Kalkulator obwodu koła
Wynik
- Promień r
- 5 cm
- Średnica d
- 10 cm
- Długość łuku (α = 90°)
- 7,854 cm
- Pole wycinka (α = 90°)
- 19,635 cm²
- Pole w m²
- 0,00785398 m²
Obliczenia krok po kroku
- Obwód L = 2πr = 2 · π · 5 = 31,4159 cm
- Pole P = πr² = π · 5² = 78,5398 cm²
- Łuk dla α = 90°: l = α/360° · 2πr = 7,854 cm; wycinek: P = α/360° · πr² = 19,635 cm²
- π ≈ 3,14159265. Wyniki zaokrąglone do 4 miejsc po przecinku. Obwód koła samochodowego to droga przejechana w jednym obrocie.
Kalkulator koła oblicza obwód i pole powierzchni koła, gdy znany jest jego promień, średnica, obwód lub pole powierzchni. Oblicza również długość łuku i pole wycinka dla wybranego kąta środkowego, przelicza pole powierzchni na metry kwadratowe oraz rysuje koło. Kalkulator jest bezpłatny i nie wymaga rejestracji.
Jak korzystać z kalkulatora
- Wybierz jednostkę długości: mm, cm, m lub km.
- W polu Znam wybierz, co znasz: promień r, średnicę d, obwód L lub pole powierzchni P.
- Wprowadź wartość. Pole powierzchni podaje się w jednostkach kwadratowych (np. cm²).
- Opcjonalnie wprowadź kąt środkowy α (domyślnie 90°) — kalkulator poda również długość łuku i pole wycinka. Wyczyść pole, jeśli nie potrzebujesz tych wartości.
Wynik zawiera obwód i pole (zaokrąglone do 4 miejsc po przecinku), promień i średnicę, pole w m² (a w przypadku dużych okręgów również w arach i hektarach), etapy obliczeń oraz rysunek.
Wzory na obwód i pole powierzchni koła
Wzory, podane również w broszurze CKE „Wybrane wzory matematyczne”:
- obwód: L = 2πr = πd,
- pole powierzchni: P = πr² = πd²/4,
- promień na podstawie obwodu: r = L ÷ (2π),
- promień na podstawie pola powierzchni: r = √(P ÷ π),
- długość łuku dla kąta środkowego α w stopniach: l = α/360° · 2πr,
- pole wycinka: P = α/360° · πr².
π (pi) to stosunek obwodu dowolnego koła do jego średnicy: π ≈ 3,14159265. W szkole często stosuje się π ≈ 3,14 — daje to błąd około 0,05%, co jest wystarczające dla większości zadań praktycznych.
Przykładowe obliczenia
Wartości domyślne: promień r = 5 cm, kąt środkowy 90°.
- średnica d = 2 · 5 = 10 cm,
- obwód L = 2 · π · 5 = 10π ≈ 31,4159 cm,
- pole powierzchni P = π · 5² = 25π ≈ 78,5398 cm², tj. 0,00785398 m²,
- długość łuku dla α = 90°: l = 90/360 · 31,4159 = 7,854 cm,
- wycinek przy α = 90°: P = 90/360 · 78,5398 = 19,635 cm².
Wycinek o kącie 90° stanowi jedną czwartą koła, więc jego pole wynosi jedną czwartą pola całego koła.
Obwód koła – długość obwodu
W polskiej terminologii szkolnej okrąg to linia zakrzywiona, a koło to figura przez nią ograniczona. „Obwód koła” to zatem długość jego okręgu obwodowego — wzór jest taki sam: L = 2πr.
Obwód rośnie proporcjonalnie do promienia: podwojenie promienia powoduje podwojenie obwodu. Praktyczne zastosowania:
- długość obrzeża wokół okrągłego stołu lub krawędzi klombu,
- odległość pokonywana przez koło podczas jednego obrotu — koło o średnicy 60 cm pokonuje 188,4956 cm (około 1,88 m) na jeden obrót,
- długość paska lub obręczy.
W przypadku opon samochodowych, których średnica zależy od rozmiaru felgi, szerokości opony i profilu, należy skorzystać z kalkulatora opon — pokazuje on obwód toczny i porównuje średnicę opony zamiennej.
