Kalkulator eGFR (klirens kreatyniny)
Wynik
- eGFR (MDRD)
- 66 ml/min/1,73 m²
- Klirens kreatyniny (Cockcroft-Gault)używany m.in. do dawkowania leków
- 83 ml/min
- Kreatynina w µmol/l
- 80
| Kategoria | GFR (ml/min/1,73 m²) | Opis |
|---|---|---|
| G1 | ≥ 90 | prawidłowy lub wysoki |
| G2 | 60–89 | łagodnie obniżony |
| G3a | 45–59 | łagodnie do umiarkowanie obniżony |
| G3b | 30–44 | umiarkowanie do znacznie obniżony |
| G4 | 15–29 | znacznie obniżony |
| G5 | < 15 | niewydolność nerek |
| Kategoria | ACR (mg/g) | ACR (mg/mmol) | Opis |
|---|---|---|---|
| A1 | < 30 | < 3 | prawidłowa lub łagodnie zwiększona |
| A2 | 30–300 | 3–30 | umiarkowanie zwiększona |
| A3 | > 300 | > 30 | znacznie zwiększona |
Obliczenia krok po kroku
- Kreatynina: 0,9 mg/dl; κ = 0,7, α = −0,241; Scr/κ = 1,286
- CKD-EPI 2021 = 142 × min(Scr/κ; 1)^α × max(Scr/κ; 1)^−1,200 × 0,9938^50 × 1,012 = 77,9
- MDRD = 175 × 0,9^−1,154 × 50^−0,203 × 0,742 = 66,3
- Cockcroft-Gault = (140 − 50) × 70 ÷ (72 × 0,9) × 0,85 = 82,6 ml/min
- Wzory: CKD-EPI 2021 (Inker i in., NEJM 2021) — zalecany przez KDIGO; MDRD z kalibracją IDMS; Cockcroft-Gault (1976) szacuje klirens kreatyniny w ml/min i jest wciąż używany w ChPL do dawkowania leków.
- Wzory dla dorosłych nie są wiarygodne u dzieci (wybierz tryb „dziecko” — wzór Schwartza), w ciąży, przy ostrym uszkodzeniu nerek, skrajnej masie mięśniowej (kulturyści, amputacje, wyniszczenie) i diecie bogatomięsnej. Rozpoznanie przewlekłej choroby nerek wymaga utrzymywania się zmian > 3 miesiące oraz oceny albuminurii.
Kalkulator GFR szacuje, jak wydajnie nerki filtrują krew, na podstawie jednego badania krwi – stężenia kreatyniny w surowicy – oraz wieku i płci. Podaje wynik obliczony według równania CKD-EPI 2021 zalecanego przez KDIGO, starszego równania MDRD oraz klirensu kreatyniny obliczonego według wzoru Cockcrofta-Gaulta, który nadal jest stosowany do dostosowywania dawek leków. Wyświetlana jest również kategoria czynności nerek według klasyfikacji KDIGO (G1–G5) oraz wartość kreatyniny przeliczona z mg/dl na µmol/l. Wynik pomaga zrozumieć badania laboratoryjne, ale przewlekłą chorobę nerek rozpoznaje lekarz.
Jak korzystać z kalkulatora GFR
- Jednostka kreatyniny – sprawdź wynik z laboratorium. Polskie laboratoria podają stężenie kreatyniny w surowicy w mg/dl lub µmol/l (1 mg/dl = 88,4 µmol/l). Najczęstszym błędem jest podanie niewłaściwej jednostki: wynik 80 wpisany w mg/dl zamiast w µmol/l jest niemożliwy, a kalkulator wyświetli komunikat o błędzie.
- Stężenie kreatyniny w surowicy – wartość z badania krwi (nie kreatynina w moczu).
- Wiek – w latach, od 18. Stosowane tutaj równania dotyczą osób dorosłych.
- Płeć – równania uwzględniają różne współczynniki dla kobiet i mężczyzn ze względu na różnice w masie mięśniowej.
- Masa ciała – wymagana tylko do obliczenia klirensu kreatyniny według wzoru Cockcrofta-Gaulta. Wzory CKD-EPI i MDRD nie uwzględniają masy ciała, więc jeśli chcesz uzyskać wyłącznie wartość eGFR, możesz pozostawić wartość domyślną.
- ACR (opcjonalnie) – wskaźnik albumina/kreatynina w moczu w mg/g; kalkulator przypisze kategorię albuminurii A1–A3. Wynik w mg/mmol pomnóż przez 8,84.
Dla dziecka wybierz tryb dziecko – zamiast wieku, płci i masy ciała podajesz wtedy wzrost, a eGFR jest liczony uproszczonym wzorem Schwartza.
