Kalkulator podatku od spadku i darowizny
Wynik
- Kwota wolna (I grupa)
- 36 120 zł
- Podstawa opodatkowania
- 63 880 zł
- Stawki
- 3 / 5 / 7%
| Nadwyżka | Grupa I | Grupa II | Grupa III |
|---|---|---|---|
| do 11 833 zł | 3% | 7% | 12% |
| 11 833 zł – 23 665 zł | 355,00 zł + 5% | 828,40 zł + 9% | 1 420,00 zł + 16% |
| ponad 23 665 zł | 946,60 zł + 7% | 1 893,30 zł + 12% | 3 313,20 zł + 20% |
Obliczenia krok po kroku
- Wartość czysta = 100 000,00 zł − 0,00 zł = 100 000,00 zł
- Podstawa = 100 000,00 zł − kwota wolna 36 120 zł = 63 880 zł
- Podatek wg skali (3/5/7%) = 3 761,65 zł → 3 762 zł (zaokr. do zł)
- Kwoty wolne: I grupa 36 120 zł, II 27 090 zł, III 5 733 zł — od jednej osoby w ciągu 5 lat (nabycia się sumuje).
- Podatek ustala naczelnik urzędu skarbowego decyzją na podstawie zeznania SD-3 (składanego w ciągu miesiąca). Wartość przyjmuje się według stanu i cen rynkowych z dnia nabycia.
- Zasiedzenie: 7% wartości bez kwoty wolnej i bez względu na grupę (art. 15 ust. 2). Przy nabyciu mieszkania lub domu w spadku (I i II grupa) albo w darowiźnie (I grupa) możliwa jest ulga mieszkaniowa (art. 16).
Kalkulator podatku od spadków i darowizn oblicza podatek od darowizny, spadku lub zapisu według grupy podatkowej, kwoty wolnej i skali obowiązującej w 2026 r., z uwzględnieniem wcześniejszych nabyć od tej samej osoby z ostatnich 5 lat. Pokazuje, kiedy najbliższa rodzina nie płaci nic dzięki zgłoszeniu SD-Z2. Drugi tryb liczy, o ile darowizna na organizację pożytku publicznego lub kościół obniża PIT.
Jak korzystać z kalkulatora
- Liczę — podatek od spadku lub darowizny albo odliczenie darowizny w PIT.
- Rodzaj nabycia — darowizna, spadek (lub zapis) albo zasiedzenie.
- Grupa podatkowa — zerowa, I, II lub III, zależnie od pokrewieństwa z darczyńcą lub spadkodawcą.
- Wartość rynkowa otrzymanego majątku w dniu nabycia.
- Długi i ciężary — np. długi spadkodawcy albo koszty pogrzebu niepokryte zasiłkiem pogrzebowym.
- Wcześniejsze nabycia od tej samej osoby w bieżącym roku i 5 poprzednich latach.
- Dla grupy zerowej — czy złożysz SD-Z2 w terminie; dla darowizny — czy stosuje się stawkę sankcyjną 20%.
Wynik pokazuje podatek, stawkę efektywną, kwotę wolną od podatku, podstawę opodatkowania oraz skalę podatkową dla wszystkich grup.
