Kalkulator przekątnej
Wynik
- Kąt między przekątną a bokiem a
- 36,8699 °
Obliczenia krok po kroku
- d = √(a² + b²) = √(4² + 3²) = √25 = 5
Kalkulator przekątnej oblicza przekątną prostokąta, kwadratu, sześcianu i prostopadłościanu oraz liczbę i długości przekątnych wielokąta foremnego. Liczy też odwrotnie — bok kwadratu z przekątnej. Dla ekranów zamienia przekątną w calach na szerokość i wysokość w centymetrach przy danych proporcjach ekranu i z powrotem na cale.
Jak korzystać z kalkulatora przekątnej
- Figura — wybierz:
- prostokąt (boki a i b),
- kwadrat (z boku) lub kwadrat (bok z przekątnej),
- sześcian (krawędź a) albo prostopadłościan (krawędzie a, b i wysokość c),
- wielokąt foremny (liczba boków n i bok a),
- ekran: cale → wymiary (przekątna w calach i proporcje, np. 16:9),
- ekran: wymiary → cale (szerokość i wysokość w cm).
- Wpisz wymiary. Dla figur i brył jednostka nie ma znaczenia — przekątna wychodzi w tej samej jednostce co boki. Wymiary ekranu podaje się w centymetrach.
Wynik zawiera przekątną (z postacią dokładną, np. 4√2), kąt między przekątną a bokiem prostokąta, przekątne ścian prostopadłościanu, rysunek i kolejne kroki obliczeń.
Wzór na przekątną — twierdzenie Pitagorasa
Wszystkie wzory wynikają z twierdzenia Pitagorasa: w trójkącie prostokątnym a² + b² = c².
| Figura | Przekątna |
|---|---|
| prostokąt a × b | d = √(a² + b²) |
| kwadrat o boku a | d = a√2 |
| kwadrat — bok z przekątnej | a = d/√2 = d√2/2 |
| sześcian o krawędzi a | przekątna ściany a√2, przekątna sześcianu d = a√3 |
| prostopadłościan a × b × c | d = √(a² + b² + c²) |
| wielokąt foremny o n bokach | liczba przekątnych n(n − 3)/2, długości d_k = 2R·sin(kπ/n) |
W wielokącie foremnym R = a/(2·sin(π/n)) to promień okręgu opisanego, a k mówi, co który wierzchołek łączy przekątna (k = 2 — co drugi).
Przekątna prostokąta — kalkulator, przykład 4 × 3
Wartości domyślne: prostokąt, a = 4, b = 3.
d = √(4² + 3²) = √(16 + 9) = √25 = 5.
Kąt między przekątną a dłuższym bokiem wynosi arctg(3/4) = 36,87°.
Trójkąt 3–4–5 służy na budowie do wyznaczania kąta prostego: odmierz 3 m na jednym boku i 4 m na drugim — jeśli odległość między znakami to dokładnie 5 m, narożnik jest prosty. W pokoju 5 × 4 m przekątna wynosi √41 = 6,40 m; gdy obie przekątne pomieszczenia są równe, ściany są do siebie prostopadłe.
Przekątna kwadratu — kalkulator
Przekątna kwadratu to jego bok razy √2 ≈ 1,41421:
- a = 4 → d = 4√2 ≈ 5,656854,
- a = 1 → d = √2 ≈ 1,414214.
W trybie kwadrat (bok z przekątnej) kalkulator odwraca wzór: a = d/√2 = d√2/2. Dla przekątnej równej 10 bok wynosi 7,071068, obwód 28,28, a pole 50 — pole kwadratu można policzyć wprost z przekątnej: P = d²/2.
Przekątna dzieli kwadrat na dwa trójkąty prostokątne równoramienne o kątach 45°, 45° i 90° — to jeden z trójkątów szczególnych w szkolnej geometrii.
Kalkulator przekątnych sześcianu, prostopadłościanu i wielokąta
Prostopadłościan 4 × 3 × 12:
- przekątna podstawy √(4² + 3²) = 5,
- przekątna bryły √(16 + 9 + 144) = √169 = 13,
- przekątne ścian: 5 (a × b), 12,65 (a × c), 12,37 (b × c).
