Kalkulator trygonometryczny (sin, cos, tg)
Wynik
- ctg 150°dokładnie: −√3
- -1,7320508076
- Kąt w radianach5π/6
- 2,61799388
- Kąt w stopniach
- 150 °
- sin (dokładnie)
- 1/2
Obliczenia krok po kroku
- Kąt 150° leży w II ćwiartce — dodatnie: tylko sinus.
- Wzory redukcyjne: 150° = 180° − 30° → sin 150° = sin 30°; cos 150° = −cos 30°; tg 150° = −tg 30°; ctg 150° = −ctg 30°
- Wartości dokładne dla kąta 30° (tabela kątów szczególnych): sin 150° = 1/2; cos 150° = −√3/2; tg 150° = −√3/3; ctg 150° = −√3
- tg α = sin α / cos α, ctg α = cos α / sin α = 1 / tg α
- tg nie istnieje dla 90° + k·180°, ctg — dla k·180°. Wartości dziesiętne zaokrąglono do 10 miejsc.
Kalkulator trygonometryczny oblicza sinus, cosinus, tangens i cotangens dowolnego kąta wyrażonego w stopniach, radianach lub gradach. Dla kątów szczególnych (wielokrotności 15° i 18°) podaje wartości dokładne, np. √3/2, stosuje wzory redukcyjne i zaznacza kąt na okręgu jednostkowym. W drugim trybie działa odwrotnie: wyznacza kąt z wartości funkcji (arcsin, arccos, arctg, arcctg) razem z rozwiązaniem ogólnym równania.
Jak korzystać z kalkulatora trygonometrycznego
- Oblicz — wybierz sin, cos, tg, ctg kąta albo kąt z wartości (funkcje odwrotne).
- Kąt — liczba lub wyrażenie, np. 30, −45, 150, π/6, 2π/3. Można wpisać kąt większy niż 360° i kąt ujemny.
- Jednostka kąta — stopnie, radiany albo grady (gony). Liczbę π można wpisać jako pi.
- W trybie funkcji odwrotnych wybierz funkcję odwrotną (arcsin, arccos, arctg, arcctg) i wpisz wartość w, np. 0,5, √2/2 lub −1.
Wynik zawiera wartości wszystkich czterech funkcji, kąt w stopniach i radianach, wartości dokładne dla kątów szczególnych, ćwiartkę układu, zastosowany wzór redukcyjny i rysunek kąta na okręgu jednostkowym z zaznaczonym sinusem i cosinusem.
Kalkulator funkcji trygonometrycznych — definicje i jednostki kąta
W trójkącie prostokątnym z kątem ostrym α:
- sinus sin α = przyprostokątna naprzeciw kąta ÷ przeciwprostokątna,
- cosinus cos α = przyprostokątna przy kącie ÷ przeciwprostokątna,
- tangens tg α = przyprostokątna naprzeciw kąta ÷ przyprostokątna przy kącie = sin α / cos α,
- cotangens ctg α = przyprostokątna przy kącie ÷ przyprostokątna naprzeciw kąta = 1 / tg α.
Dla dowolnego kąta funkcje definiuje się na okręgu jednostkowym: punkt wyznaczony przez kąt α ma współrzędne (cos α, sin α). Podstawowa tożsamość (jedynka trygonometryczna) to sin²α + cos²α = 1.
Kalkulator obsługuje trzy jednostki — wszystkie są w Polsce legalnymi jednostkami miary kąta płaskiego:
- stopień: 1° = π/180 rad, pełny kąt wynosi 360°,
- radian: pełny kąt wynosi 2π rad ≈ 6,2832 rad,
- grad (gon): 1 gon = π/200 rad, kąt pełny to 400 gonów, więc 1 gon = 0,9°. Grady stosuje się w geodezji.
W Polsce tangens i cotangens zapisuje się jako tg i ctg (w tekstach angielskich i na wielu kalkulatorach: tan i cot).
Kalkulator sinus, cosinus, tangens — przykład dla 150°
Wartość domyślna: kąt 150°.
- Kąt 150° leży w II ćwiartce, gdzie dodatni jest tylko sinus.
- Wzór redukcyjny: 150° = 180° − 30°, więc sin 150° = sin 30°, cos 150° = −cos 30°, tg 150° = −tg 30°, ctg 150° = −ctg 30°.
- Wartości z tabeli dla kątów szczególnych:
| Funkcja | Wartość dokładna | Wartość dziesiętna |
|---|---|---|
| sin 150° | 1/2 | 0,5 |
| cos 150° | −√3/2 | −0,8660254038 |
| tg 150° | −√3/3 | −0,5773502692 |
| ctg 150° | −√3 | −1,7320508076 |
W radianach 150° = 5π/6 ≈ 2,6179938780 rad.
Tabela wartości funkcji trygonometrycznych kątów szczególnych
| α | 0° | 30° | 45° | 60° | 90° |
|---|---|---|---|---|---|
| sin α | 0 | 1/2 | √2/2 | √3/2 | 1 |
| cos α | 1 | √3/2 | √2/2 | 1/2 | 0 |
| tg α | 0 | √3/3 | 1 | √3 | — |
| ctg α | — | √3 | 1 | √3/3 | 0 |
Tangens nie istnieje dla 90° + k·180°, a cotangens dla k·180°. Kalkulator zna też wartości dokładne dla kątów 15° i 75° (np. sin 15° = (√6 − √2)/4, tg 15° = 2 − √3) oraz dla wielokrotności 18° (np. sin 18° = (√5 − 1)/4).
