Kalkulator BSA (powierzchnia ciała)
Wynik
- BSA (Du Bois)
- 1,9 m²
- BSA (Haycock) — zalecany u dzieci
- 1,92 m²
- BSA (Gehan-George)
- 1,92 m²
- BMI
- 24,5
Obliczenia krok po kroku
- Mosteller: √(175 × 75 ÷ 3600) = √3,6458 = 1,909 m²
- Du Bois: 0,007184 × 75^0,425 × 175^0,725 = 1,903 m²
- Przeciętna BSA dorosłego wynosi ok. 1,6–1,9 m² (kobiety) i 1,9–2,1 m² (mężczyźni). Wzór Mostellera jest najczęściej stosowany w onkologii; u niemowląt i dzieci preferuje się wzory Haycocka lub Mostellera.
- Dawkowanie leków wg BSA (np. cytostatyków) ustala lekarz. ASCO (Griggs i in., JCO 2021) zaleca dawkowanie wg rzeczywistej masy ciała także w otyłości, bez arbitralnego limitu BSA 2,0 m² — limit stosują jeszcze niektóre protokoły i leki.
Kalkulator BSA (powierzchnia ciała) oblicza powierzchnię ciała w metrach kwadratowych na podstawie wzrostu i masy ciała, wykorzystując cztery wzory: Mostellera, Du Boisa, Haycocka oraz Gehana-George’a. BSA jest wykorzystywana w medycynie głównie do obliczania dawek niektórych leków – przede wszystkim chemioterapeutyków – oraz do standaryzacji wyników badań, takich jak eGFR czy wskaźnik sercowy. Po wprowadzeniu dawki w mg/m² kalkulator podaje również całkowitą dawkę w miligramach.
Jak korzystać z kalkulatora BSA
- Wzrost w centymetrach.
- Masa ciała w kilogramach – aktualna, w miarę możliwości zmierzona w dniu obliczeń.
- Dawka leku na m² (opcjonalnie) – na przykład z protokołu chemioterapii.
Wynik przedstawia powierzchnię ciała (BSA) według Mostellera (wynik główny), powierzchnię ciała według Du Boisa, Haycocka i Gehana-George’a oraz BMI. Jeśli wprowadzono dawkę w mg/m², wyświetli się również całkowita dawka w mg obliczona na podstawie powierzchni ciała według Mostellera. Poszczególne kroki pokazują sposób obliczeń dla wzorów Mostellera i Du Boisa.
Powierzchnia ciała – wzór Mostellera, Du Bois, Haycocka i Gehana-George’a
Wzrost (H) w cm, masa ciała (W) w kg, wynik w m²:
- Mosteller (1987): BSA = √(H × W ÷ 3600) – prosty i najczęściej stosowany wzór, również w polskiej onkologii;
- Du Bois i Du Bois (1916): BSA = 0,007184 × W^0,425 × H^0,725 – najstarszy wzór, opracowany na podstawie danych dotyczących zaledwie 9 osób, ale nadal powszechnie stosowany;
- Haycock (1978): BSA = 0,024265 × W^0,5378 × H^0,3964 – opracowany na danych niemowląt i dzieci, zalecany w pediatrii;
- Gehan i George (1970): BSA = 0,0235 × W^0,51456 × H^0,42246.
U osób dorosłych o przeciętnych proporcjach ciała wszystkie wzory dają wyniki różniące się jedynie o 0,01–0,03 m². Większe różnice występują u małych dzieci oraz u osób o bardzo niskiej lub bardzo wysokiej masie ciała.
Kalkulator powierzchni ciała – przykład dla 175 cm i 75 kg
Wartości domyślne: wzrost 175 cm, masa ciała 75 kg.
- Mosteller: √(175 × 75 ÷ 3600) = √3,6458 = 1,91 m².
- Du Bois: 0,007184 × 75^0,425 × 175^0,725 = 1,90 m².
- Haycock: 1,92 m²; Gehan-George: 1,92 m².
- BMI: 24,5.
Obliczanie dawki leku: kobieta, 165 cm, 62 kg, dawka 75 mg/m²:
- BSA (Mosteller) = √(165 × 62 ÷ 3600) = √2,8417 = 1,69 m²;
- dawka całkowita = 75 mg/m² × 1,686 m² = 126,4 mg.
Dziecko, 110 cm, 19 kg: BSA według Mostellera, Du Boisa i Haycocka 0,76 m², według Gehana-George’a 0,78 m².
