Kalkulatorów w serwisie: 513

Kalkulator stężeń roztworów (chemia)

Wynik

Stężenie procentowe10%
Masa rozpuszczalnika
180 g
Obliczenia krok po kroku
  1. Cp = ms / mr · 100% = 20 g / 200 g · 100% = 10%
  2. Masa rozpuszczalnika = mr − ms = 180 g

Ten kalkulator chemiczny rozwiązuje typowe zadania dotyczące roztworów: stężenie procentowe (Cp), masę substancji potrzebną do przygotowania roztworu, stężenie molowe (Cm), przeliczanie Cp na Cm, mieszanie dwóch roztworów, regułę krzyżową, rozcieńczanie wodą oraz przeliczanie mg/ml na procenty i ppm. Oblicza też gęstość, masę molową ze wzoru i pH mocnych kwasów i zasad. Każdy wynik zawiera wzór oraz podstawione wartości, dzięki czemu można go wykorzystać do sprawdzania zadań domowych z chemii oraz do przygotowywania roztworów w domu lub w laboratorium.

Jak korzystać z kalkulatora stężeń

Wybierz z listy to, co chcesz obliczyć. Wyświetlane są tylko pola potrzebne do wykonania tego zadania:

Tryb Wprowadzasz Otrzymujesz
Stężenie procentowe Cp masa substancji, masa roztworu Cp oraz masa rozpuszczalnika
Masa substancji Cp, masa roztworu gramy substancji i wody
Stężenie molowe Cm masa substancji, masa molowa, objętość Cm oraz liczba moli
Cp → Cm Cp, masa molowa, gęstość roztworu Cm
Mieszanie dwóch roztworów masy i stężenia obu stężenie mieszaniny
Reguła krzyżowa dwa stężenia i wartość docelowa stosunek mas roztworów
Rozcieńczanie stężenie początkowe, wartość docelowa, ilość ile wody dodać
mg/ml ↔ % ↔ ppm stężenie w mg/ml % (m/V), ppm, g/l
Gęstość masa, objętość g/cm³ i kg/m³
Masa molowa wzór sumaryczny, np. H2SO4 g/mol i skład pierwiastkowy
pH rodzaj, stężenie molowe, liczba jonów pH, pOH, stężenie jonów

Masy należy wprowadzać w gramach, a objętości w mililitrach. Przykładowe masy molowe są podane przy polu: NaCl 58,44, NaOH 40,00, H₂SO₄ 98,08 i glukoza 180,16 g/mol.

Stężenie procentowe roztworu — wzór i przykład

Stężenie procentowe określa, ile gramów substancji znajduje się w 100 g roztworu:

Cp = ms / mr · 100%

gdzie ms to masa substancji, a mr to masa całego roztworu (substancja + rozpuszczalnik).

Wartości domyślne: ms = 20 g, mr = 200 g.

  1. Cp = 20 g / 200 g · 100% = 10%
  2. Masa rozpuszczalnika = 200 g − 20 g = 180 g

Najczęstszy błąd to dzielenie przez masę samej wody. 20 g soli w 200 g wody daje roztwór o masie 220 g, więc jego stężenie wynosi 9,09%, a nie 10%.

Wzór można odwrócić. Aby przygotować 1000 g 0,9% roztworu soli, potrzeba ms = 0,9% · 1000 g / 100% = 9 g soli oraz 1000 − 9 = 991 g wody. Jest to stężenie soli fizjologicznej, ale roztwór przygotowany w domu nie jest lekiem: nie jest sterylny, dlatego nie wolno go wstrzykiwać ani stosować do oczu lub na rany.

Stężenie molowe i przeliczanie Cp na Cm

Stężenie molowe określa, ile moli substancji znajduje się w 1 dm³ roztworu:

Cm = n / V, gdzie n = m / M.

Przykład: 20 g NaCl (M = 58,44 g/mol) w 500 ml roztworu:

  1. n = 20 g / 58,44 g/mol = 0,34223 mol
  2. V = 500 ml = 0,5 dm³
  3. Cm = 0,34223 / 0,5 = 0,68446 mol/dm³

Objętość dotyczy roztworu, a nie dodanej wody. Aby przygotować taki roztwór, rozpuść substancję w części wody i dopełnij do kreski w kolbie miarowej.

