Kalkulator wentylacji (rekuperacja)
Wynik
- Suma wg PN-83/B-03430
- 165 m³/h
- Z krotności 0,5 1/h
- 150 m³/h
- Średnica kanału głównegoobliczeniowo 139 mm przy 3 m/s
- 160 mm
- Wydajność okapu (ok. 10 wymian/h)
- 250 m³/h
- Odzysk ciepła w sezonie
- 4 349 kWh
- Oszczędność rocznie
- 1 740 zł
| Pomieszczenie | m³/h |
|---|---|
| Kuchnia (gazowa) | 70 |
| Łazienki × 1 | 50 |
| WC × 1 | 30 |
| Pomocnicze × 1 | 15 |
| Razem | 165 |
Obliczenia krok po kroku
- Wywiew wg normy: 70 + 50 + 30 + 15 = 165 m³/h; z krotności: 0,5 × 300 = 150 m³/h → 165 m³/h
- Rekuperator: 165 × 1,2 = 198 m³/h
- Kanał: A = 165 ÷ 3600 ÷ 3 = 0,0153 m² → d = 139 mm → 160 mm
- Odzysk ciepła = 0,34 × 165 × 3800 K·d × 24 h × 85% ÷ 1000 = 4 349 kWh → 1 739,55 zł
- Wynik orientacyjny: PN-83/B-03430 dotyczy wentylacji mieszkań; rekuperację projektuje się dla konkretnego budynku (bilans nawiewu i wywiewu, opory, akustyka). Okap kuchenny zwykle nie jest podłączany do rekuperatora.
- Oszczędność liczona metodą stopniodni dla ciągłej pracy z podanym strumieniem — bez zużycia prądu przez wentylatory.
Kalkulator wentylacji sumuje minimalny strumień powietrza wywiewanego z mieszkania lub domu według normy PN-83/B-03430 i porównuje go z krotnością wymian. Na tej podstawie dobiera wydajność rekuperatora, średnicę kanału głównego i okap kuchenny, a także szacuje, ile ciepła oszczędza odzysk w sezonie grzewczym.
Jak korzystać z kalkulatora
- Wybierz rodzaj kuchenki (gazowa lub elektryczna) i wpisz liczbę mieszkańców.
- Wpisz liczbę łazienek, wydzielonych WC i pomieszczeń pomocniczych bez okna (garderoba, spiżarnia).
- Podaj kubaturę mieszkania lub domu i minimalną krotność wymian (domyślnie 0,5 na godzinę).
- Ustaw zapas wydajności rekuperatora, prędkość powietrza w kanale głównym, kubaturę kuchni (do okapu), sprawność odzysku ciepła i koszt 1 kWh ciepła.
Wynik pokazuje wymagany strumień powietrza, wydajność rekuperatora, strumienie wg normy, średnicę kanału głównego, wydajność okapu, ciepło odzyskane w sezonie i oszczędność.
Kalkulator wentylacyjny – wzór i przykład
Warunki techniczne wymagają, by wentylacja mieszkań spełniała wymagania Polskiej Normy, a strumień powietrza zewnętrznego doprowadzanego do mieszkania wynosił co najmniej 20 m³/h na osobę (§ 149). Norma PN-83/B-03430 podaje minimalne strumienie powietrza wywiewanego:
| Pomieszczenie | Strumień wywiewu |
|---|---|
| kuchnia z kuchenką gazową | 70 m³/h |
| kuchnia z kuchenką elektryczną, mieszkanie do 3 osób | 30 m³/h |
| kuchnia z kuchenką elektryczną, ponad 3 osoby | 50 m³/h |
| łazienka | 50 m³/h |
| wydzielone WC | 30 m³/h |
| pomieszczenie pomocnicze bez okna | 15 m³/h |
Przykład: dom z kuchenką gazową, łazienką, WC i garderobą: 70 + 50 + 30 + 15 = 165 m³/h. Z krotności wychodzi 0,5 × 300 m³ = 150 m³/h, więc obowiązuje wartość większa: 165 m³/h. Z zapasem 20% rekuperator powinien mieć ok. 198 m³/h — w tym punkcie ma pracować cicho i sprawnie, a nie na granicy swoich możliwości.
