Kalkulatorów w serwisie: 513

Kalkulator macierzy

Wynik

Wynikmacierz 2×2
A · B
[19 22; 43 50]
A =
12
34
B =
56
78
A · B =
1922
4350
Obliczenia krok po kroku
  1. Wymiar wyniku: (2×2) · (2×2) = 2×2. Element c_ij = suma iloczynów i-tego wiersza A i j-tej kolumny B.
  2. c₁₁ = 1·5 + 2·7 = 19
  3. c₁₂ = 1·6 + 2·8 = 22
  4. c₂₁ = 3·5 + 4·7 = 43
  5. c₂₂ = 3·6 + 4·8 = 50
  • Elementy możesz wpisywać jako liczby całkowite lub dziesiętne (z przecinkiem); wyniki wymierne pokazujemy jako ułamki zwykłe.
  • Mnożenie macierzy nie jest przemienne: zwykle A·B ≠ B·A.

Kalkulator macierzowy wykonuje mnożenie, dodawanie i odejmowanie macierzy, oblicza wyznacznik, macierz odwrotną, rząd, transpozycję oraz potęgi macierzy, a także mnoży macierz przez liczbę. Działa dla macierzy o dowolnym rozmiarze, wyświetla wyniki jako ułamki dokładne i wyjaśnia każdy krok — od reguły Sarrusa po eliminację Gaussa-Jordana. Kalkulator jest bezpłatny i nie wymaga rejestracji.

Jak korzystać z kalkulatora

  1. Wybierz operację: mnożenie A · B, dodawanie A + B, odejmowanie A − B, wyznacznik det(A), macierz odwrotną A⁻¹, transpozycję Aᵀ, rząd rz(A), potęgę Aⁿ lub mnożenie przez liczbę k · A.
  2. Wprowadź macierz A: każdy wiersz w nowym wierszu, elementy oddzielone spacjami, np. „1 2” (pierwszy wiersz) i „3 4” (drugi wiersz).
  3. W przypadku operacji na dwóch macierzach wprowadź macierz B w ten sam sposób. W przypadku potęgi należy wprowadzić wykładnik n (od −10 do 20), a w przypadku mnożenia przez liczbę — liczbę k.

Elementy mogą być liczbami całkowitymi lub ułamkami dziesiętnymi z przecinkiem. Wyniki wymierne są przedstawiane jako ułamki zwykłe (np. 3/2), a wynik jest również wyświetlany w postaci macierzy obok macierzy wejściowych.

Mnożenie macierzy

Dwie macierze można pomnożyć tylko wtedy, gdy liczba kolumn macierzy A jest równa liczbie wierszy macierzy B. Wynik ma tyle samo wierszy co macierz A i tyle samo kolumn co macierz B. Każdy element c_ij jest sumą iloczynów i-tego wiersza macierzy A oraz j-tej kolumny macierzy B.

Wartości domyślne: A = [1 2; 3 4], B = [5 6; 7 8]:

  • c₁₁ = 1·5 + 2·7 = 19,
  • c₁₂ = 1·6 + 2·8 = 22,
  • c₂₁ = 3·5 + 4·7 = 43,
  • c₂₂ = 3·6 + 4·8 = 50,
  • A · B = [19 22; 43 50].

Mnożenie macierzy nie jest przemienne: B · A = [23 34; 31 46], co stanowi inną macierz.

Można również mnożyć macierze niekwadratowe: macierz 2×3 [1 2 3; 4 5 6] pomnożona przez macierz 3×2 [1 0; 0 1; 2 2] daje macierz 2×2 [7 8; 16 17].

Wyznacznik macierzy 2×2 i 3×3

Wyznacznik istnieje tylko dla macierzy kwadratowej.

Macierz 2×2: det = a·d − b·c. Dla przykładowej macierzy A = [1 2; 3 4]: det = 1·4 − 2·3 = 4 − 6 = −2.

Macierz 3×3 — reguła Sarrusa: det = aei + bfg + cdh − ceg − afh − bdi, gdzie litery oznaczają elementy odczytywane wiersz po wierszu (a b c / d e f / g h i). Dla A = [2 0 1; 1 3 2; 1 1 2]:

  • det = 2·3·2 + 0·2·1 + 1·1·1 − 1·3·1 − 2·2·1 − 0·1·2,
  • det = 12 + 0 + 1 − 3 − 4 − 0 = 6.

Kalkulator informuje również, czy macierz jest odwracalna: jeśli det ≠ 0, to istnieje macierz odwrotna; jeśli det = 0, to macierz jest osobliwa.

Wyznacznik macierzy 4×4 i większych

Reguła Sarrusa działa tylko w przypadku macierzy 3×3. W przypadku macierzy 4×4 lub większych kalkulator stosuje eliminację Gaussa: przekształca macierz do postaci schodkowej za pomocą operacji na wierszach, a wyznacznik jest iloczynem wiodących elementów, pomnożonym przez −1 za każdą zamianę wierszy.

Przykład: dla macierzy 4×4 o wierszach [1 2 0 1], [0 1 3 2], [2 0 1 1], [1 1 1 0] kalkulator pokazuje operacje na wierszach (np. w₃ ← w₃ − 2·w₁) oraz wynik det = −15.

