Kalkulator współczynnika U (przenikania ciepła)
Wynik
- Wymaganie WT 2021 (Uc,max)
- 0,2 W/(m²·K)
- Brakująca grubość izolacjiprzegroda spełnia wymaganie
- 0 cm
- Grubość przegrody
- 42 cm
- Strata ciepła przez 1 m² przy ΔT = 40 K
- 6,8 W
| Warstwa | Grubość, cm | λ, W/(m·K) | R, m²K/W | Udział w RT |
|---|---|---|---|---|
| Rsi (powierzchnia wewn.) | — | — | 0,13 | 2,2% |
| Tynk gipsowy | 1,5 | 0,4 | 0,038 | 0,6% |
| Pustak ceramiczny szlifowany | 25 | 0,3 | 0,833 | 14,2% |
| Styropian grafitowy EPS 031 | 15 | 0,031 | 4,839 | 82,2% |
| Tynk cienkowarstwowy (elewacja) | 0,5 | 0,7 | 0,007 | 0,1% |
| Rse (powierzchnia zewn.) | — | — | 0,04 | 0,7% |
| Razem | 42 | 5,887 | 100% |
Tabela λ materiałów (nazwy do wpisania w warstwy) (35 wierszy)
| Materiał | λ, W/(m·K) |
|---|---|
| Tynk cementowo-wapienny | 0,82 |
| Tynk gipsowy | 0,4 |
| Tynk cienkowarstwowy (elewacja) | 0,7 |
| Płyta gipsowo-kartonowa | 0,25 |
| Jastrych cementowy | 1 |
| Płytki ceramiczne | 1,3 |
| Panele / deski drewniane | 0,13 |
| Cegła pełna | 0,77 |
| Cegła dziurawka | 0,62 |
| Pustak ceramiczny szlifowany | 0,3 |
| Pustak ceramiczny (zaprawa zwykła) | 0,36 |
| Beton komórkowy 400 | 0,11 |
| Beton komórkowy 500 | 0,14 |
| Beton komórkowy 600 | 0,17 |
| Bloczek silikatowy | 0,9 |
| Pustak keramzytobetonowy | 0,4 |
| Pustak żużlobetonowy | 0,7 |
| Bloczek betonowy | 1 |
| Beton zwykły | 1,7 |
| Żelbet | 2,3 |
| Drewno iglaste | 0,13 |
| Płyta OSB | 0,13 |
| Styropian EPS 045 | 0,045 |
| Styropian EPS 040 | 0,04 |
| Styropian EPS 038 | 0,038 |
| Styropian EPS 036 | 0,036 |
| Styropian grafitowy EPS 031 | 0,031 |
| Polistyren ekstrudowany XPS | 0,035 |
| Wełna mineralna 040 | 0,04 |
| Wełna mineralna 035 | 0,035 |
| Wełna mineralna 032 | 0,032 |
| Płyta PIR | 0,022 |
| Pianka PUR otwartokomórkowa | 0,038 |
| Celuloza (wdmuchiwana) | 0,039 |
| Keramzyt (zasypka) | 0,1 |
Obliczenia krok po kroku
- Tynk gipsowy: R = d ÷ λ = 0,015 m ÷ 0,4 = 0,038 m²K/W
- Pustak ceramiczny szlifowany: R = d ÷ λ = 0,25 m ÷ 0,3 = 0,833 m²K/W
- Styropian grafitowy EPS 031: R = d ÷ λ = 0,15 m ÷ 0,031 = 4,839 m²K/W
- Tynk cienkowarstwowy (elewacja): R = d ÷ λ = 0,005 m ÷ 0,7 = 0,007 m²K/W
- Opory przejmowania: Rsi = 0,13, Rse = 0,04 m²K/W
- RT = 0,13 + 5,717 + 0,04 = 5,887 m²K/W
- U = 1 ÷ RT = 1 ÷ 5,887 = 0,17 W/(m²·K)
- 0,17 ≤ 0,2 — przegroda spełnia WT 2021
- Wynik orientacyjny: metoda uproszczona PN-EN ISO 6946 dla warstw jednorodnych — bez poprawek na łączniki mechaniczne, szczeliny i mostki cieplne (ΔU). Dla podłogi na gruncie pominięto opór gruntu.