Średnia powierzchnia ciała
Typowe wartości BSA:
| Grupa | Przybliżona wartość BSA |
|---|---|
| noworodek | 0,2–0,25 m² |
| dziecko w wieku 2 lat | 0,5 m² |
| dziecko w wieku 10 lat | 1,1 m² |
| dorosła kobieta | 1,6–1,9 m² |
| dorosły mężczyzna | 1,9–2,1 m² |
Wartość 1,73 m² stanowi konwencjonalną powierzchnię ciała przeciętnej osoby dorosłej – wskaźnik eGFR jest do niej znormalizowany (ml/min/1,73 m²), co można sprawdzić w kalkulatorze eGFR.
Powierzchnia ciała (BSA) jest również wykorzystywana do obliczania wskaźnika sercowego (pojemność minutowa serca ÷ BSA), do interpretacji wielkości komór serca w echokardiografii oraz przy ustalaniu niektórych dawek leków u dzieci. Jednak w przypadku oparzeń procent powierzchni ciała objętej oparzeniem ocenia się za pomocą innych metod (reguła dziewiątek, tabela Lunda-Browdera), a nie za pomocą wzorów na BSA.
Dawkowanie leków na m² powierzchni ciała
Dawki obliczane na m² stosuje się głównie w przypadku cytostatyków (chemioterapii), niektórych leków przeciwwirusowych i immunosupresyjnych oraz w pediatrii. W Polsce dawki chemioterapii ustala onkolog zgodnie z protokołem leczenia i ChPL, a w programach lekowych NFZ – zgodnie z ich opisami.
Warto wiedzieć:
- masa ciała powinna być aktualna – utrata masy ciała o kilka kilogramów w trakcie leczenia powoduje zmianę dawki;
- w przypadku otyłości Amerykańskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (ASCO) zaleca obliczanie dawek chemioterapii na podstawie rzeczywistej masy ciała, bez arbitralnego limitu BSA (na przykład 2,0 m²), gdy celem leczenia jest wyleczenie – ograniczenie to jest nadal stosowane w niektórych protokołach i w przypadku wybranych leków;
- dawka jest często zaokrąglana do wielkości fiolki lub zmniejszana ze względu na czynność nerek lub wątroby, wiek lub wyniki poprzednich cykli.
Kalkulator podaje BSA oraz dawkę teoretyczną. Ostateczną dawkę zawsze ustala lekarz, a sprawdza ją farmaceuta przygotowujący lek.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć powierzchnię ciała?
Najprostszym sposobem jest wzór Mostellera: pierwiastek kwadratowy z iloczynu wzrostu w cm i masy ciała w kg podzielony przez 3600. Dla wzrostu 175 cm i masy ciała 75 kg: √(175 × 75 ÷ 3600) = 1,91 m².
Jaka jest średnia wartość BSA?
Około 1,6–1,9 m² u dorosłych kobiet i 1,9–2,1 m² u dorosłych mężczyzn. Standardowa wartość dla przeciętnej osoby dorosłej wynosi 1,73 m².
Który wzór BSA jest najlepszy dla dzieci?
W przypadku niemowląt i małych dzieci zazwyczaj stosuje się wzory Haycocka lub Mostellera. Wzór Du Boisa został opracowany na podstawie danych dotyczących osób dorosłych i jest mniej dokładny w przypadku małych dzieci.
Jak obliczyć dawkę w mg/m²?
Należy pomnożyć dawkę na m² przez powierzchnię ciała. Przy dawce 75 mg/m² i powierzchni ciała wynoszącej 1,69 m² całkowita dawka wynosi około 126 mg.
Czy w chemioterapii BSA ogranicza się do 2,0 m²?
Nie jest to regułą. ASCO zaleca dawkowanie leku na podstawie rzeczywistej masy ciała również u osób z otyłością, jednak w niektórych protokołach i w przypadku niektórych leków nadal stosuje się górny limit BSA. Decyzję podejmuje onkolog.
Źródła
- Mosteller R.D. Simplified calculation of body-surface area. N Engl J Med 1987;317:1098
- Haycock G.B. et al. Geometric method for measuring body surface area: a height-weight formula validated in infants, children, and adults. J Pediatr 1978;93:62–66
- Griggs J.J. et al. Appropriate Systemic Therapy Dosing for Obese Adult Patients With Cancer: ASCO Guideline Update. J Clin Oncol 2021;39:2037–2048
Ostatnia aktualizacja: 27 października 2026