Ręcznie można również zastosować rozwinięcie Laplace’a wzdłuż wiersza lub kolumny zawierającej wiele zer — wyznacznik macierzy 4×4 rozkłada się na cztery wyznaczniki macierzy 3×3. Przydatne właściwości:

  • zamiana miejscami dwóch wierszy zmienia znak wyznacznika,
  • dodanie wielokrotności jednego wiersza do drugiego nie zmienia wyznacznika,
  • jeśli dwa wiersze są proporcjonalne, wyznacznik wynosi 0,
  • det(A·B) = det(A) · det(B).

Macierz odwrotna

Macierz odwrotna A⁻¹ spełnia warunek A · A⁻¹ = I (macierz jednostkowa). Istnieje ona wyłącznie dla macierzy kwadratowej o det(A) ≠ 0.

Macierz 2×2: A⁻¹ = 1/det · [d −b; −c a]. Dla A = [1 2; 3 4] det = −2, więc A⁻¹ = −1/2 · [4 −2; −3 1] = [−2 1; 3/2 −1/2].

Macierze 3×3 i większe: kalkulator wykorzystuje metodę Gaussa–Jordana: zapisuje [A | I] i przekształca ją za pomocą operacji na wierszach w [I | A⁻¹]. Dla A = [2 0 1; 1 3 2; 1 1 2] (det = 6) odwrotną macierzą jest [2/3 1/6 −1/2; 0 1/2 −1/2; −1/3 −1/3 1].

W przypadku macierzy osobliwej, np. [1 2; 2 4] (det = 0), kalkulator informuje, że macierz odwrotna nie istnieje.

Rząd macierzy

Rząd macierzy to liczba liniowo niezależnych wierszy (lub kolumn). Kalkulator przekształca macierz do postaci schodkowej i zlicza wiersze niezerowe (elementy wiodące).

Przykład: A = [1 2 3; 2 4 6; 1 0 1]. Drugi wiersz jest dwukrotnością pierwszego, więc po eliminacji jeden wiersz przyjmuje wartość zerową: rz(A) = 2.

Rząd macierzy wykorzystuje się między innymi w twierdzeniu Kroneckera–Capelliego: układ równań liniowych ma rozwiązanie, jeśli rząd macierzy współczynników jest równy rzędowi macierzy rozszerzonej. Aby bezpośrednio rozwiązywać układy równań, skorzystaj z kalkulatora układów równań.

Transpozycja, potęgi i mnożenie przez liczbę

  • Transpozycja Aᵀ — wiersze zamieniają się na kolumny: (Aᵀ)(ij) = a(ji). Dla A = [1 2 3; 4 5 6] (2×3) mamy Aᵀ = [1 4; 2 5; 3 6] (3×2).
  • Potęga Aⁿ — macierz pomnożona przez samą siebie n razy. Dla macierzy domyślnej A: A² = [7 10; 15 22]. A⁰ = I, a potęga ujemna jest potęgą macierzy odwrotnej: A⁻² = (A⁻¹)².
  • Mnożenie przez liczbę k — każdy element jest mnożony przez k: 2 · [1 2; 3 4] = [2 4; 6 8].
  • Dodawanie i odejmowanie — tylko dla macierzy o tym samym rozmiarze; elementy w tych samych pozycjach są dodawane lub odejmowane.

W przypadku operacji na wektorach (iloczyn skalarny i wektorowy) należy skorzystać z kalkulatora wektorowego.

Najczęstsze pytania

Kiedy można pomnożyć dwie macierze?

Gdy liczba kolumn pierwszej macierzy jest równa liczbie wierszy drugiej. Macierz 2×3 można pomnożyć przez macierz 3×2, a wynikem jest macierz 2×2.

Jak obliczyć wyznacznik macierzy 3×3?

Zastosuj regułę Sarrusa: zsumuj iloczyny wzdłuż trzech przekątnych biegnących w dół w prawo i odejmij iloczyny wzdłuż trzech przekątnych biegnących w dół w lewo. Dla macierzy [2 0 1; 1 3 2; 1 1 2] wyznacznik wynosi 6.

Jak obliczyć wyznacznik macierzy 4×4?

Reguła Sarrusa nie sprawdza się w przypadku macierzy 4×4. Należy zastosować eliminację Gaussa lub rozwinięcie Laplace’a wzdłuż wiersza lub kolumny. Kalkulator wykorzystuje eliminację i pokazuje operacje wierszowe.

Kiedy istnieje macierz odwrotna?

Dotyczy to wyłącznie macierzy kwadratowej o wyznaczniku niezerowym. Jeśli det(A) = 0, macierz jest osobliwa i nie ma odwrotnej.

Czy A·B jest równe B·A?

Zazwyczaj nie. Dla A = [1 2; 3 4] i B = [5 6; 7 8] mamy A·B = [19 22; 43 50] oraz B·A = [23 34; 31 46].

Jak wprowadzić macierz?

Każdy wiersz należy wpisać w nowym wierszu, a elementy oddzielić spacjami, np. 1 2 w pierwszym wierszu i 3 4 w drugim.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 19 października 2026

Powiązane kalkulatory