 9 − 7 = 20, prawa strona wynosi 2 · (9 + 1) = 20. Obie są równe, więc rozwiązanie jest poprawne. Kalkulator rozpoznaje to jako równanie liniowe z jednym rozwiązaniem rzeczywistym i oznacza wynik jako dokładny.
Równania z jedną niewiadomą — tożsamość i sprzeczność
Równanie liniowe ax + b = 0 ma zazwyczaj dokładnie jedno rozwiązanie: x = −b/a. Dwa przypadki szczególne pojawiają się, gdy niewiadoma się skraca:
| Równanie | Po uproszczeniu | Wynik |
|---|---|---|
| 3x − 7 = 2(x + 1) | x − 9 = 0 | jedno rozwiązanie, x = 9 |
| 2(x + 1) = 2x + 2 | 0 = 0 | tożsamość — każda liczba rzeczywista jest rozwiązaniem |
| x = x + 1 | −1 = 0 | sprzeczność — brak rozwiązań |
| x/2 + 1/3 = 1 | x/2 − 2/3 = 0 | jedno rozwiązanie, x = 4/3 |
Ułamki zostają dokładne: ostatnie równanie daje wynik 4/3, a nie zaokrągloną liczbę dziesiętną. Równanie prawdziwe dla każdej liczby nazywamy tożsamościowym, a niespełnione przez żadną liczbę — sprzecznym.
Kalkulator równań kwadratowych — delta i pierwiastki
Kalkulator samodzielnie rozpoznaje równanie kwadratowe, nawet jeśli nawiasy nie są rozwinięte, odczytuje współczynniki a, b, c i oblicza wyróżnik Δ = b² − 4ac:
- Δ dodatnia — dwa rozwiązania: x₁ = (−b − √Δ)/(2a), x₂ = (−b + √Δ)/(2a),
- Δ = 0 — jedno rozwiązanie podwójne: x₀ = −b/(2a),
- Δ ujemna — brak rozwiązań rzeczywistych, a kalkulator podaje również pierwiastki zespolone.
Przykłady:
| Równanie | Δ | Rozwiązania |
|---|---|---|
| x² − 5x + 6 = 0 | 1 | x₁ = 2, x₂ = 3 |
| x² + x − 1 = 0 | 5 | (−1 − √5)/2 ≈ −1,618034 oraz (−1 + √5)/2 ≈ 0,618034 |
| (x − 2)² = 0 | 0 | x = 2 (podwójne) |
| x² + 1 = 0 | −4 | brak rozwiązań rzeczywistych; pierwiastki zespolone −i oraz i |
Jeśli potrzebujesz też wierzchołka, postaci kanonicznej i wykresu paraboli, skorzystaj z kalkulatora delty.
Kalkulator nierówności — jak je rozwiązuje
Nierówność rozwiązuje się w trzech krokach: przenosi się wszystko na lewą stronę, znajduje się miejsca zerowe wyrażenia, a następnie sprawdza się znak wyrażenia w każdym przedziale między nimi.
Wynik jest zapisany jak w polskiej szkole: nawias ostry ⟨ ⟩ oznacza, że koniec przedziału należy do zbioru, a nawias okrągły ( ), że nie należy.
| Nierówność | Rozwiązanie |
|---|---|
| x² − 4 ≥ 0 | x ∈ (−∞; −2⟩ ∪ ⟨2; +∞) |
| 2x − 1 mniejsze od 5 | x ∈ (−∞; 3) |
| x² + 1 większe od 0 | x ∈ ℝ |
| (x − 1)/(x + 2) ≤ 0 | x ∈ (−2; 1⟩ |
| 1/x większe od 0 | x ∈ (0; +∞) |
W ułamkach miejsca zerowe mianownika nie należą do dziedziny, więc nigdy nie wchodzą do rozwiązania, nawet przy nierówności nieostrej. Dlatego w czwartym przykładzie −2 leży poza zbiorem, a 1 należy do niego.
Równania wielomianowe, trygonometryczne i wykładnicze
Równania wielomianowe trzeciego stopnia i wyższych. Kalkulator szuka pierwiastków wymiernych wśród ułamków zbudowanych z dzielników wyrazu wolnego i współczynnika przy najwyższej potędze, a następnie dzieli wielomian schematem Hornera. Dla równania x³ − 6x² + 11x − 6 = 0 znajduje 1, 2 i 3. Pozostałe pierwiastki są obliczane numerycznie: dla równania x³ − 2 = 0 otrzymujemy x ≈ 1,25992105.