Kalkulator kanałów wentylacyjnych – przekrój i prędkość powietrza
Przekrój kanału A = strumień ÷ 3 600 ÷ prędkość powietrza Średnica d = √(4 × A ÷ π)
Dla 165 m³/h przy 3 m/s: A = 165 ÷ 3 600 ÷ 3 = 0,0153 m², d = 139 mm → kanał typowy 160 mm.
| Średnica kanału | Strumień przy 3 m/s |
|---|---|
| 100 mm | 85 m³/h |
| 125 mm | 132 m³/h |
| 160 mm | 217 m³/h |
| 200 mm | 339 m³/h |
| 250 mm | 530 m³/h |
Typowa prędkość w domu to 3–4 m/s w kanałach głównych, 1,5–2,5 m/s w odgałęzieniach i do ok. 1,5 m/s przy anemostatach — większa prędkość oznacza hałas i duże opory. Kanały prowadzone przez nieogrzewane przestrzenie trzeba zaizolować. W wentylacji grawitacyjnej kanały mają zwykle przekrój co najmniej ok. 14 × 14 cm, a przepływ zależy od wysokości komina i różnicy temperatur.
Wydajność okapu – kalkulator
Kalkulator przyjmuje, że okap powinien wymienić powietrze w kuchni ok. 10 razy na godzinę: kuchnia o kubaturze 25 m³ potrzebuje okapu ok. 250 m³/h. Okap nad wyspą lub płytą gazową może potrzebować więcej.
Okapu nie podłącza się do rekuperacji — tłuszcz i wilgoć zniszczyłyby wymiennik ciepła. W domu z wentylacją mechaniczną stosuje się zwykle okap z obiegiem zamkniętym (z filtrem węglowym) albo okap wyciągowy z osobnym dopływem powietrza. W domu z urządzeniami gazowymi z otwartą komorą spalania i wentylacją grawitacyjną mocny okap wyciągowy może odwrócić ciąg w przewodzie spalinowym — grozi to zatruciem tlenkiem węgla.
Kalkulator rekuperacji – oszczędność i sprawność rekuperatora
Ciepło odzyskane [kWh] = 0,34 × strumień × Sd × 24 × sprawność ÷ 1 000
Dla 165 m³/h, 3800 stopniodni i sprawności 85%: 0,34 × 165 × 3 800 × 24 × 0,85 ÷ 1 000 = 4 349 kWh w sezonie. Przy koszcie 0,40 zł za kWh ciepła to ok. 1 740 zł oszczędności rocznie.
Obliczenie zakłada ciągłą pracę z pełnym strumieniem i nie uwzględnia prądu zużywanego przez wentylatory — nowoczesne centrale z wentylatorami EC pobierają ok. 30–80 W, czyli ok. 260–700 kWh rocznie. Rzeczywista sprawność wymiennika jest niższa od katalogowej, gdy rekuperator jest zabrudzony, źle wyregulowany albo pracuje w trybie ochrony przed zamarzaniem. W programie Czyste Powietrze dotacja do wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła wynosi do 6680, 11 690 albo 16 700 zł, zależnie od poziomu dofinansowania — zobacz kalkulator Czyste Powietrze.
Najczęstsze pytania
Jaki rekuperator do domu?
Zsumuj strumienie wywiewu z normy (np. kuchnia 70, łazienka 50, WC 30, garderoba 15 m³/h = 165 m³/h), porównaj z 0,5 wymiany na godzinę i dodaj ok. 20%. Typowy dom jednorodzinny potrzebuje rekuperatora o wydajności ok. 200–350 m³/h.
Jaka średnica kanału dla 165 m³/h?
Przy 3 m/s obliczeniowa średnica to 139 mm, więc najbliższy typowy kanał to 160 mm, który przy tej prędkości przeniesie ok. 217 m³/h.
Ile oszczędza rekuperacja?
Przy 165 m³/h i sprawności wymiennika 85% ok. 4 350 kWh ciepła w sezonie, czyli ok. 1 740 zł przy koszcie 0,40 zł za kWh ciepła. Od tego odejmij prąd zużywany przez wentylatory, ok. 260–700 kWh rocznie.
Jaki strumień wentylacji potrzebuje łazienka?
Wg PN-83/B-03430 co najmniej 50 m³/h powietrza wywiewanego z łazienki i 30 m³/h z wydzielonego WC.
Czy okap można podłączyć do rekuperacji?
Nie. Tłuszcz i wilgoć z gotowania zanieczyściłyby wymiennik ciepła i kanały. Zastosuj okap z obiegiem zamkniętym i filtrem węglowym albo osobny okap wyciągowy.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225, § 147–149 — ISAP
- Polski Komitet Normalizacyjny — PN-83/B-03430/Az3:2000 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej
- NFOŚiGW — program Czyste Powietrze: na co i ile (wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła)
Ostatnia aktualizacja: 21 października 2026