Dla pozostałych kątów podaje wartości dziesiętne z dokładnością do 10 miejsc po przecinku, np. sin 35° = 0,5735764364, cos 35° = 0,8191520443, tg 35° = 0,7002075382.
Znaki w ćwiartkach: I — wszystkie funkcje dodatnie, II — tylko sinus, III — tangens i cotangens, IV — tylko cosinus.
Arcus tangens, arcsin i arccos — kalkulator kąta z wartości
Funkcje odwrotne podają kąt, dla którego funkcja przyjmuje daną wartość:
| Funkcja | Zbiór wartości (kąt wynikowy) | Przykład |
|---|---|---|
| arcsin w | od −90° do 90° | arcsin(√3/2) = 60° = π/3 |
| arccos w | od 0° do 180° | arccos(−0,5) = 120° = 2π/3 |
| arctg w | od −90° do 90° (bez końców) | arctg 0,75 = 36,869898° |
| arcctg w | od 0° do 180° (bez końców) | arcctg 1 = 45° |
Równanie takie jak sin α = √3/2 ma nieskończenie wiele rozwiązań. Kalkulator podaje rozwiązanie ogólne: α = 60° + k·360° lub α = 120° + k·360°. Dla cosinusa jest to α = ±α₀ + k·360°, a dla tangensa α = α₀ + k·180°.
Arcus tangens wyznacza kąt z dwóch boków: pochylnia, która wznosi się o 3 m na odcinku 4 m, ma kąt arctg(3/4) = 36,87°. Nachylenie w procentach przeliczysz w kalkulatorze nachylenia.
Trygonometria w szkole, na maturze i na kalkulatorze
W liceum i technikum (zakres podstawowy) uczniowie używają sinusa, cosinusa i tangensa kątów od 0° do 180°, wartości dla 30°, 45° i 60°, jedynki trygonometrycznej i twierdzenia cosinusów oraz rozwiązują trójkąty prostokątne. W zakresie rozszerzonym dochodzą radiany, wykresy i okresowość funkcji, wzory redukcyjne, wzory na funkcje sumy kątów i kąta podwojonego, równania trygonometryczne i twierdzenie sinusów.
Na maturze z matematyki wolno używać tylko kalkulatora prostego, który nie ma funkcji trygonometrycznych. Wartości przybliżone odczytuje się z tablicy wartości funkcji trygonometrycznych w „Wybranych wzorach matematycznych” CKE (kąty od 0° do 90°, cztery miejsca po przecinku). Na maturze z fizyki i chemii kalkulator naukowy jest przyborem obowiązkowym — według CKE musi liczyć funkcje trygonometryczne i do nich odwrotne.
Na kalkulatorze naukowym przed obliczeniami sprawdź tryb kąta: DEG dla stopni, RAD dla radianów. sin 30 w trybie RAD daje −0,988, a nie 0,5 — to najczęstszy błąd.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi sin 30°?
Dokładnie 1/2 = 0,5. cos 30° = √3/2 ≈ 0,8660, tg 30° = √3/3 ≈ 0,5774.
Jak obliczyć tangens kąta?
Podziel sinus przez cosinus (tg α = sin α / cos α) albo, w trójkącie prostokątnym, przyprostokątną naprzeciw kąta przez przyprostokątną przy kącie. Tangens kąta 90° nie istnieje, ponieważ cos 90° = 0.
Jak przeliczyć stopnie na radiany?
Pomnóż przez π/180: 150° = 150 · π/180 = 5π/6 ≈ 2,618 rad. Aby przeliczyć radiany na stopnie, pomnóż przez 180/π.
Co to jest arcus tangens?
To kąt, którego tangens jest równy danej liczbie: arctg 1 = 45°, arctg 0,75 ≈ 36,87°. Służy np. do wyznaczania kąta nachylenia z wysokości i długości.
Dlaczego mój kalkulator pokazuje sin 30 = −0,988?
Jest ustawiony na radiany, a 30 rad to zupełnie inny kąt niż 30°. Przełącz kalkulator na DEG albo wpisz kąt jako π/6.
Czy na maturze z matematyki mogę korzystać z kalkulatora z funkcjami trygonometrycznymi?
Nie. Na maturze z matematyki wolno używać tylko kalkulatora prostego; wartości odczytuje się z tablicy w „Wybranych wzorach matematycznych”. Kalkulator naukowy jest obowiązkowy na maturze z fizyki i chemii.
Źródła
- CKE: Wybrane wzory matematyczne na egzamin maturalny z matematyki — trygonometria i tablica wartości funkcji trygonometrycznych
- CKE: Komunikat dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. o materiałach i przyborach pomocniczych na egzaminie ósmoklasisty i maturze w 2027 r. — kalkulator prosty i naukowy
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. 2024 poz. 1019) — matematyka, dział VII: trygonometria
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz.U. 2020 poz. 1024) — radian, stopień, gon
Ostatnia aktualizacja: 27 października 2026