Wszystkie pozostałe równania są rozwiązywane numerycznie: kalkulator wyszukuje zmiany znaku funkcji f(x) w wybranym przedziale, zawęża je metodą bisekcji i doprecyzowuje metodą Newtona, z dokładnością do około 10 cyfr. Gdy wartość da się rozpoznać, wynik jest podawany także w postaci dokładnej:
| Równanie | Zakres | Wynik |
|---|---|---|
| 2^x = 10 | od −100 do 100 | x ≈ 3,3219280949 |
| e^x = 5 | od −100 do 100 | x ≈ 1,6094379124 |
| sin(x) = 0,5 | od 0 do 7 | π/6, 5π/6 i 13π/6 |
| abs(x − 3) = 5 | od −100 do 100 | x = −2 oraz x = 8 |
| sqrt(x + 2) = x | od −100 do 100 | x = 2 |
| log(x) = 2 | od −100 do 100 | x = 100 |
Zakres ma znaczenie. Równania trygonometryczne mają nieskończenie wiele rozwiązań, więc zawęź zakres do potrzebnego przedziału. Przy szerokim zakresie kalkulator pokazuje 12 rozwiązań najbliższych zera. Jeśli w domyślnym zakresie nie ma żadnego rozwiązania, kalkulator sam poszerza go do ±100 000, a potem do ±100 000 000: tak znajduje x = 1000 dla log(x) = 3. Zakresu ustawionego ręcznie nie zmienia.
Uwzględniana jest dziedzina. Równanie x/(x − 1) = 1/(x − 1) wygląda, jakby miało rozwiązanie x = 1, ale wtedy mianownik jest równy zero, więc równanie nie ma rozwiązań. Kalkulator też ich nie znajduje.
Równania w szkole i na egzaminie
Równania wracają na każdym etapie nauki. Według podstawy programowej dla szkoły podstawowej z 11 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 378) uczniowie klas IV–VI rozwiązują proste równania pierwszego stopnia z niewiadomą po jednej stronie, a uczniowie klas VII–VIII – równania pierwszego stopnia oraz zadania tekstowe. Nowa podstawa wchodzi stopniowo od roku szkolnego 2026/2027 (najpierw klasy I i IV), a klasy, których jeszcze nie objęła, uczą się według dotychczasowej.
W liceum ogólnokształcącym (Dz.U. 2024 poz. 1019) zakres podstawowy obejmuje równania i nierówności kwadratowe oraz równania wielomianowe w postaci iloczynowej. Zakres rozszerzony obejmuje dodatkowo nierówności wielomianowe, równania wymierne i równania trygonometryczne.
Kalkulator dobrze sprawdza zadania domowe, ale na egzaminie z niego nie skorzystasz. Zgodnie z komunikatem dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. o przyborach na egzaminy w 2027 r. na egzaminie ósmoklasisty z matematyki uczniowie pracują bez kalkulatora (kalkulator prosty jest dopuszczony tylko w ramach dostosowania, np. przy opinii o dyskalkulii), a na maturze z matematyki dozwolony jest wyłącznie kalkulator prosty, więc obliczenia trzeba zapisać ręcznie. Zobacz jaki kalkulator zabrać na maturę.
Najczęstsze pytania
Czy kalkulator potrafi rozwiązać równanie z dwiema niewiadomymi?
Nie, ta strona obsługuje jedną niewiadomą. Pojedyncze równanie z dwiema niewiadomymi ma nieskończenie wiele rozwiązań. Dwa lub więcej równań można rozwiązać za pomocą kalkulatora układów równań.
Dlaczego nie ma rozwiązań, skoro wiem, że istnieją?
Równania numeryczne są rozwiązywane w podanym zakresie. Domyślny zakres od −100 do 100 kalkulator sam poszerza, gdy nic w nim nie znajdzie, np. dla log(x) = 3, ale zakresu ustawionego ręcznie nie zmienia. Jeśli rozwiązanie leży poza nim, wpisz szerszy zakres.
Czy kalkulator podaje rozwiązania zespolone?
Dla równań kwadratowych z ujemną deltą tak: x² + 1 = 0 nie ma rozwiązań rzeczywistych, a pierwiastki zespolone to −i oraz i. W pozostałych równaniach kalkulator szuka tylko rozwiązań rzeczywistych. Operacje na liczbach zespolonych są dostępne w kalkulatorze liczb zespolonych.
Czy kalkulator bilansuje równania chemiczne?
Nie. Ten kalkulator obsługuje wyłącznie równania matematyczne. Reakcje chemiczne bilansuje się inną metodą, a kalkulator nie czyta wzorów chemicznych.
Czy mogę wkleić treść zadania tekstowego?
Nie, kalkulator wymaga podania równania. Najpierw przełóż zadanie na język matematyki: oznacz niewiadomą jako x, zapisz zależność między danymi w postaci równania i wprowadź je do kalkulatora.
Co oznacza wynik z symbolem ≈?
Oznacza to, że wartość jest zaokrąglona. Znak równości wskazuje na wartość dokładną, na przykład x = 4/3 lub x = π/6. Pierwiastki równań rozwiązywanych numerycznie są dokładne do około 10 cyfr.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (Dz.U. 2026 poz. 378) — matematyka, klasy IV–VIII
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. 2024 poz. 1019) — matematyka: równania i nierówności
- CKE: Komunikat dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. o materiałach i przyborach pomocniczych na egzaminie ósmoklasisty i maturze w 2027 r.
- Wolfram MathWorld: Quadratic Equation
Ostatnia aktualizacja: 1 listopada 2026