- λ wyrobów murowych różni się między producentami — wpisz λ z karty technicznej wyrobu.
- Wymagania z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie z 2002 r. (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225) obowiązywało do 19 września 2026 r., a nowego rozporządzenia nie ogłoszono (stan na 18 listopada 2026 r.). Do 19 marca 2028 r. projekt można sporządzić według tych przepisów po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego), a przy robotach niewymagających pozwolenia ani zgłoszenia — stosować je bez oświadczenia (art. 102b). Wartości Uc,max z załącznika nr 2 dla pomieszczeń o temperaturze ≥ 16°C.
Kalkulator współczynnika U oblicza współczynnik przenikania ciepła ściany, dachu, podłogi na gruncie lub stropu nad piwnicą na podstawie listy warstw przegrody. Sumuje opory cieplne według PN-EN ISO 6946, porównuje wynik z wymaganiami WT 2021, a gdy przegroda ich nie spełnia, podaje, ilu centymetrów izolacji brakuje.
Jak korzystać z kalkulatora
- Rodzaj przegrody — ściana zewnętrzna, dach (lub strop pod nieogrzewanym poddaszem), podłoga na gruncie, strop nad nieogrzewaną piwnicą albo ściana wewnętrzna przy pomieszczeniu nieogrzewanym. Od rodzaju zależą opory przejmowania ciepła i wymaganie.
- Warstwy od wewnątrz — każda w osobnej linii: „materiał; grubość w cm” z nazwą z tabeli pod wynikiem (λ podstawi się sama) albo własny materiał „nazwa; λ; grubość w cm”, np. „Pustak X; 0,25; 30”.
- λ izolacji do docieplenia — do obliczenia brakującej grubości (domyślnie 0,035).
Wynik pokazuje U, opór całkowity RT, wymaganie WT 2021, brakującą izolację, grubość przegrody i stratę ciepła przez 1 m² przy różnicy temperatur 40 K. Tabela pokazuje udział każdej warstwy.
Współczynnik przenikania ciepła — kalkulator i wzór
- Opór cieplny każdej warstwy: R = d ÷ λ (d w metrach, λ w W/(m·K)).
- Opór całkowity: RT = Rsi + R₁ + R₂ + … + Rse.
- Współczynnik przenikania ciepła: U = 1 ÷ RT, w W/(m²·K).
Opory przejmowania ciepła według PN-EN ISO 6946:
| Przegroda | Rsi | Rse |
|---|---|---|
| ściana (strumień poziomy) | 0,13 | 0,04 |
| dach, strop pod poddaszem (strumień w górę) | 0,10 | 0,04 |
| podłoga na gruncie (strumień w dół) | 0,17 | 0 |
| strop nad nieogrzewaną piwnicą | 0,17 | 0,17 |
| ściana przy pomieszczeniu nieogrzewanym | 0,13 | 0,13 |
Dla podłogi na gruncie kalkulator pomija opór gruntu — to uproszczenie po bezpiecznej stronie. Im niższe U, tym lepiej przegroda izoluje.
Współczynnik przenikania ciepła ściany — kalkulator, przykład
Wartości domyślne: ściana zewnętrzna, od wewnątrz tynk gipsowy 1,5 cm, pustak ceramiczny szlifowany 25 cm, styropian grafitowy EPS 031 15 cm, tynk cienkowarstwowy 0,5 cm:
| Warstwa | Grubość | λ | R |
|---|---|---|---|
| Rsi | — | — | 0,13 |
| tynk gipsowy | 1,5 cm | 0,4 | 0,038 |
| pustak ceramiczny szlifowany | 25 cm | 0,3 | 0,833 |
| styropian grafitowy EPS 031 | 15 cm | 0,031 | 4,839 |
| tynk cienkowarstwowy | 0,5 cm | 0,7 | 0,007 |
| Rse | — | — | 0,04 |
| razem | 42 cm | 5,887 |
U = 1 ÷ 5,887 = 0,170 W/(m²·K) ≤ 0,20, więc ściana spełnia WT 2021. Izolacja daje 82% oporu całkowitego. Przy 20°C wewnątrz i −20°C na zewnątrz każdy m² tej ściany traci 6,8 W.