Głównym wynikiem jest eGFR według CKD-EPI 2021 w ml/min/1,73 m² oraz kategoria KDIGO. Poniżej znajdziesz eGFR obliczony według równania MDRD, klirens kreatyniny (Cockcroft-Gault) w ml/min, stężenie kreatyniny w innej jednostce, tabelę wszystkich kategorii GFR, wykres porównujący trzy wzory, tabelę kategorii albuminurii oraz pełne obliczenia.
Kalkulator GFR CKD-EPI i MDRD – wzory na eGFR i klirens Cockcrofta-Gaulta
Wskaźnik GFR (szybkość filtracji kłębuszkowej) określa, ile mililitrów krwi filtrują nerki na minutę. Bezpośredni pomiar tego wskaźnika jest skomplikowany, dlatego w praktyce jest on szacowany (stąd litera „e” w skrócie eGFR) na podstawie stężenia kreatyniny – produktu przemiany materii mięśni, który zdrowe nerki usuwają z krwi.
CKD-EPI 2021 (Inker i in., NEJM 2021) – równanie zalecane przez KDIGO i stosowane przez większość laboratoriów:
eGFR = 142 × min(Scr/κ; 1)^α × max(Scr/κ; 1)^−1,200 × 0,9938^wiek × 1,012 [kobiety]
gdzie Scr oznacza stężenie kreatyniny w mg/dl, κ = 0,7 dla kobiet i 0,9 dla mężczyzn, α = −0,241 dla kobiet i −0,302 dla mężczyzn. Wersja z 2021 r. nie zawiera już współczynnika rasowego.
MDRD (4 zmienne, skalibrowane według IDMS): eGFR = 175 × Scr^−1,154 × wiek^−0,203 × 0,742 [kobiety]. Wzór ten zaniża wartość GFR u osób z prawidłową lub tylko nieznacznie obniżoną czynnością nerek, dlatego został zastąpiony przez wzór CKD-EPI.
Cockcroft-Gault (1976): CrCl = (140 − wiek) × masa ciała ÷ (72 × Scr) × 0,85 [kobiety]. Wynikiem jest klirens kreatyniny w ml/min, nieskorygowany względem powierzchni ciała – dlatego zależy on od masy ciała.
Jednostka ml/min/1,73 m² oznacza, że eGFR jest znormalizowane do średniej powierzchni ciała wynoszącej 1,73 m². W celu ustalenia dawkowania leków u osób bardzo niskich lub bardzo wysokich lekarz czasami przelicza tę wartość na bezwzględne GFR w ml/min.
eGFR kalkulator – przykład dla 50-letniej kobiety
Wartości domyślne: kobieta, 50 lat, kreatynina 0,9 mg/dl, masa ciała 70 kg.
- Kreatynina w µmol/l: 0,9 × 88,4 = 80 µmol/l.
- Scr/κ = 0,9 ÷ 0,7 = 1,286 – wartość powyżej 1, więc zastosowanie ma część równania „max”.
- CKD-EPI 2021 = 142 × 1,286^(−1,200) × 0,9938⁵⁰ × 1,012 = 77,9 → 78 ml/min/1,73 m² – kategoria G2 (łagodne obniżenie).
- MDRD = 175 × 0,9^−1,154 × 50^−0,203 × 0,742 = 66 ml/min/1,73 m².
- Cockcroft-Gault = (140 − 50) × 70 ÷ (72 × 0,9) × 0,85 = 83 ml/min.
Ten sam poziom kreatyniny daje różne wyniki w zależności od wzoru – różnica 12 punktów między wzorem CKD-EPI a MDRD jest typowa dla osób z prawidłową czynnością nerek.
Więcej przykładów:
| Osoba | Kreatynina | CKD-EPI 2021 | MDRD | Cockcroft-Gault |
|---|---|---|---|---|
| mężczyzna, 60 lat, 80 kg | 1,2 mg/dl | 69 (G2) | 62 | 74 ml/min |
| kobieta, 70 lat, 60 kg | 80 µmol/l | 68 (G2) | 62 | 55 ml/min |
| kobieta, 75 lat, 58 kg | 1,3 mg/dl | 43 (G3b) | 40 | 34 ml/min |
Ostatni przykład pokazuje, dlaczego wiek ma znaczenie: stężenie kreatyniny wynoszące 1,3 mg/dl wydaje się tylko nieznacznie podwyższone, ale u 75-letniej kobiety o niewielkiej masie mięśniowej odpowiada to umiarkowanemu lub ciężkiemu obniżeniu GFR.
