Kalkulator różnic kursowych
Wynik
- Zapłacono (EUR)
- 1 000
- Pozostało do zapłaty (EUR)
- 0
- Różnica ze znakiem (+ przychód, − koszt)
- 50,00 zł
| Płatność | Kwota (EUR) | Kurs zapłaty | Wartość wg kursu faktury | Wartość wg kursu zapłaty | Różnica |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 000 | 4,3 | 4 250,00 zł | 4 300,00 zł | 50,00 zł |
| Razem | 1 000 | 4 250,00 zł | 4 300,00 zł | 50,00 zł |
Obliczenia krok po kroku
- Przychód = 1 000 EUR × 4,25 = 4 250,00 zł
- Płatność 1 000 EUR: (4,3 − 4,25) × 1 000 = 50,00 zł
- Razem: 50,00 zł → dodatnia różnica — przychód podatkowy
- Przy sprzedaży: kurs zapłaty wyższy niż kurs przychodu → dodatnia różnica (przychód). Przy zakupie: kurs zapłaty wyższy → ujemna różnica (koszt).
- Przy zapłacie z własnych środków walutowych (rachunek walutowy) kursem zapłaty jest kurs, po którym waluta weszła na rachunek (metoda FIFO) — wpisz go w polu kursu zapłaty.
- Różnice kursowe ujmuje się na dzień zapłaty. Na ryczałcie dodatnie różnice zwiększają przychód, a ujemne zmniejszają przychody roku, w którym powstały (art. 6 ust. 1c ustawy o ryczałcie).
- Kurs przychodu i kosztu: średni kurs NBP (tabela A) z ostatniego dnia roboczego przed dniem przychodu lub kosztu (art. 11a PIT). Kurs zapłaty: faktycznie zastosowany przy wymianie waluty, a gdy go nie ma — średni NBP z dnia roboczego przed zapłatą (art. 24c ust. 4).
Kalkulator liczy podatkową różnicę kursową, gdy faktura w walucie obcej zostaje zapłacona po innym kursie niż ten, po którym zaksięgowano przychód lub koszt. Obsługuje sprzedaż i zakup, dziesięć walut i płatności w kilku częściach, a w wyniku pokazuje, czy różnica zwiększa przychody, czy koszty.
Jak korzystać z kalkulatora różnic kursowych
- Wybierz, czy rozliczasz przychód (fakturę sprzedaży), czy koszt (fakturę zakupu).
- Wybierz walutę i wpisz kwotę faktury w tej walucie.
- Wpisz kurs NBP z dnia poprzedzającego fakturę — średni kurs NBP (tabela A) z ostatniego dnia roboczego przed dniem przychodu lub kosztu.
- Wpisz kurs z dnia zapłaty: kurs faktycznie zastosowany przez bank, jeśli walutę wymieniono, albo średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem zapłaty, jeśli wymiany nie było.
- Jeśli fakturę zapłacono w ratach, zaznacz zapłata w kilku częściach i wpisz każdą płatność w osobnej linii jako „kwota; kurs”, np. „400; 4,30”.
W wyniku zobaczysz różnicę kursową (dodatnią albo ujemną), wartość przychodu lub kosztu w złotych, kwotę zapłaconą i pozostałą do zapłaty oraz tabelę z różnicą dla każdej płatności.
Kiedy powstają różnice kursowe
Zgodnie z art. 24c ustawy o PIT (art. 15a ustawy o CIT) różnice kursowe zwiększają przychody (dodatnie różnice) albo koszty uzyskania przychodów (ujemne różnice). Powstają, bo przychód lub koszt księguje się po jednym kursie, a zapłata następuje po innym:
- przychód lub koszt przelicza się po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień przychodu lub poniesienia kosztu (art. 11a);
- zapłatę wycenia się po kursie faktycznie zastosowanym w dniu zapłaty.
| Sytuacja | Kurs zapłaty w porównaniu z kursem faktury | Różnica |
|---|---|---|
| sprzedaż (przychód) | wyższy | dodatnia — przychód |
| sprzedaż (przychód) | niższy | ujemna — koszt |
| zakup (koszt) | wyższy | ujemna — koszt |
| zakup (koszt) | niższy | dodatnia — przychód |
Różnice kursowe rozpoznaje się w dniu zapłaty, więc faktura z grudnia zapłacona w styczniu wpływa na wynik następnego roku.
Różnice kursowe — przychody i koszty: wzór i przykład
Różnica = (kurs zapłaty − kurs faktury) × kwota w walucie
Przy koszcie znak się odwraca: wyższy kurs zapłaty oznacza ujemną różnicę (zapłaciłeś więcej złotych, niż zaksięgowałeś).
Przykład 1 — przychód (wartości domyślne). Wystawiasz fakturę na 1000 EUR. Kurs NBP z dnia poprzedzającego fakturę to 4,25, więc księgujesz przychód 4250 zł. Klient płaci, gdy bank kupuje euro po 4,30. Różnica: (4,30 − 4,25) × 1000 = 50 zł dodatniej różnicy kursowej, czyli dodatkowego przychodu do opodatkowania.
Przykład 2 — koszt. Księgujesz fakturę zakupu na 2000 USD po kursie 3,80, czyli koszt 7600 zł. Płacisz, gdy kurs wynosi 3,70. Zapłaciłeś 7400 zł, czyli o 200 zł mniej, niż zaksięgowałeś — powstaje dodatnia różnica 200 zł (przychód).