Przeliczanie Cp na Cm wymaga znajomości gęstości roztworu:

Cm = Cp · d / (100% · M), gdzie d jest wyrażone w g/dm³.

Roztwór Cp d (g/cm³) M (g/mol) Cm (mol/dm³)
NaCl 10% 1,07 58,44 1,83094
Stężony H₂SO₄ 98% 1,84 98,08 18,38499

Przeliczenie odwrotne: Cp = Cm · M · 100% / d.

Mieszanie roztworów o różnych stężeniach

Gdy mieszamy dwa roztwory tej samej substancji, dodają się masy substancji i masy roztworów.

Przykład: 100 g roztworu 10% i 300 g roztworu 30%:

  1. Substancja: 100 · 10% + 300 · 30% = 10 + 90 = 100 g
  2. Masa mieszaniny: 100 + 300 = 400 g
  3. Cp = 100 / 400 · 100% = 25%

Reguła krzyżowa działa w drugą stronę: znamy stężenie docelowe i szukamy proporcji. Części roztworu 1 to różnica między stężeniem docelowym a stężeniem roztworu 2, a części roztworu 2 to różnica między stężeniem roztworu 1 a stężeniem docelowym.

Aby uzyskać roztwór 20% z roztworów 30% i 10%, stosunek wynosi 10 : 10, a więc 1 : 1. Aby uzyskać 10% roztwór z roztworu 30% i wody (0%), stosunek wynosi 10 : 20, czyli 1 : 2, a roztwór 30% stanowi 33,33% mieszaniny.

Stężenie docelowe musi leżeć między stężeniami mieszanych roztworów. Stosunek dotyczy mas, a nie objętości.

Kalkulator rozcieńczeń — ile wody dodać

Rozcieńczanie opiera się na zasadzie, że ilość substancji pozostaje niezmienna:

C₁ · V₁ = C₂ · V₂

Wartości domyślne: 250 roztworu 10% rozcieńczonego do stężenia 5%:

  1. V₂ = 10 · 250 / 5 = 500
  2. Woda = 500 − 250 = 250 (w tych samych jednostkach co ilość wyjściowa)

Przykład z roztworem o większym stężeniu: 500 g roztworu 70% rozcieńczonego do stężenia 40% daje 70 · 500 / 40 = 875 g, więc dodaje się 375 g wody.

W przypadku stężeń procentowych masowych należy podawać masy w gramach. Objętości sumują się jedynie w przybliżeniu. Gdy etanol miesza się z wodą, objętość mieszaniny jest mniejsza niż suma obu objętości – to zjawisko nazywa się kontrakcją, dlatego obliczenia w mililitrach dają wynik przybliżony.

Bezpieczeństwo. Rozcieńczając silny kwas, zawsze wlewaj kwas do wody, powoli i mieszając, nigdy na odwrót. Roztwór mocno się nagrzewa i może pryskać. Pracuj w okularach ochronnych i rękawicach, zgodnie z piktogramami i zwrotami na etykiecie.

Kalkulator masy molowej i pH

Masa molowa. Wpisz wzór sumaryczny, a kalkulator doda masy atomowe i pokaże udział każdego pierwiastka. Dla H2SO4:

M = 2 · 1,008 + 32,06 + 4 · 16 = 98,08 g/mol

Działają też nawiasy i hydraty: Ca(OH)2 to 74,10 g/mol, a CuSO4·5H2O to 249,69 g/mol. Symbole pierwiastków pisz z wielkiej litery, bo Co to kobalt, a CO to tlenek węgla(II).

pH. Dla mocnego kwasu pH = −log[H⁺], a dla mocnej zasady pH = 14 − pOH. Przy stężeniu 0,01 mol/dm³ HCl ma pH 2, a NaOH ma pH 12. Jeśli cząsteczka daje więcej jonów, wpisz ich liczbę: Ca(OH)₂ o stężeniu 0,01 mol/dm³ daje 0,02 mol/dm³ jonów OH⁻, czyli pH ≈ 12,3.

