Kalkulator skali (mapy, modele)
Wynik
- W metrach
- 1 000 m
- Skala liniowa
- 1 cm na mapie = 250 m w terenie
Obliczenia krok po kroku
- Skala 1:25 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 25 000 cm w terenie.
- 4 cm × 25 000 = 100 000 cm = 1 km
Kalkulator skali przelicza odległości z mapy lub planu na odległości rzeczywiste i odwrotnie, określa skalę mapy, oblicza rzeczywiste pola powierzchni, wymiary modeli w skali oraz nowe długości po zmianie skali rysunku. Do każdego wyniku dołączone jest szczegółowe obliczenie krok po kroku. Kalkulator jest bezpłatny i nie wymaga rejestracji.
Jak korzystać z kalkulatora
W polu Co obliczyć? wybierz:
- odległość w terenie (z mapy) — wprowadź skalę (np. 25000 dla 1:25 000) oraz odległość na mapie w cm,
- odległość na mapie (w stosunku do terenu) — wprowadź skalę oraz rzeczywistą odległość w km,
- skala mapy lub planu — wprowadź odległość na mapie w cm oraz rzeczywistą odległość w km,
- powierzchnia na terenie (z mapy) — wprowadź skalę oraz powierzchnię na mapie w cm²,
- wymiary modelu — wybierz skalę modelu (np. 1:43 lub 1:87 H0) i wprowadź rzeczywisty wymiar w metrach lub wymiar modelu w milimetrach,
- zmiana skali rysunku — wprowadź skalę bieżącą i docelową oraz długość na rysunku w cm.
W polu „Skala 1 :” należy wpisać tylko mianownik, np. 100 dla planu w skali 1:100.
Co oznacza skala mapy
Skala 1:n oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada n cm w rzeczywistości. Kalkulator pokazuje również skalę liniową — ile 1 cm oznacza w metrach lub kilometrach:
- 1:20 — 1 cm = 20 cm,
- 1:50 — 1 cm = 50 cm,
- 1:100 — 1 cm = 1 m,
- 1:200 — 1 cm = 2 m,
- 1:500 — 1 cm = 5 m,
- 1:1000 — 1 cm = 10 m,
- 1:10 000 — 1 cm = 100 m,
- 1:25 000 — 1 cm = 250 m,
- 1:50 000 — 1 cm = 500 m,
- 1:100 000 — 1 cm = 1 km.
Im mniejszy mianownik, tym większa skala i tym więcej szczegółów na mapie: 1:500 to skala duża (plan miasta), 1:1 000 000 to skala mała (mapa całego kraju). Mapy turystyczne są zazwyczaj sporządzane w skali od 1:25 000 do 1:50 000.
Przykładowe obliczenia
Wartości domyślne: mapa w skali 1:25 000 i odległość 4 cm zmierzona na tej mapie.
- 1 cm na mapie = 25 000 cm = 250 m w terenie,
- 4 cm × 25 000 = 100 000 cm = 1 km.
I odwrotnie: 1 km w terenie = 100 000 cm; 100 000 ÷ 25 000 = 4 cm (40 mm) na mapie.
Obliczanie skali: jeśli 4 cm na mapie odpowiada 1 km w terenie, skala wynosi 4 : 100 000 = 1 : 25 000. Przed podzielenie zawsze przelicz obie odległości na tę samą jednostkę (cm).
Powierzchnia na mapie i w terenie
Powierzchnie przelicza się przy użyciu kwadratu skali, a nie samej skali. Na mapie w skali 1:25 000 1 cm² odpowiada 25 000² = 625 000 000 cm² w terenie.
Przykład: pole o powierzchni 6 cm² na mapie w skali 1:25 000:
- 6 cm² × 625 000 000 = 3 750 000 000 cm²,
- = 375 000 m² = 37,5 ha = 0,375 km².
Częstym błędem jest mnożenie powierzchni wyłącznie przez mianownik skali — wynik byłby wówczas 25 000 razy za mały. Ta sama zasada dotyczy rysunków: gdy skala zmienia się dwukrotnie, powierzchnie zmieniają się czterokrotnie, a objętości ośmiokrotnie. Aby przeliczać między m², arami i hektarami, skorzystaj z przelicznika powierzchni.