Grupy podatkowe i kwoty wolne od podatku
| Grupa | Kto | Kwota wolna od podatku | Stawki |
|---|---|---|---|
| zerowa (zwolnienie) | małżonek, dzieci, wnuki i dalsi zstępni, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha | bez limitu, jeśli w terminie złożysz SD-Z2 | 0% |
| I | zięć, synowa, teściowie (oraz grupa zerowa bez zgłoszenia SD-Z2) | 36 120 zł | 3%, 5%, 7% |
| II | zstępni rodzeństwa (siostrzeńcy, bratankowie), rodzeństwo rodziców (wujkowie, ciotki), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonka, małżonkowie rodzeństwa małżonka, małżonkowie innych zstępnych | 27 090 zł | 7%, 9%, 12% |
| III | wszyscy pozostali, m.in. osoby niespokrewnione, kuzyni, partnerzy w związku nieformalnym | 5 733 zł | 12%, 16%, 20% |
Kwota wolna dotyczy całego majątku otrzymanego od jednej osoby w roku ostatniego nabycia i 5 latach go poprzedzających. Podatek liczy się od nadwyżki ponad kwotę wolną według skali:
| Nadwyżka | Grupa I | Grupa II | Grupa III |
|---|---|---|---|
| do 11 833 zł | 3% | 7% | 12% |
| 11 833 – 23 665 zł | 355 zł + 5% | 828,40 zł + 9% | 1 420 zł + 16% |
| powyżej 23 665 zł | 946,60 zł + 7% | 1 893,30 zł + 12% | 3 313,20 zł + 20% |
Przykład obliczenia
Wartości domyślne: darowizna 100 000 zł w I grupie (na przykład od teściów):
- Podstawa opodatkowania: 100 000 − 36 120 = 63 880 zł.
- Podatek: 946,60 + 7% × (63 880 − 23 665) = 946,60 + 2 815,05 = 3 761,65 → 3 762 zł (3,76% wartości darowizny).
| Nabycie | Podatek |
|---|---|
| darowizna 100 000 zł, I grupa | 3 762 zł |
| darowizna 100 000 zł, II grupa | 7 803 zł |
| darowizna 100 000 zł, III grupa | 17 434 zł |
| spadek 50 000 zł, II grupa | 1 825 zł |
| darowizna 10 000 zł, III grupa | 512 zł |
| darowizna 500 000 zł od rodziców, ze zgłoszeniem SD-Z2 | 0 zł |
| darowizna 100 000 zł od rodziców, bez SD-Z2 | 3 762 zł (jak w I grupie) |
| darowizna 10 000 zł, III grupa, niezgłoszona i powołana dopiero podczas kontroli | 2 000 zł (20%) |
Zasada 5 lat: 30 000 zł w I grupie po wcześniejszej darowiźnie 20 000 zł od tej samej osoby: 50 000 − 36 120 = 13 880 zł → 355 + 5% × 2 047 = 457 zł. Dzielenie darowizny na mniejsze części nic nie daje.
Zwolnienie dla najbliższej rodziny (grupa zerowa)
Małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha nie płacą podatku, jeśli zgłoszą nabycie do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy (art. 4a):
- od dnia darowizny (otrzymania pieniędzy albo podpisania umowy),
- przy spadku — od uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.
Darowiznę pieniędzy powyżej 36 120 zł trzeba też udokumentować przelewem na rachunek obdarowanego albo przekazem pocztowym — gotówka wręczona do ręki nie korzysta ze zwolnienia. SD-Z2 nie składa się, gdy umowę zawarto w formie aktu notarialnego albo gdy łączna wartość nabyć od jednej osoby w 5 latach nie przekracza 36 120 zł.
Po przekroczeniu terminu nabycie opodatkowuje się jak w I grupie i składa się SD-3. Jeśli o spadku dowiedziałeś się później, masz 6 miesięcy od dnia, w którym się o nim dowiedziałeś.
Podatek spadkowy, SD-3 i terminy
- Zeznanie SD-3 składa się w ciągu 1 miesiąca od powstania obowiązku podatkowego (darowizna, uprawomocnienie postanowienia o nabyciu spadku, zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia). Następnie urząd skarbowy wydaje decyzję, a podatek należy zapłacić w ciągu 14 dni od jej otrzymania.
- Podstawą jest wartość rynkowa majątku w dniu nabycia, pomniejszona o długi i ciężary: długi spadkodawcy, koszty pogrzebu, koszty postępowania spadkowego, zapłacone zachowki.
- Ulga mieszkaniowa (art. 16): I i II grupa (oraz III grupa, która opiekowała się spadkodawcą na podstawie umowy z podpisem notarialnie poświadczonym) nie płaci podatku od odziedziczonego mieszkania lub domu do 110 m² powierzchni użytkowej, jeśli mieszka w nim 5 lat i nie ma innego lokalu. I grupa ma tę samą ulgę przy darowiźnie.