GFR – normy i kategorie KDIGO G1–G5
Kalkulator przypisuje wynik do jednej z sześciu kategorii określonych w wytycznych KDIGO dotyczących przewlekłej choroby nerek (2012 r., potwierdzonych w aktualizacji z 2024 r.):
| Kategoria | GFR (ml/min/1,73 m²) | Opis |
|---|---|---|
| G1 | 90 lub więcej | prawidłowy lub wysoki |
| G2 | 60–89 | łagodnie obniżony |
| G3a | 45–59 | łagodnie do umiarkowanie obniżony |
| G3b | 30–44 | umiarkowanie do znacznie obniżony |
| G4 | 15–29 | znacznie obniżony |
| G5 | poniżej 15 | niewydolność nerek |
Pojedynczy wynik w kategorii G2 nie oznacza choroby – GFR spada powoli wraz z wiekiem, a u osób starszych wartości w zakresie 60–89 są powszechne. Przewlekłą chorobę nerek rozpoznaje się, gdy eGFR utrzymuje się poniżej 60 ml/min/1,73 m² przez ponad 3 miesiące lub gdy występują inne wskaźniki uszkodzenia nerek, najczęściej zwiększone wydalanie albuminy z moczem (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu, ACR, 30 mg/g lub więcej), nawet przy prawidłowym eGFR.
Dlatego lekarz ocenia eGFR łącznie ze wskaźnikiem ACR. Obie wartości służą do określenia stadium choroby oraz ryzyka jej progresji (tzw. „mapa cieplna” KDIGO: kategorie G1–G5 i A1–A3). Jeśli znasz ACR, wpisz go w kalkulatorze – pokaże kategorię albuminurii: A1 poniżej 30 mg/g, A2 30–300 mg/g, A3 powyżej 300 mg/g.
Klirens kreatyniny – kalkulator a dawkowanie leków
W wielu charakterystykach produktu leczniczego (ChPL) zmianę dawki zależnie od czynności nerek nadal opisuje się na podstawie klirens kreatyniny obliczony według wzoru Cockcrofta-Gaulta, ponieważ w badaniach tych leków stosowano właśnie ten wzór. Dlatego kalkulator wyświetla tę wartość oddzielnie, w ml/min.
O czym należy pamiętać:
- Wzór Cockcrofta-Gaulta opiera się na rzeczywistej masie ciała. U osób z otyłością prowadzi to do przeszacowania klirensu – lekarze często stosują wówczas masę ciała idealną lub skorygowaną.
- U osób starszych o niskiej masie mięśniowej wszystkie wzory oparte na stężeniu kreatyniny mogą przeszacowywać czynność nerek.
- W przypadku leków o wąskim przedziale terapeutycznym (na przykład niektórych antybiotyków, leków przeciwzakrzepowych, metforminy lub chemioterapii) dawkę ustala lekarz lub farmaceuta na podstawie ChPL – kalkulator służy jedynie jako pomoc.
Jeśli regularnie przyjmujesz leki, a Twój eGFR spada, poinformuj o tym lekarza, który je przepisał. Niektóre leki wymagają zmniejszenia dawki lub należy je odstawić, gdy GFR spadnie poniżej określonego poziomu.
Kalkulator GFR u dzieci, w ciąży i u sportowców – ograniczenia
Poziom kreatyniny zależy nie tylko od pracy nerek, ale także od masy mięśniowej i diety. Wynik może zatem być mylący:
- Dzieci i młodzież – wzory dla dorosłych nie mają tu zastosowania. Pediatrzy stosują uproszczony wzór Schwartza (tzw. bedside): eGFR = 0,413 × wzrost (cm) ÷ kreatynina (mg/dl). Dla dziecka o wzroście 120 cm i kreatyninie 0,45 mg/dl: 0,413 × 120 ÷ 0,45 = 110 ml/min/1,73 m² – kalkulator liczy go w trybie „dziecko”.
- Ciąża – GFR wzrasta fizjologicznie nawet o 50%, a wzory nie zostały zweryfikowane u kobiet w ciąży.
- Bardzo duża lub bardzo mała masa mięśniowa – kulturyści, osoby przyjmujące kreatynę, osoby po amputacji, długotrwale leżące lub niedożywione.
- Dieta bardzo bogata w mięso lub porcja gotowanego mięsa tuż przed badaniem – może przejściowo podwyższyć kreatyninę.
- Ostre uszkodzenie nerek – gdy czynność nerek ulega gwałtownym zmianom, poziom kreatyniny nie nadąża za tymi zmianami, a eGFR nie jest wiarygodny.
W takich sytuacjach lekarz może zlecić badanie cystatyny C i na jej podstawie obliczyć eGFR (równania CKD-EPI z wykorzystaniem cystatyny C lub połączone równania oparte na kreatyninie i cystatynie) lub zmierzyć klirens kreatyniny na podstawie 24-godzinnego zebrania moczu. W Europie stosuje się również równanie EKFC (2021), przeznaczone dla wszystkich grup wieku.