Tak sprawdzisz, czy długi przedmiot (rura, deska, karnisz) zmieści się w pudle albo bagażniku: najdłuższy prosty przedmiot, który wejdzie, ma długość przekątnej bryły.
Sześcian o krawędzi 4: przekątna ściany 4√2 ≈ 5,656854, przekątna sześcianu 4√3 ≈ 6,928203.
Sześciokąt foremny o boku 4 ma 6 · 3 / 2 = 9 przekątnych o dwóch długościach: 6,9282 (4√3, łączą co drugi wierzchołek) i 8 (najdłuższe, dwa razy dłuższe od boku, przechodzą przez środek).
Kalkulator przekątnej ekranu — telewizor i monitor w calach i cm
Wielkość ekranu podaje się jako przekątną w calach (1″ = 2,54 cm). Szerokość i wysokość zależą od proporcji ekranu:
szerokość = d · w/√(w² + h²), wysokość = d · h/√(w² + h²).
| Ekran | Proporcje | Przekątna | Szerokość × wysokość |
|---|---|---|---|
| telewizor 55″ (domyślnie) | 16:9 | 139,7 cm | 121,76 × 68,49 cm |
| telewizor 65″ | 16:9 | 165,1 cm | 143,90 × 80,94 cm |
| monitor 27″ | 16:9 | 68,58 cm | 59,77 × 33,62 cm |
| monitor 34″ | 21:9 | 86,36 cm | 79,38 × 34,02 cm |
| telefon 6,1″ | 19,5:9 | 15,49 cm | 14,07 × 6,49 cm |
Wymiary dotyczą widocznego obszaru ekranu — urządzenie z ramką jest większe. W trybie odwrotnym ekran 121,76 × 68,49 cm daje przekątną 139,70 cm = 55″.
Przekątna w calach a polskie prawo
Cal nie jest w Polsce legalną jednostką miary. Ustawa Prawo o miarach wymaga stosowania jednostek legalnych — dla długości metra i jego krotności — ale pozwala na dodatkowe oznaczenia w innych jednostkach, jeśli oznaczenie w jednostce legalnej jest nadrzędne i zapisane znakami nie mniejszymi niż to drugie. Dlatego sklepy i producenci podają wielkość ekranu jako „139 cm (55″)”.
W unijnej bazie etykiet energetycznych EPREL przekątna ekranu telewizorów i monitorów jest podana w centymetrach i w calach, przy czym cale są zaokrąglone do pełnych. Widoczna przekątna bywa nieco mniejsza od nominalnej — telewizor „65 cali” może mieć widoczną przekątną 164 cm zamiast 165,1 cm. Inne długości przeliczysz w przeliczniku cali na centymetry.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć przekątną prostokąta?
Zastosuj twierdzenie Pitagorasa: d = √(a² + b²). Dla prostokąta o wymiarach 4 × 3 przekątna wynosi √25 = 5.
Jaki jest wzór na przekątną kwadratu?
d = a√2 ≈ 1,41421 · a. Kwadrat o boku 4 ma przekątną równą 4√2 ≈ 5,657.
Jak obliczyć długość boku kwadratu na podstawie jego przekątnej?
Podziel przekątną przez √2: a = d/√2. Dla przekątnej 10 bok wynosi 7,071, a pole d²/2 = 50.
Ile centymetrów ma telewizor 55 cali?
Przekątna to 55 × 2,54 = 139,7 cm. Ekran 16:9 ma 121,76 cm szerokości i 68,49 cm wysokości.
Ile przekątnych ma wielokąt?
n(n − 3)/2. Sześciokąt ma 9 przekątnych, ośmiokąt 20, dziesięciokąt 35, a trójkąt żadnej.
Jak obliczyć przekątną prostopadłościanu?
d = √(a² + b² + c²). Dla 4 × 3 × 12 to √169 = 13.
Źródła
- Ustawa z 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2063) — art. 5 i 6
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz.U. 2020 poz. 1024)
- Komisja Europejska: EPREL — europejska baza produktów z etykietą energetyczną (wyświetlacze elektroniczne)
- CKE: Wybrane wzory matematyczne na egzamin maturalny z matematyki — twierdzenie Pitagorasa, kwadrat, prostopadłościan
Ostatnia aktualizacja: 27 października 2026