Kalkulatorów w serwisie: 513

Kalkulator prawdopodobieństwa (kombinatoryka)

Wynik

C(49, 6) = (49 nad 6)13 983 816
Wartość liczbowa13 983 816
Obliczenia krok po kroku
  1. C(n, k) = n! / (k!·(n − k)!) = 49! / (6!·43!)
  2. = (49·48·47·46·45·44) / 6! = 13 983 816
  3. Np. szansa trafienia „szóstki” w Lotto: 1 / 13 983 816 ≈ 0,0000000715
  • Kombinacje — kolejność nie ma znaczenia; wariacje — kolejność ma znaczenie; permutacje — ustawienie wszystkich elementów. Wyniki dokładne (arytmetyka na dużych liczbach całkowitych).

Kalkulator prawdopodobieństwa wykonuje rachunki potrzebne w zadaniach szkolnych i na studiach: silnię, symbol Newtona, kombinacje, wariacje i permutacje, z powtórzeniami i bez. Oblicza prawdopodobieństwo klasyczne jako ułamek i procent, rozkład dwumianowy (schemat Bernoulliego) z pełną tabelą oraz rozwija dwumian (a + b)ⁿ z trójkąta Pascala. Wyniki są dokładne, nawet gdy mają dziesiątki cyfr.

Jak korzystać z kalkulatora prawdopodobieństwa

Wybierz z listy to, co chcesz obliczyć, a następnie wypełnij wyświetlone pola:

  • Kombinacje, wariacje — n to liczba elementów, k to liczba wybranych elementów,
  • Permutacje n! — tylko n,
  • Permutacje z powtórzeniami — krotności powtarzających się elementów, np. 2 2 dla słowa MAMA,
  • Prawdopodobieństwo klasyczne — liczba zdarzeń sprzyjających i liczba wszystkich zdarzeń,
  • Rozkład dwumianowy — liczba prób n, liczba sukcesów k oraz prawdopodobieństwo sukcesu p: liczba albo ułamek, np. 0,5 lub 1/6,
  • Dwumian Newtona — wykładnik n.

Liczby mogą być duże: n sięga 5000, silnia jest obliczana dokładnie do 1000!, a rozkład dwumianowy do n = 1000.

Symbol Newtona — przykład: losowanie Lotto

Symbol Newtona, zwany również współczynnikiem dwumianowym, określa, na ile sposobów można wybrać k elementów spośród n, gdy kolejność nie ma znaczenia:

C(n, k) = n! / (k! · (n − k)!)

Wartości domyślne: n = 49, k = 6.

  1. C(49, 6) = 49! / (6! · 43!)
  2. = (49 · 48 · 47 · 46 · 45 · 44) / 6!
  3. = 13 983 816

Tyle jest możliwych wyników losowania Lotto, więc szansa na szóstkę przy jednym zakładzie to 1 do 13 983 816, czyli około 0,0000000715. Dla Mini Lotto (5 z 42) C(42, 5) = 850 668.

Szansa na trafienie dokładnie trzech liczb to liczba sposobów wyboru 3 z 6 wylosowanych liczb i 3 z pozostałych 43, podzielona przez liczbę wszystkich wyników: 20 · 12 341 / 13 983 816 = 246 820 / 13 983 816, czyli około 1,77%, mniej więcej 1 do 57. Wygrane i koszty policzysz w kalkulatorze Lotto.

Kalkulator kombinacji — który wzór wybrać

O wzorze decydują dwa pytania: czy kolejność ma znaczenie? oraz czy elementy mogą się powtarzać?

Rodzaj Kolejność Powtórzenia Wzór Przykład Wynik
Kombinacje nie nie n! / (k!(n − k)!) 6 liczb z 49 13 983 816
Kombinacje z powtórzeniami nie tak C(n + k − 1, k) 3 gałki lodów z 5 smaków 35
Wariacje tak nie n! / (n − k)! 3-cyfrowe kody z różnymi cyframi 720
Wariacje z powtórzeniami tak tak nᵏ 4-cyfrowy kod PIN 10 000
Permutacje wszystkie elementy nie n! ustawienie 5 osób 120
Permutacje z powtórzeniami wszystkie elementy tak n! / (k₁! · k₂! · …) anagramy słowa MAMA 6

W słowie MAMA są 4 litery, a każda z dwóch powtarza się dwa razy, więc 4! / (2! · 2!) = 6. Dla krotności 2 2 1 wynik to 5! / (2! · 2! · 1!) = 30.

Podstawa programowa dla liceum wymienia permutacje, kombinacje i wariacje w zakresie rozszerzonym, ale wiele zadań da się rozwiązać samą regułą mnożenia.

Kalkulator silni

Silnia liczby n to iloczyn wszystkich liczb naturalnych od 1 do n: n! = 1 · 2 · … · n.

n n!
0 1
5 120
10 3 628 800
25 15 511 210 043 330 985 984 000 000

Z definicji 0! = 1, ponieważ istnieje dokładnie jeden sposób ułożenia zbioru pustego. Silnie rosną bardzo szybko: kalkulator naukowy zwykle kończy na 69!, a tutaj dostajesz wszystkie cyfry aż do 1000!.

Prawdopodobieństwo klasyczne

Jeśli wszystkie zdarzenia elementarne są jednakowo prawdopodobne, prawdopodobieństwo zdarzenia A to liczba zdarzeń sprzyjających podzielona przez liczbę wszystkich zdarzeń:

P(A) = |A| / |Ω|

Przykład w tym trybie: |A| = 4, |Ω| = 52 – prawdopodobieństwo wylosowania asa z talii.

