Kalkulator objętości walca
Wynik
- Pole podstawy
- 314,1593 cm²
- Pole powierzchni bocznej
- 1 884,9556 cm²
- Objętość w m³
- 0,009425 m³
Obliczenia krok po kroku
- Pole podstawy Pp = πr² = π · 10² = 314,1593 cm²
- V = Pp · h = 314,1593 · 30 = 9424,778 cm³
- Pole boczne Pb = 2πrh = 1884,9556 cm²
- Pole całkowite Pc = 2Pp + Pb = 2513,2741 cm²
- Przeliczenie: 9424,778 cm³ = 9,4248 l
- 1 l = 1 dm³ = 1000 cm³; 1 m³ = 1000 l. π ≈ 3,14159.
Kalkulator objętości walca oblicza objętość walca na podstawie jego promienia lub średnicy oraz wysokości, przelicza ją na litry i metry sześcienne oraz podaje pole podstawy, pole boczne i całkowite pole powierzchni. Oblicza również wysokość, jaką musi mieć walec, aby pomieścić określoną liczbę litrów, oraz ilość cieczy w poziomym zbiorniku walcowym napełnionym do określonego poziomu.
Jak korzystać z kalkulatora objętości walca
- Jednostka — mm, cm lub m. Wszystkie wymiary podaj w tej samej jednostce; wyniki są w tej jednostce (kwadratowej i sześciennej) oraz w litrach.
- Oblicz — wybierz jeden z trzech trybów:
- objętość i pola — objętość i pola powierzchni walca,
- wysokość dla pojemności — jak wysoki musi być walec o danym promieniu, aby pomieścić określoną liczbę litrów,
- zbiornik leżący (poziom cieczy) — ile cieczy znajduje się w walcu leżącym na boku.
- Znam — promień lub średnicę podstawy. Rury, beczki i zbiorniki opisuje się zwykle średnicą — nie musisz jej dzielić na pół.
- Wysokość h — w przypadku zbiornika leżącego na boku jest to jego długość.
- Pojemność (litry) lub poziom cieczy (mierzony od dna, w tej samej jednostce co pozostałe wymiary) — w drugim i trzecim trybie.
Wynik pokazuje objętość w jednostkach sześciennych i w litrach, pole podstawy, pole powierzchni bocznej i całkowitej oraz kolejne kroki obliczeń.
Wzór na objętość walca i pole walca
Walec to bryła o dwóch przystających podstawach w kształcie koła. Jego objętość to iloczyn pola podstawy i wysokości:
- pole podstawy: Pp = πr²,
- objętość: V = πr²h (dla średnicy: V = πd²h/4),
- pole powierzchni bocznej: Pb = 2πrh — to prostokąt, który powstaje po rozwinięciu powierzchni bocznej,
- pole powierzchni całkowitej: Pc = 2πr² + 2πrh = 2πr(r + h).
To te same wzory, które są w broszurze CKE „Wybrane wzory matematyczne” do matury. Kalkulator używa pełnej wartości π (3,14159…), więc wyniki mogą się nieznacznie różnić od szkolnych obliczeń z π ≈ 3,14.
Przeliczanie na litry: 1 l = 1 dm³ = 1 000 cm³, a 1 m³ = 1 000 l. Litr jest w Polsce legalną jednostką miary objętości, zdefiniowaną jako 1 l = 10⁻³ m³.
Objętość walca — przykład: promień 10 cm, wysokość 30 cm
Wartości domyślne: promień r = 10 cm, wysokość h = 30 cm.
- Pole podstawy: Pp = π × 10² = 314,16 cm².
- Objętość: V = 314,16 × 30 = 9 424,78 cm³.
- W litrach: 9 424,78 cm³ ÷ 1 000 = 9,42 l (0,00942 m³).
- Pole powierzchni bocznej: Pb = 2π × 10 × 30 = 1 884,96 cm².
- Pole powierzchni całkowitej: Pc = 2 × 314,16 + 1 884,96 = 2 513,27 cm².
Wpisanie średnicy d = 20 cm zamiast promienia daje ten sam wynik. Dokładna objętość wynosi 3 000π cm³.
Objętość walca w litrach — pojemność zbiorników, beczek i rur
Kalkulator od razu podaje pojemność w litrach — wpisz wymiary w centymetrach albo metrach i odczytaj liczbę litrów:
| Walec | Wymiary | Objętość |
|---|---|---|
| zbiornik | d = 2 m, h = 3 m | 9,42 m³ = 9 424,78 l |
| beczka | d = 60 cm, h = 70,74 cm | 200 l |
| garnek | d = 20 cm, h = 31,83 cm | 10 l |
Objętość wody w rurze liczy się tak samo: średnica wewnętrzna to średnica walca, a długość rury — jego wysokość. Na przykład 1 m rury o średnicy wewnętrznej 2 cm mieści π × 1² × 100 = 314 cm³, czyli około 0,31 l.