- Zasiedzenie opodatkowuje się stawką 7% od całej wartości, bez kwoty wolnej i bez względu na grupę (art. 15 ust. 2): 100 000 zł → 7 000 zł.
Aby ustalić, kto co dziedziczy zgodnie z prawem, skorzystaj z kalkulatora spadkowego. Podatek od czynności cywilnoprawnych przy sprzedaży lub zamianie policzysz w kalkulatorze PCC.
Odliczenie darowizny w PIT
Darczyńca może odliczyć darowizny na cele pożytku publicznego i kultu religijnego do 6% dochodu (na skali) albo 6% przychodu (na ryczałcie). Na podatku liniowym tego odliczenia nie ma.
Przykład (wartości domyślne): darowizna 10 000 zł przy dochodzie 100 000 zł — limit wynosi 6 000 zł, więc odlicza się 6 000 zł, a podatek zmniejsza się o 720 zł (12%). Na ryczałcie 8,5% oszczędność to 510 zł.
- Darowiznę pieniężną trzeba przekazać przelewem; przy rzeczowej potrzebny jest dokument z wartością i oświadczenie obdarowanego o przyjęciu.
- Darowizny na rzecz kościelnej działalności charytatywnej i opiekuńczej nie mają limitu, jeśli masz pokwitowanie, a w ciągu 2 lat — sprawozdanie kościelnej osoby prawnej o przeznaczeniu darowizny.
- Osobne zasady dotyczą krwiodawstwa (130 zł za litr krwi), ulgi rehabilitacyjnej oraz darowizn na naukę i szkolnictwo.
- Odliczenie wykazujesz w załączniku PIT/O (skala) albo w PIT-28 (ryczałt). Przekazanie 1,5% podatku organizacji pożytku publicznego nie jest darowizną i nie obniża podatku.
Najczęstsze pytania
Ile podatku zapłacę od darowizny w wysokości 100 000 zł?
Od rodziców, dzieci, dziadków lub rodzeństwa — 0 zł, jeśli złożysz SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Od teściów (I grupa) — 3 762 zł, od wujka lub ciotki (II grupa) — 7 803 zł, od osoby niespokrewnionej (III grupa) — 17 434 zł.
Jaka jest kwota wolna od podatku w przypadku darowizn w 2026 roku?
36 120 zł w I grupie, 27 090 zł w II i 5 733 zł w III. Dotyczy wszystkiego, co otrzymasz od jednej osoby w bieżącym roku i 5 poprzednich latach. Grupa zerowa nie ma limitu, jeśli złoży SD-Z2.
Kto należy do grupy zerowej?
Małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. Zięć, synowa i teściowie są w I grupie i nie korzystają ze zwolnienia.
W jakim terminie muszę zgłosić darowiznę od rodziców?
W ciągu 6 miesięcy od otrzymania darowizny na formularzu SD-Z2. Darowiznę pieniędzy powyżej 36 120 zł trzeba też otrzymać przelewem. Bez zgłoszenia płacisz podatek jak w I grupie.
Kiedy muszę złożyć zeznanie SD-3?
W ciągu 1 miesiąca od powstania obowiązku podatkowego, np. od otrzymania darowizny albo uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku. Urząd skarbowy ustala podatek w decyzji, a płacisz go w ciągu 14 dni od jej doręczenia.
Ile darowizny mogę odliczyć w PIT?
Do 6% dochodu na skali albo 6% przychodu na ryczałcie. Przy dochodzie 100 000 zł odliczysz do 6 000 zł, co przy stawce 12% obniża podatek o 720 zł.
Źródła
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. 2026, poz. 478) — art. 4a, 7, 9, 14, 15, 16, 17a — ISAP
- Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie skal podatkowych w podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2023, poz. 1226)
- Ustawa o PIT — art. 26 ust. 1 pkt 9 (odliczenie darowizn) — ISAP
- podatki.gov.pl — podatek od spadków i darowizn
Ostatnia aktualizacja: 19 października 2026