Wartość Wynik
P(A) jako ułamek 1/13
P(A) jako liczba dziesiętna około 0,076923
P(A) jako procent 7,6923%
Szanse 4 : 48
Zdarzenie przeciwne P(A′) około 0,923077

Do policzenia tych liczb często służą kombinacje. Z talii można rozdać C(52, 5) = 2 598 960 układów 5 kart, a 4 z nich to poker królewski, więc szansa na taki układ to 4 / 2 598 960, czyli 1 do 649 740.

Zdarzenie przeciwne to przydatny skrót: prawdopodobieństwo „co najmniej raz” najłatwiej obliczyć jako 1 minus prawdopodobieństwo „ani razu”.

Schemat Bernoulliego — rozkład dwumianowy

Schemat Bernoulliego opisuje n niezależnych prób, z których każda ma to samo prawdopodobieństwo sukcesu p. Prawdopodobieństwo dokładnie k sukcesów wynosi:

P(X = k) = C(n, k) · pᵏ · (1 − p)ⁿ⁻ᵏ

Przykład: 10 rzutów monetą (p = 0,5), dokładnie 5 orłów:

  1. P(X = 5) = C(10, 5) · 0,5⁵ · 0,5⁵ = 252 · 0,03125 · 0,03125 = 0,24609375
  2. P(X ≤ 5) = 0,62304688
  3. P(X ≥ 5) = 0,62304688

Wartość oczekiwana wynosi E(X) = np = 5, a wariancja to np(1 − p) = 2,5. Nawet najbardziej prawdopodobny wynik, czyli dokładnie 5 orłów, trafia się tylko w około jednej czwartej serii.

Dla kostki wpisz p jako ułamek 1/6. Prawdopodobieństwo dokładnie dwóch szóstek w 10 rzutach wynosi około 0,2907. Przy 100 rzutach monetą dokładnie 50 orłów wypada z prawdopodobieństwem zaledwie 0,0796.

Tabela pod wynikiem przedstawia wartości P(X = k) i P(X ≤ k) dla kolejnych wartości k.

Dwumian Newtona i trójkąt Pascala

Dwumian Newtona to rozwinięcie potęgi sumy:

(a + b)ⁿ = Σ C(n, k) · aⁿ⁻ᵏ · bᵏ, dla k od 0 do n.

Współczynniki tworzą wiersz trójkąta Pascala:

  • (a + b)³ = a³ + 3a²b + 3ab² + b³, współczynniki 1, 3, 3, 1, suma 8,
  • (a + b)⁵ = a⁵ + 5a⁴b + 10a³b² + 10a²b³ + 5ab⁴ + b⁵, współczynniki 1, 5, 10, 10, 5, 1, suma 32.

Suma współczynników w wierszu n zawsze wynosi 2ⁿ.

Kombinatoryka i prawdopodobieństwo na maturze

Według podstawy programowej dla liceum (Dz.U. 2024 poz. 1019) zakres podstawowy obejmuje zliczanie regułami mnożenia i dodawania oraz prawdopodobieństwo klasyczne. Permutacje, kombinacje, wariacje, symbol Newtona, prawdopodobieństwo warunkowe i schemat Bernoulliego należą do zakresu rozszerzonego.

Broszura CKE z wybranymi wzorami zawiera silnię, współczynnik dwumianowy, wzór dwumianowy Newtona oraz działy o kombinatoryce i rachunku prawdopodobieństwa. Na maturze z matematyki dozwolony jest tylko kalkulator prosty, dlatego C(n, k) trzeba policzyć przez skracanie ułamka, jak w przykładzie z Lotto. Ta strona posłuży do sprawdzenia wyniku.

Najczęstsze pytania

Jaka jest różnica między kombinacją a wariacją?

W kombinacji kolejność nie ma znaczenia, natomiast w wariacji ma. Wybór 3 osób do zespołu to kombinacja, natomiast wybór przewodniczącego, wiceprzewodniczącego i sekretarza spośród tych samych osób to wariacja.

Jak wprowadzić 1/6 jako prawdopodobieństwo?

Wpisz wprost 1/6. Pole przyjmuje ułamki i liczby dziesiętne, np. 0,5. Wartość musi leżeć między 0 a 1.

Co oznacza C(n, k) na kalkulatorze?

To symbol Newtona, czytany „n nad k”. Na kalkulatorach naukowych klawisz ma zwykle oznaczenie nCr. Tutaj wybierz kombinacje bez powtórzeń i wpisz n oraz k.

Dlaczego 0! równa się 1?

To definicja, dzięki której wzory są spójne. C(n, 0) musi wynosić 1, ponieważ istnieje jeden sposób wyboru niczego, a to ma sens tylko wtedy, gdy 0! = 1.

Czy można obliczyć prawdopodobieństwo urodzenia bliźniąt?

Nie. To nie jest zadanie z kombinatoryki: szansa zależy od wieku, historii rodzinnej, wcześniejszych ciąż i leczenia niepłodności, a ocenić ją może tylko lekarz. Kalkulator przydaje się wtedy, gdy znasz prawdopodobieństwo pojedynczego zdarzenia.

Jakie są szanse na wygraną w Lotto?

Na szóstkę: 1 do 13 983 816 przy jednym zakładzie. Każdy kolejny zakład dodaje tyle samo, a wcześniejsze wyniki nie wpływają na następne losowania.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 1 listopada 2026

Powiązane kalkulatory