Kalkulator pojemności silnika i stopnia sprężania
Wynik
- Stosunek skoku do średnicy S/Dsilnik długoskokowy
- 1,125
- Średnia prędkość tłoka przy obrotach maks.
- 18,56 m/s
Obliczenia krok po kroku
- V = π/4 · D² · S · i = π/4 · 82,5² · 92,8 · 4 / 1000 = 1 984,3 cm³
- Średnia prędkość tłoka = 2 · S · n / 60 = 2 · 0,0928 · 6 000 / 60 = 18,56 m/s
- Pojemność w dowodzie rejestracyjnym (pole P.1) bywa zaokrąglona. Średnia prędkość tłoka powyżej ok. 20–25 m/s oznacza duże obciążenie układu korbowego.
Kalkulator silnika liczy pojemność skokową z średnicy cylindra, skoku tłoka i liczby cylindrów, a stopień sprężania — z objętości komory spalania, uszczelki pod głowicą i tłoka. Pokazuje też, o ile wzrośnie pojemność po roztoczeniu cylindrów, stosunek skoku do średnicy, średnią prędkość tłoka i moc z litra.
Jak korzystać z kalkulatora pojemności silnika
Wybierz, co chcesz obliczyć:
- Pojemność silnika — wpisz średnicę cylindra i skok tłoka w mm oraz liczbę cylindrów. Opcjonalnie wpisz średnicę po roztoczeniu, obroty maksymalne (do prędkości tłoka) i moc silnika (do mocy z litra).
- Stopień sprężania — wpisz średnicę i skok, objętość komory spalania w głowicy (zmierzoną biuretą), grubość uszczelki pod głowicą po dokręceniu i średnicę jej otworu, odsunięcie tłoka w GMP poniżej krawędzi bloku (ujemne, gdy tłok wystaje) oraz objętość wgłębienia w denku tłoka (dodatnią) albo wypukłości (ujemną).
Jak obliczyć pojemność silnika
V = π/4 × D² × S × i
gdzie D to średnica cylindra, S — skok tłoka, a i — liczba cylindrów. Przy D i S w mm wynik dziel przez 1000, aby dostać cm³.
Silnik o średnicy 82,5 mm, skoku 92,8 mm i 4 cylindrach:
- Jeden cylinder: π/4 × 82,5² × 92,8 ÷ 1000 = 496,07 cm³.
- Silnik: 496,07 × 4 = 1984,3 cm³ (w ofercie „2.0”).
- Stosunek skoku do średnicy: 92,8 ÷ 82,5 = 1,125 — silnik długoskokowy (dobry moment obrotowy na niskich obrotach).
- Średnia prędkość tłoka przy 6000 obr./min: 2 × 0,0928 × 6000 ÷ 60 = 18,56 m/s.
Przy mocy 150 KM silnik daje 75,6 KM z litra. Średnia prędkość tłoka powyżej ok. 20–25 m/s oznacza duże obciążenie układu korbowego.
Stopień sprężania — obliczenie
ε = (Vs + Vc) ÷ Vc
gdzie Vs to objętość skokowa jednego cylindra, a Vc — objętość komory sprężania: komora spalania + uszczelka + odsunięcie tłoka + wgłębienie w tłoku.
Dla tego samego silnika z komorą 45 cm³, uszczelką 1,2 mm o otworze 84 mm i odsunięciem tłoka 0,5 mm:
- Objętość uszczelki: π/4 × 84² × 1,2 ÷ 1000 = 6,65 cm³.
- Objętość od odsunięcia tłoka: π/4 × 82,5² × 0,5 ÷ 1000 = 2,67 cm³.
- Vc = 45 + 6,65 + 2,67 = 54,32 cm³.
- ε = (496,07 + 54,32) ÷ 54,32 = 10,13:1.
Uszczelka 1,5 mm obniża stopień sprężania do 9,86:1; planowanie głowicy go podnosi. Typowe wartości: benzynowe wolnossące 10–13:1, benzynowe turbo 8,5–10,5:1, diesle 15–18:1. Zbyt wysoki stopień sprężania jak na stosowane paliwo powoduje spalanie stukowe.
Roztoczenie cylindrów — o ile rośnie pojemność
Roztoczenie cylindrów na nadwymiar zwiększa pojemność proporcjonalnie do kwadratu średnicy. Roztoczenie silnika z przykładu z 82,5 do 83 mm daje 2008,4 cm³ — o 1,22% więcej.
W Polsce pojemność silnika ma skutki prawne:
- akcyza od samochodu osobowego sprowadzanego do Polski wynosi 3,1% do 2000 cm³ i 18,6% powyżej (dla hybryd 1,55% i 9,3%) — sprawdź w kalkulatorze akcyzy,
- kilometrówka za jazdę prywatnym autem w celach służbowych to 0,89 zł/km do 900 cm³ i 1,15 zł/km powyżej — zobacz kalkulator kilometrówki,
- kierowca z kategorią B od co najmniej 3 lat może jeździć motocyklem do 125 cm³ i 11 kW,
- pojemność i moc wpływają na składkę OC i AC.
Zmiana danych technicznych silnika wymaga dodatkowego badania technicznego i aktualizacji danych w dowodzie rejestracyjnym (pojemność — pole P.1).
Chip tuning a moc
Chip tuning to zmiana oprogramowania sterownika silnika (ciśnienie doładowania, wtrysk, zapłon) bez zmiany pojemności — silnik turbo zyskuje zwykle 15–30% mocy. Większa moc przy tej samej pojemności podnosi moc z litra i obciążenie silnika, sprzęgła i skrzyni biegów. Poinformuj ubezpieczyciela o zmianie, bo moc jest jednym z czynników ceny polisy, a umowa może tego wymagać. Pojemność policzona w kalkulatorze po chip tuningu się nie zmienia.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć pojemność silnika?
Pomnóż π/4 przez kwadrat średnicy cylindra, skok tłoka i liczbę cylindrów, a wynik podziel przez 1000 (przy wymiarach w mm). Dla 82,5 × 92,8 mm i 4 cylindrów: 1984,3 cm³.
Jak obliczyć stopień sprężania?
Podziel sumę objętości skokowej jednego cylindra i objętości komory sprężania przez objętość komory sprężania. Przy 496,07 cm³ i 54,32 cm³ wychodzi (496,07 + 54,32) ÷ 54,32 = 10,13:1.
Jak grubość uszczelki pod głowicą wpływa na stopień sprężania?
Grubsza uszczelka zwiększa objętość komory sprężania i obniża stopień sprężania. W przykładzie zmiana uszczelki z 1,2 na 1,5 mm obniża go z 10,13:1 do 9,86:1.
Dlaczego pojemność 2000 cm³ ma znaczenie w Polsce?
Powyżej 2000 cm³ akcyza od samochodu osobowego rośnie z 3,1% do 18,6% jego wartości (dla hybryd z 1,55% do 9,3%). Silnik 1984 cm³ roztoczony do 2008 cm³ przekroczyłby ten próg.
Źródła
- Ustawa o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 412) — art. 105
- Rozporządzenie w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów (stawki za 1 km)
- Ustawa o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1226) — art. 6
Ostatnia aktualizacja: 26 października 2026