Plany i rysunki budowlane: 1:50, 1:100, 1:200, 1:500
Na rysunku w skali 1:100 1 cm = 1 m, więc ściana o długości 4,5 cm na rysunku ma 4,5 m długości. W skali 1:50 1 cm = 50 cm; w skali 1:200 1 cm = 2 m; w skali 1:500 1 cm = 5 m.
Skale rysunków projektowych budynków reguluje rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. 2020, poz. 1609):
- rysunki projektu architektoniczno-budowlanego muszą być sporządzone w skali nie mniejszej niż 1:100 (w przypadku dużych budynków nie mniejszej niż 1:200) — § 9 ust. 3,
- plan zagospodarowania terenu sporządza się w skali nie mniejszej niż 1:500, a w przypadku inwestycji liniowych – nie mniejszej niż 1:1000 — § 9 ust. 5.
„Nie mniejsza niż 1:100” oznacza, że mianownik może wynosić co najwyżej 100 — rysunek w skali 1:50 spełnia ten wymóg, natomiast w skali 1:200 już nie. Mapy zasadnicze wykorzystywane do projektowania sporządza się w skali 1:500, 1:1000, 1:2000 lub 1:5000.
Zmiana skali rysunku
Aby przerysować lub wydrukować rysunek w innej skali, należy pomnożyć długości przez stosunek mianowników: współczynnik = aktualny mianownik ÷ docelowy mianownik.
Wartości domyślne: rysunek w skali 1:100 przekształcony na skalę 1:50, linia o długości 12 cm:
- rzeczywista długość: 12 cm × 100 = 12 m,
- współczynnik: 100 ÷ 50 = 2 (powiększenie),
- nowa długość: 12 × 2 = 24 cm.
W drugą stronę, z 1:50 do 1:100, współczynnik wynosi 0,5, a 12 cm zamienia się w 6 cm. Podczas drukowania współczynnik odpowiada powiększeniu: z 1:100 do 1:50 drukuj w 200%, z 1:50 do 1:100 w 50%. Pamiętaj, że powierzchnie rysunku zmieniają się proporcjonalnie do kwadratu współczynnika.
Modele w skali: samochody, pociągi, samoloty
Skale modeli działają na tej samej zasadzie: rzeczywisty wymiar dzieli się przez mianownik skali. Popularne skale:
- 1:18 i 1:43 — modele samochodów,
- 1:87 (H0), 1:120 (TT) i 1:160 (N) — modele kolejowe,
- 1:72 — samoloty,
- 1:35 — pojazdy wojskowe,
- 1:700 — statki.
Wartości domyślne: samochód o długości 4,5 m w skali 1:43: 4500 mm ÷ 43 = 104,65 mm (10,47 cm).
Na odwrót: model wagonu o długości 230 mm w skali H0 (1:87) odpowiada w rzeczywistości 230 × 87 = 20 010 mm = 20,01 m. Wybierz opcję Wiem: wymiar modelu (mm), aby wykonać to obliczenie.
Najczęstsze pytania
Co oznacza skala 1:25 000?
1 cm na mapie odpowiada 25 000 cm, czyli 250 m, w terenie. 4 cm na takiej mapie to 1 km.
Jak obliczyć rzeczywistą odległość na podstawie mapy?
Należy pomnożyć odległość na mapie przez mianownik skali i przeliczyć jednostki. 4 cm × 25 000 = 100 000 cm = 1 km.
Jak ustalić skalę mapy?
Należy podzielić rzeczywistą odległość przez odległość na mapie, przy czym obie wartości muszą być wyrażone w tych samych jednostkach. Jeśli 4 cm odpowiada 1 km (100 000 cm), skala wynosi 1:25 000.
Jak obliczyć pole powierzchni na podstawie mapy?
Pomnóż powierzchnię na mapie przez kwadrat mianownika skali. 6 cm² w skali 1:25 000 to 6 × 625 000 000 cm² = 375 000 m² = 37,5 ha.
Która skala jest większa: 1:500 czy 1:50 000?
Skala 1:500 jest większa — przedstawia mniejszy obszar z większą szczegółowością. Im mniejszy mianownik, tym większa skala.
Co oznacza „4% w skali roku”?
Nie jest to skala mapy, lecz roczna stopa procentowa: 4% rocznie. Aby obliczyć odsetki od oszczędności lub pożyczki, skorzystaj z kalkulatorów odsetek składanych lub lokat.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju z 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. 2020 poz. 1609), § 9
- Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej (Dz.U. 2015 poz. 2028)
Ostatnia aktualizacja: 19 października 2026