Kalkulator spadkowy (dziedziczenie ustawowe)
Wynik
- Liczba spadkobierców
- 3
| Spadkobierca | Osób | Udział każdej | Procent | Wartość każdej |
|---|---|---|---|---|
| Małżonek | 1 | 1/3 | 33,33% | 200 000,00 zł |
| Dziecko | 2 | 1/3 | 33,33% | 200 000,00 zł |
Obliczenia krok po kroku
- Małżonek i 2 dzieci (linie) dziedziczą w częściach równych: po 1/3 (art. 931 § 1 KC).
- Kontrola: suma udziałów = 100%
- Małżonek: 600 000,00 zł × 1/3 = 200 000,00 zł
- Dziecko: 600 000,00 zł × 1/3 = 200 000,00 zł
- Dotyczy dziedziczenia ustawowego (bez testamentu). Testament, zapis windykacyjny, odrzucenie spadku, niegodność lub zrzeczenie się dziedziczenia zmieniają udziały.
- Po zmarłym dziadku dziedziczą jego dzieci, a po nich ich dzieci (kuzyni); dalsi zstępni dziadków nie dziedziczą — dotyczy spadków otwartych od 15.11.2023 (art. 934 KC). Rodzeństwo przyrodnie dziedziczy na równi z rodzonym.
- Podatek od spadku: najbliższa rodzina (grupa zerowa) jest zwolniona po zgłoszeniu nabycia do urzędu skarbowego w 6 miesięcy (SD-Z2).
Kalkulator spadkowy pokazuje, kto dziedziczy, gdy nie ma testamentu, i jak duży jest udział każdego spadkobiercy — w ułamku, procentach i złotych. Stosuje kolejność dziedziczenia ustawowego z Kodeksu cywilnego: najpierw małżonek i dzieci, potem rodzice i rodzeństwo, a w miejsce zmarłego dziecka lub rodzeństwa — ich zstępni; dalej dziadkowie i ich zstępni według przepisów obowiązujących od 15 listopada 2023 r.
Jak korzystać z kalkulatora spadkowego
- Wartość spadku (opcjonalnie) — aktywa minus długi; bez niej kalkulator pokaże tylko ułamki.
- Małżonek spadkodawcy żyje (brak separacji) — odznacz, jeśli małżonka nie ma albo małżonkowie byli w separacji orzeczonej przez sąd.
- Żyjące dzieci i zmarłe dzieci — liczba ich dzieci — dla każdego dziecka, które zmarło przed spadkodawcą, wpisz liczbę jego dzieci, oddzielając przecinkami, np. 2, 1.
- Gdy nie ma zstępnych: żyjący rodzice, żyjące rodzeństwo i liczba dzieci zmarłego rodzeństwa.
- Gdy nie ma małżonka, zstępnych, rodziców ani rodzeństwa: żyjący dziadkowie, zmarli dziadkowie — ich dzieci i wnuki (np. „2; 0+3,1”) oraz pasierbowie.
Wynik pokazuje udział każdej grupy spadkobierców, liczbę spadkobierców i tabelę z ułamkiem, procentem i wartością dla każdej osoby.
Dziedziczenie ustawowe — kalkulator i kolejność dziedziczenia
| Kto dziedziczy | Udziały | Podstawa |
|---|---|---|
| małżonek i dzieci | po równo, ale małżonek co najmniej 1/4 | art. 931 KC |
| wnuki w miejsce zmarłego dziecka | udział ich rodzica po równo | art. 931 § 2 KC |
| brak zstępnych: małżonek i rodzice | małżonek 1/2, każdy z rodziców 1/4 | art. 932 KC |
| zmarły rodzic | jego udział przypada rodzeństwu spadkodawcy, a w miejsce zmarłego rodzeństwa — jego zstępnym | art. 932 § 4–5 KC |
| brak zstępnych i małżonka | cały spadek rodzice (i rodzeństwo) | art. 932 § 3 KC |
| brak małżonka, zstępnych, rodziców, rodzeństwa i jego zstępnych | dziadkowie po równo | art. 934 KC |
| pasierbowie | gdy brak powyższych, a ich rodzice nie żyją | art. 934¹ KC |
| brak spadkobierców | gmina ostatniego miejsca zamieszkania albo Skarb Państwa | art. 935 KC |
Jeśli dziadek nie dożył otwarcia spadku, jego udział przypada jego dzieciom (wujostwu spadkodawcy), a jeśli któreś z nich też nie żyje — jego dzieciom (kuzynom). Od 15 listopada 2023 r. dalsi zstępni dziadków nie dziedziczą. Udział zmarłego dziadka, który nie zostawił dzieci ani wnuków, przypada pozostałym dziadkom.