Wynik zakłada pełną dysocjację i temperaturę 25°C. Dla słabych kwasów, np. octowego, trzeba uwzględnić stałą dysocjacji, więc ten tryb się do nich nie nadaje.

Mg na ml i ppm — przeliczanie stężeń

Pytania typu „ile mg znajduje się w 1 ml” pojawiają się w kontekście leków, suplementów i chemii basenowej. Kalkulator przelicza stężenie w mg/ml na inne jednostki. Samej masy nie da się zamienić na objętość bez znajomości stężenia.

Dla stężenia 5 mg/ml wynik wynosi:

Jednostka Wartość
g/l 5
% (m/V) 0,5%
ppm (dla wody) 5000
mg w łyżeczce o pojemności 5 ml 25 mg

Zasada: 1 mg/ml = 1 g/l = 0,1 g/100 ml, czyli 1 mg/ml = 0,1%. Wartość w ppm zakłada roztwór o gęstości zbliżonej do gęstości wody, gdzie 1 ml waży około 1 g. Procent m/V to nie to samo co procent masowy, choć w rozcieńczonych roztworach wodnych wartości są zbliżone.

Kalkulator stężenia nie zastępuje lekarza ani farmaceuty. Przy lekach zawsze trzymaj się ulotki i zaleconej dawki.

Gęstość i chemia na maturze

Gęstość to stosunek masy do objętości: ρ = m / V. Dla wartości 270 g i 100 ml wynik wynosi 2,7 g/cm³, czyli 2700 kg/m³, tyle co aluminium. W tym trybie pole „Masa substancji” oznacza masę ciała, a 1 ml = 1 cm³.

Na egzaminie. Według podstawy programowej dla liceum (Dz.U. 2024 poz. 1019) uczeń wykonuje obliczenia z użyciem stężenia procentowego i molowego oraz rozpuszczalności, a także sporządza roztwory o podanym stężeniu. Zgodnie z komunikatem dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. o przyborach na egzaminy w 2027 r. na maturze z chemii obowiązkowy jest kalkulator naukowy oraz broszura „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne”. Kalkulator naukowy nie może zawierać wzorów ani praw, a kalkulator internetowy, taki jak ten, służy tylko do ćwiczeń.

Najczęstsze pytania

Jak obliczyć stężenie roztworu?

Masę substancji podziel przez masę całego roztworu i pomnóż przez 100%. 20 g substancji w 200 g roztworu daje 10%. Pamiętaj, że masa roztworu to masa substancji plus masa wody.

Jak przeliczyć mg na ml?

Potrzebne jest stężenie. Objętość w ml jest równa masie w mg podzielonej przez stężenie w mg/ml, więc 25 mg substancji w roztworze o stężeniu 5 mg/ml to 5 ml. Kalkulator przelicza stężenie na %, ppm i g/l oraz pokazuje, ile mg znajduje się w 5 ml.

Co oznacza wzór C₁V₁ = C₂V₂?

To zasada rozcieńczania: ilość substancji przed i po dodaniu rozpuszczalnika jest taka sama. Znając trzy z tych wartości, można obliczyć czwartą, zazwyczaj końcową ilość, a na tej podstawie określić ilość wody, jaką należy dodać.

Czy kalkulator liczy masę molową, pH i reakcje chemiczne?

Masę molową liczy ze wzoru sumarycznego, a pH dla mocnych kwasów i zasad. Nie bilansuje natomiast równań reakcji i nie liczy pH słabych kwasów, np. octowego.

Dlaczego przy regule krzyżowej pojawia się błąd?

Stężenie docelowe musi leżeć między stężeniami dwóch mieszanych roztworów, a one muszą się różnić. Nie można uzyskać roztworu 5% poprzez zmieszanie roztworów 10% i 30%. Aby zejść niżej, użyj wody, wpisanej jako roztwór 0%.

Jaka jest różnica między Cp a Cm?

Cp to procentowa zawartość substancji w masie roztworu. Cm to liczba moli w 1 dm³ roztworu. Aby przeliczyć jedną wartość na drugą, potrzebna jest masa molowa oraz gęstość roztworu.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 1 listopada 2026

Powiązane kalkulatory