Przykład 3 — płatności częściowe. Faktura na 1000 EUR z przykładu 1 zostaje zapłacona w dwóch częściach: 400 EUR po 4,30 (+20 zł) i 600 EUR po 4,20 (−30 zł). Razem daje to ujemną różnicę 10 zł, która jest kosztem uzyskania przychodu.
Kurs faktycznie zastosowany czy kurs NBP
Art. 24c ust. 4 nakazuje uwzględniać kursy faktycznie zastosowane przy sprzedaży lub kupnie walut oraz przy otrzymaniu należności lub zapłacie zobowiązań. W praktyce:
- klient płaci w euro, a bank automatycznie przewalutowuje wpłatę na złote → stosujesz kurs kupna banku z tej wymiany;
- płacisz dostawcy w dolarach, kupując je w kantorze lub banku → stosujesz kurs, po którym kupiłeś walutę;
- pieniądze wpływają na rachunek walutowy i tam zostają → kursu faktycznego nie ma, więc stosujesz średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem zapłaty.
Ta sama zasada „dnia poprzedzającego” dotyczy samej faktury: dla faktury z poniedziałku bierzesz zwykle kurs z piątku.
Różnice kursowe od własnych środków walutowych
Jeśli płacisz dostawcy z euro, które już masz na rachunku walutowym, różnica kursowa powstaje także na samych środkach — między ich wartością w dniu wpływu a wartością w dniu wypływu (art. 24c ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3). W praktyce:
- walutę rozchodujesz w kolejności, w jakiej wpłynęła na rachunek (metoda FIFO — „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”);
- jako kurs zapłaty kosztu przyjmujesz kurs, po którym wyceniono euro użyte do zapłaty w dniu jego wpływu — wpisz go w polu kursu zapłaty.
Przykład. Otrzymałeś od klienta 1000 EUR, gdy kurs wynosił 4,25, i po tym kursie zaksięgowałeś przychód. Miesiąc później z tych samych euro płacisz fakturę dostawcy na 1000 EUR zaksięgowaną po 4,30. Koszt zaksięgowano na 4300 zł, a euro, którymi płacisz, są warte 4250 zł według kursu z dnia wpływu — powstaje dodatnia różnica 50 zł.
Różnice kursowe w KPiR, na liniowym i ryczałcie
- KPiR, skala podatkowa i podatek liniowy — dodatnie różnice wpisujesz jako pozostałe przychody, ujemne jako pozostałe wydatki, w dniu zapłaty. Stosujesz opisaną wyżej metodę podatkową.
- Księgi rachunkowe — zamiast metody podatkowej możesz wybrać metodę rachunkową (różnice ustalane według ustawy o rachunkowości); informujesz o tym urząd w zeznaniu rocznym.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — dodatnie różnice są przychodem, a ujemne zmniejszają przychody uzyskane w tym samym roku podatkowym (art. 6 ust. 1c ustawy o ryczałcie).
- VAT — różnice kursowe to pojęcie wyłącznie z podatku dochodowego. W VAT fakturę przeliczasz po kursie NBP z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego, a późniejsze zmiany kursu nie wpływają na VAT.
Różnice kursowe powstają też przy kredytach i pożyczkach w walutach obcych (w dniu spłaty). Jeśli chcesz tylko przeliczyć kwotę na złote, skorzystaj z kalkulatora walut.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć różnicę kursową?
Pomnóż kwotę w walucie przez różnicę między kursem zapłaty a kursem faktury. Przy przychodzie wyższy kurs zapłaty daje dodatnią różnicę, przy koszcie — ujemną. 1000 EUR zaksięgowane po 4,25 i zapłacone po 4,30 daje dodatnią różnicę 50 zł.
Jaki kurs NBP stosować do faktury w walucie?
Średni kurs NBP (tabela A) z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień przychodu lub poniesienia kosztu. Dla faktury z poniedziałku jest to zwykle kurs z piątku.
Czy wyższy kurs euro przy zapłacie faktury zakupu to koszt czy przychód?
Koszt. Jeśli płacisz dostawcy po wyższym kursie niż kurs, po którym zaksięgowano fakturę, wydajesz więcej złotych, niż zaksięgowałeś — powstaje ujemna różnica kursowa, która jest kosztem uzyskania przychodu.
Czy na ryczałcie rozlicza się różnice kursowe?
Tak. Dodatnie różnice są przychodem opodatkowanym stawką ryczałtu, a ujemne zmniejszają przychody w tym samym roku podatkowym (art. 6 ust. 1c ustawy o ryczałcie).
Jak rozliczyć fakturę zapłaconą w kilku częściach?
Policz różnicę osobno dla każdej płatności, z jej własnym kursem, i zsumuj wyniki. 400 EUR zapłacone po 4,30 i 600 EUR po 4,20 przy fakturze zaksięgowanej po 4,25 dają +20 zł i −30 zł, czyli ujemną różnicę 10 zł.
Źródła
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych — tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 11a i 24c
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych — tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 15a
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym — tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 6 ust. 1c
- Narodowy Bank Polski — kursy średnie walut (tabela A)
Ostatnia aktualizacja: 23 października 2026