Średnica na podstawie obwodu
Jeśli możesz zmierzyć obwód (np. pnia drzewa, rury lub kolumny za pomocą taśmy mierniczej), ale nie możesz zmierzyć średnicy, wybierz opcję Wiem: obwód L:
d = L ÷ π, r = L ÷ (2π)
Przykład: obwód 100 cm:
- promień r = 100 ÷ (2π) = 15,9155 cm,
- średnica d = 31,831 cm,
- pole powierzchni P = 795,7747 cm².
Szybkie przybliżenie: średnica wynosi nieco mniej niż jedną trzecią obwodu (1/π ≈ 0,318).
Promień na podstawie pola powierzchni
Jeśli znasz pole powierzchni, wybierz opcję Wiem: pole powierzchni P. Promień to pierwiastek kwadratowy z pola powierzchni podzielony przez π:
r = √(P ÷ π)
Przykład: pole powierzchni 100 cm²:
- r = √(100 ÷ π) = 5,6419 cm,
- średnica d = 11,2838 cm,
- obwód L = 35,4491 cm.
Jest to przydatne, gdy potrzebujesz kształtu okrągłego o określonym polu powierzchni, np. okrągłego stawu lub otworu o określonym przekroju przepływowym.
Pole powierzchni koła w praktyce
Pole powierzchni koła rośnie proporcjonalnie do kwadratu promienia: podwojenie średnicy oznacza czterokrotny wzrost pola powierzchni.
- Pizza: pizza o średnicy 32 cm ma pole powierzchni około 804 cm², a ta o średnicy 45 cm – około 1590 cm² — to prawie dwa razy więcej jedzenia, mimo że średnica jest tylko o 40% większa.
- Okrągły stół: stół o średnicy 60 cm (promień 30 cm) ma pole powierzchni 2827,4334 cm², czyli około 0,28 m², a jego obwód wynosi 188,4956 cm.
Aby przeliczyć pole powierzchni na m², ary lub hektary, kalkulator robi to automatycznie. W przypadku innych figur (prostokąty, trapezy, pierścienie, elipsy) skorzystaj z kalkulatora pola powierzchni, a w przypadku objętości zbiornika cylindrycznego — z kalkulatora objętości walca.
Łuk i wycinek – oraz promień łuku
Łuk to część okręgu między dwoma punktami, a wycinek koła to część koła ograniczona dwoma promieniami i łukiem. Oba są proporcjonalne do kąta środkowego α: l = α/360° · 2πr oraz P = α/360° · πr².
Jeśli znasz kształt łuku, ale nie znasz promienia — np. w przypadku okna łukowego, zakrzywionej krawędzi łóżka lub wygiętego profilu — zmierz ciężar c (odległość w linii prostej między końcami łuku) oraz wysokość h łuku (od środka ciężaru do łuku). Promień wynosi wówczas:
r = c² ÷ (8h) + h ÷ 2
Na przykład przy cięciwie 100 cm i wysokości 10 cm otrzymujemy r = 10 000 ÷ 80 + 5 = 130 cm. Wprowadź ten promień do kalkulatora, aby uzyskać obwód i pole powierzchni całego koła.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć obwód koła?
Pomnóż promień przez 2π lub średnicę przez π: L = 2πr = πd. Dla promienia 5 cm obwód wynosi 10π ≈ 31,4159 cm.
Jak obliczyć pole koła?
Pomnóż π przez kwadrat promienia: P = πr². Dla promienia 5 cm pole wynosi 25π ≈ 78,5398 cm².
Jak obliczyć średnicę na podstawie obwodu?
Podziel obwód przez π: d = L ÷ π. Obwód wynoszący 100 cm daje średnicę około 31,831 cm.
Jak obliczyć promień na podstawie pola?
Podziel pole powierzchni na π i wyciągnij pierwiastek kwadratowy: r = √(P ÷ π). Dla pola powierzchni 100 cm² promień wynosi około 5,6419 cm.
Jaka jest wartość liczby π?
π ≈ 3,14159265. W szkole często stosuje się wartość 3,14, która jest dokładna z dokładnością do około 0,05%.
Jak obliczyć długość łuku?
Pomnóż obwód przez α/360°, gdzie α jest kątem środkowym w stopniach. Dla r = 5 cm i α = 90° długość łuku wynosi około 7,854 cm.
Źródła
Ostatnia aktualizacja: 19 października 2026