Jak obliczyć udział w spadku — kalkulator i przykłady
Wartości domyślne: spadek 600 000 zł, małżonek i dwoje dzieci — każdy z nich dziedziczy 1/3, czyli 200 000 zł.
| Rodzina | Udziały | Ze spadku 600 000 zł |
|---|---|---|
| małżonek i pięcioro dzieci | małżonek 1/4, każde dziecko 3/20 | 150 000 zł i po 90 000 zł |
| małżonek, jedno dziecko i dwoje wnuków po zmarłym dziecku | małżonek 1/3, dziecko 1/3, każdy wnuk 1/6 | 200 000 zł, 200 000 zł, po 100 000 zł |
| małżonek i oboje rodzice, bez dzieci | małżonek 1/2, każdy rodzic 1/4 | 300 000 zł, po 150 000 zł |
| małżonek, jeden rodzic i dwoje rodzeństwa, bez dzieci | małżonek 1/2, rodzic 1/4, każde z rodzeństwa 1/8 | 300 000 zł, 150 000 zł, po 75 000 zł |
| bez małżonka: jeden rodzic i dwoje rodzeństwa | rodzic 1/2, każde z rodzeństwa 1/4 | 300 000 zł, po 150 000 zł |
| babcia oraz po zmarłym dziadku: wujek i dwoje dzieci zmarłej ciotki | babcia 1/2, wujek 1/4, każdy kuzyn 1/8 | 300 000 zł, 150 000 zł, po 75 000 zł |
Przy pięciorgu dzieci działa minimum 1/4 dla małżonka: pozostałe 3/4 dzielą dzieci, po 3/4 ÷ 5 = 3/20.
Spadek w ułamkach — kalkulator udziałów
Postanowienie sądu i akt poświadczenia dziedziczenia zawsze podają udziały w ułamkach. Żeby sprawdzić wynik:
- udziały wszystkich spadkobierców muszą sumować się do 1 (kalkulator pokazuje tę kontrolę);
- wartość udziału = wartość spadku × ułamek, np. 600 000 × 3/20 = 90 000 zł;
- procent = ułamek × 100%, np. 1/8 = 12,5%.
Ułamki dotyczą całego spadku, także długów. Do czasu działu spadku każdy spadkobierca jest współwłaścicielem każdej rzeczy ze spadku w części odpowiadającej jego udziałowi.
Co zmienia udziały — kalkulator dziedziczenia spadku a testament
Kalkulator pokazuje dziedziczenie ustawowe. Udziały będą inne, jeśli:
- jest testament — ma pierwszeństwo, a pominięci najbliżsi mogą żądać jedynie zachowku;
- spadkobierca odrzucił spadek (w ciągu 6 miesięcy od dowiedzenia się o powołaniu) — traktuje się go, jakby nie dożył otwarcia spadku, więc jego udział przechodzi na jego zstępnych;
- spadkobiercę uznano za niegodnego albo zrzekł się dziedziczenia w umowie ze spadkodawcą;
- małżonkowie byli w separacji orzeczonej przez sąd — małżonek nie dziedziczy; jeśli spadkodawca złożył uzasadniony pozew o rozwód lub separację, sąd może wyłączyć małżonka od dziedziczenia na żądanie innego spadkobiercy;
- testament zawiera zapis windykacyjny — dana rzecz przechodzi bezpośrednio na zapisobiercę.
Rodzeństwo przyrodnie dziedziczy na równi z rodzonym. Majątek wspólny małżonków najpierw dzieli się na pół — do spadku wchodzi tylko połowa należąca do zmarłego.
Po obliczeniu udziałów — kalkulator spadku a formalności
- Potwierdź nabycie spadku — w sądzie (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku) albo u notariusza (akt poświadczenia dziedziczenia; maksymalna taksa 50 zł + 100 zł za protokół, plus VAT — zob. kalkulator taksy notarialnej).
- Zgłoś nabycie do urzędu skarbowego — najbliższa rodzina (małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha) jest zwolniona z podatku od spadków, jeśli złoży SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy; pozostali płacą podatek według swojej grupy podatkowej — zob. kalkulator podatku od spadku i darowizny.
- Długi — spadek przyjmuje się domyślnie z dobrodziejstwem inwentarza, więc spadkobiercy odpowiadają za długi tylko do wartości odziedziczonych aktywów.
Najczęstsze pytania
Jak dzieli się spadek między małżonka i dzieci?
Po równo, ale małżonek dostaje co najmniej 1/4. Przy dwójce dzieci każdy z trzech spadkobierców dostaje 1/3, przy pięciorgu dzieci małżonek 1/4, a każde dziecko 3/20.
Co dziedziczy małżonek, gdy nie było dzieci?
Połowę spadku. Druga połowa przypada rodzicom spadkodawcy (po 1/4), a gdy któryś z rodziców nie żyje — jego udział przechodzi na rodzeństwo spadkodawcy.
Czy wnuki dziedziczą, gdy ich rodzic żyje?
Nie. Wnuki dziedziczą tylko w miejsce dziecka spadkodawcy, które nie dożyło otwarcia spadku, odrzuciło spadek albo zostało uznane za niegodne.
Czy rodzeństwo dziedziczy, gdy spadkodawca miał małżonka?
Tylko wtedy, gdy spadkodawca nie miał zstępnych, a co najmniej jedno z rodziców nie żyje. Rodzeństwo dziedziczy wtedy udział zmarłego rodzica.
Czy kuzyni dziedziczą?
Tylko gdy nie ma bliższych krewnych, a zarówno dziadek, jak i rodzic kuzyna zmarli przed spadkodawcą. Od 15 listopada 2023 r. dzieci kuzynów nie dziedziczą już z ustawy.
Źródła
- Kodeks cywilny — art. 931–940 — ISAP
- Ustawa z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny (Dz.U. 2023 poz. 1615) — ISAP
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn — ISAP
Ostatnia aktualizacja: 19 października 2026