Pojemność prawdziwego zbiornika zależy od wymiarów wewnętrznych — zmierz wnętrze albo odejmij od średnicy zewnętrznej podwójną grubość ścianki.
Wysokość walca z pojemności
W trybie wysokość dla pojemności kalkulator przekształca wzór: h = V ÷ (πr²).
- Pojemnik o promieniu 10 cm, który ma pomieścić 10 l (10 000 cm³): h = 10 000 ÷ 314,16 = 31,83 cm.
- Beczka o średnicy 60 cm i pojemności 200 l (200 000 cm³): pole podstawy 2 827,43 cm², h = 70,74 cm.
Przydaje się to przy projektowaniu zbiornika, beczki na deszczówkę albo formy, a także do naniesienia podziałki na walcowym naczyniu — każdy centymetr wysokości naczynia o promieniu 10 cm to 0,314 l.
Zbiornik leżący — ile litrów cieczy
W walcu leżącym na boku objętość cieczy nie rośnie proporcjonalnie do poziomu: zbiornik napełniony do połowy średnicy jest pełny w 50%, ale napełnienie do jednej czwartej średnicy to tylko około 19,6% pojemności.
Przekrój cieczy ma kształt odcinka koła o polu:
A = r²·arccos((r − H)/r) − (r − H)·√(2rH − H²),
gdzie H to poziom cieczy mierzony od dna. Objętość cieczy wynosi A × L (długość zbiornika).
Przykłady:
- wartości domyślne: r = 10 cm, długość 30 cm, poziom 5 cm → pole odcinka koła 61,42 cm², 1,84 l z 9,42 l (19,55%),
- zbiornik o średnicy 100 cm i długości 200 cm, poziom 25 cm → 307,09 l z 1 570,80 l (19,55%).
Model zakłada płaskie dna. Zbiorniki z dennicami wypukłymi mieszczą więcej — wynik jest wtedy przybliżony, a dokładny odczyt daje tabela kalibracji (litrażu) producenta.
Kalkulator cylindrów silnika
Pojemność skokowa jednego cylindra silnika to objętość walca: średnica cylindra to średnica, a skok tłoka — wysokość.
Przykład: średnica cylindra 81 mm, skok tłoka 86,4 mm:
- jeden cylinder: π × 40,5² × 86,4 = 445 219 mm³ = 445,2 cm³,
- cztery cylindry: 4 × 445,2 = 1 780,9 cm³, czyli silnik o pojemności 1,8 litra.
Wpisz wymiary w mm lub cm i pomnóż wynik przez liczbę cylindrów. Kalkulator pojemności silnika oblicza to od razu dla całego silnika.
Najczęstsze pytania
Jaki jest wzór na objętość walca?
V = πr²h — pole podstawy (π pomnożone przez promień do kwadratu) pomnożone przez wysokość. W przypadku średnicy: V = πd²h/4.
Jak przeliczyć objętość walca na litry?
1 litr odpowiada 1 dm³ = 1 000 cm³. Oblicz objętość w cm³ i podziel przez 1 000 albo w m³ i pomnóż przez 1 000. Walec o promieniu r = 10 cm i wysokości h = 30 cm ma objętość 9 424,78 cm³ = 9,42 l.
Jak obliczyć pole powierzchni walca?
Pole powierzchni całkowitej Pc = 2πr² + 2πrh = 2πr(r + h). Dla r = 10 cm i h = 30 cm wynosi 2 513,27 cm², z czego pole powierzchni bocznej 2πrh to 1 884,96 cm².
Ile cieczy jest w leżącym zbiorniku napełnionym do jednej czwartej średnicy?
Około 19,55% pojemności, a nie 25%, bo przy dnie zbiornik jest węższy. W przypadku zbiornika o średnicy 100 cm i długości 200 cm jest to 307 l z 1 571 l.
Jaką wysokość musi mieć beczka o pojemności 200 litrów i średnicy 60 cm?
h = 200 000 cm³ ÷ (π × 30²) = 70,74 cm.
Średnica wewnętrzna czy zewnętrzna?
Do pojemności zawsze wewnętrzna. Wymiary zewnętrzne dają objętość całej bryły razem ze ściankami.
Źródła
- CKE: Wybrane wzory matematyczne na egzamin maturalny z matematyki — bryły: walec
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz.U. 2020 poz. 1024) — litr
Ostatnia aktualizacja: 27 października 2026