Kreatynina i eGFR – badanie w Polsce
Badanie stężenia kreatyniny z eGFR to podstawowe, niedrogie badanie krwi. W Polsce można je wykonać:
- na skierowanie od lekarza POZ – bezpłatnie w ramach NFZ;
- w ramach programu profilaktycznego „Moje Zdrowie” (bilans zdrowia osoby dorosłej) – od 5 maja 2025 r. podstawowy zestaw badań laboratoryjnych obejmuje stężenie kreatyniny w surowicy wraz z oszacowanym eGFR, a także morfologię krwi, stężenie glukozy, lipidogram, TSH oraz badanie moczu (rozporządzenie Ministra Zdrowia, Dz.U. 2025, poz. 584). Osoby w wieku 20–49 lat mogą z niego skorzystać co 5 lat, a osoby w wieku 50 lat i starsze co 3 lata; należy zacząć od wypełnienia kwestionariusza zdrowotnego na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP);
- prywatnie w dowolnym laboratorium – laboratorium zazwyczaj automatycznie dodaje eGFR do wyniku kreatyniny.
Badanie to powinno być wykonywane co najmniej raz w roku u osób z cukrzycą, nadciśnieniem, chorobami serca, otyłością lub z chorobami nerek w rodzinie, a także u osób przyjmujących leki, które mogą uszkadzać nerki. Warto poprosić lekarza także o wskaźnik albumina/kreatynina w moczu (ACR) – wczesne uszkodzenie nerek często widać najpierw właśnie w nim.
Najczęstsze pytania
Jaka jest prawidłowa wartość eGFR?
U zdrowych osób dorosłych wartość eGFR wynosi zazwyczaj 90 ml/min/1,73 m² lub więcej (kategoria G1). Wartości w przedziale 60–89 (G2) są powszechne u osób starszych i same w sobie nie oznaczają choroby. Przewlekłą chorobę nerek rozpoznaje się, gdy wartość eGFR utrzymuje się poniżej 60 przez ponad 3 miesiące lub gdy występują inne objawy uszkodzenia nerek, na przykład obecność albuminy w moczu.
Czy do obliczenia eGFR potrzebna jest masa ciała?
Nie. W równaniach CKD-EPI 2021 i MDRD uwzględnia się wyłącznie stężenie kreatyniny, wiek i płeć. Masa ciała jest potrzebna jedynie do obliczenia klirensu kreatyniny według wzoru Cockcrofta-Gaulta, który służy do dostosowywania dawek leków.
Jak przeliczyć stężenie kreatyniny z µmol/l na mg/dl?
Należy podzielić przez 88,4. Na przykład: 80 µmol/l ÷ 88,4 = 0,9 mg/dl oraz 1,2 mg/dl × 88,4 = 106 µmol/l. Kalkulator dokonuje przeliczenia automatycznie po wybraniu jednostki miary.
Dlaczego w moim wyniku badania laboratoryjnego podano inną wartość eGFR?
Laboratoria mogą stosować inne równanie (na przykład CKD-EPI z 2009 r. z uwzględnieniem współczynnika rasowego, MDRD lub EKFC), zaokrąglać wynik lub podawać wartości powyżej 60 lub 90 wyłącznie jako „powyżej 60” lub „powyżej 90”. Niewielkie różnice rzędu kilku punktów są zjawiskiem normalnym.
Czy można obliczyć eGFR u dziecka?
Tak – w trybie „dziecko” kalkulator stosuje uproszczony wzór Schwartza: eGFR = 0,413 × wzrost w cm ÷ kreatynina w mg/dl. Wzorów dla dorosłych (CKD-EPI, MDRD, Cockcroft-Gault) nie stosuje się u dzieci, a kategorii G – u dzieci poniżej 2 lat.
Jaka jest różnica między eGFR a klirensem kreatyniny?
eGFR to szacunkowa wartość filtracji kłębuszkowej znormalizowana do powierzchni ciała wynoszącej 1,73 m². Klirens kreatyniny obliczony według wzoru Cockcrofta-Gaulta podaje się w ml/min i zależy on od masy ciała; wykorzystuje się go głównie do ustalania dawek leków.
Źródła
- Inker L.A. i in. Nowe równania oparte na stężeniu kreatyniny i cystatyny C do szacowania GFR bez uwzględnienia rasy. N Engl J Med 2021;385:1737–1749
- Wytyczne KDIGO z 2024 r. dotyczące praktyki klinicznej w zakresie oceny i postępowania w przewlekłej chorobie nerek
- Levey A.S. i in. Zastosowanie równania z badania MDRD do oszacowania GFR przy użyciu znormalizowanych wartości kreatyniny w surowicy. Clin Chem 2007;53:766–772
- Cockcroft D.W., Gault M.H. Oszacowanie klirensu kreatyniny na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy. Nephron 1976;16:31–41
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej – program „Moje Zdrowie” (Dz.U. 2025 poz. 584)
Ostatnia aktualizacja: 27 października 2026