Kalkulator U przegrody — wymagania WT 2021
Maksymalne wartości U dla pomieszczeń o temperaturze co najmniej 16°C:
| Przegroda | Uc,max, W/(m²·K) |
|---|---|
| ściana zewnętrzna | 0,20 |
| dach, stropodach, strop pod nieogrzewanym poddaszem | 0,15 |
| podłoga na gruncie | 0,30 |
| strop nad nieogrzewaną piwnicą | 0,25 |
| ściana wewnętrzna przy pomieszczeniu nieogrzewanym | 1,00 |
| okna, drzwi balkonowe | 0,90 |
| okna połaciowe | 1,10 |
| drzwi zewnętrzne i garażowe | 1,30 |
Wartości pochodzą z załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 12 kwietnia 2002 r., które obowiązywało do 19 września 2026 r. Nowe rozporządzenie nie zostało ogłoszone do 19 października 2026 r.; przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt można sporządzić według dotychczasowych przepisów, jeśli inwestor złoży oświadczenie (art. 102a Prawa budowlanego). Według analiz projektu nowe rozporządzenie utrzymuje te wartości dla domów jednorodzinnych do 2030 r.
Opór cieplny — kalkulator brakującej izolacji
Jeśli U jest wyższe od wymaganego, kalkulator oblicza brakujący opór ΔR = 1/Uc,max − RT i grubość izolacji, która go zapewni: d = ΔR × λ, zaokrągloną w górę do pełnych centymetrów.
Przykłady dla ścian zewnętrznych (izolacja λ 0,035):
| Ściana | U | Brakująca izolacja |
|---|---|---|
| tynk gipsowy 1,5 + pustak ceramiczny 25 + tynk cementowo-wapienny 1,5 cm | 0,944 | 14 cm |
| tynk gipsowy 1,5 + beton komórkowy 400, 36,5 cm + tynk 0,5 cm | 0,283 | 6 cm |
I dla innych przegród:
- dach: płyta g-k 1,25 cm + wełna mineralna 035, 25 cm → U = 0,136, spełnia wymaganie 0,15;
- podłoga na gruncie: płytki 1 cm + jastrych 6 cm + styropian EPS 038 10 cm + beton 10 cm → U = 0,342, powyżej 0,30, więc brakuje ok. 2 cm izolacji.
Ilość materiału, paczki i koszt ocieplenia policzysz w kalkulatorze styropianu.
Kalkulator lambda — współczynnik λ materiałów
Wybrane wartości λ z tabeli kalkulatora, W/(m·K):
| Materiał | λ |
|---|---|
| płyta PIR | 0,022 |
| styropian grafitowy EPS 031 | 0,031 |
| wełna mineralna 032 / 035 / 040 | 0,032 / 0,035 / 0,040 |
| polistyren ekstrudowany XPS | 0,035 |
| styropian EPS 040 | 0,040 |
| beton komórkowy 400 / 600 | 0,11 / 0,17 |
| drewno iglaste, płyta OSB | 0,13 |
| pustak ceramiczny szlifowany | 0,30 |
| cegła pełna | 0,77 |
| bloczek silikatowy | 0,90 |
| beton zwykły | 1,70 |
| żelbet | 2,30 |
Dla izolacji kalkulator przyjmuje deklarowaną λD z nazwy wyrobu (EPS 040 → 0,040). Wyroby murowe różnią się między producentami — wpisz λ z karty technicznej swojego wyrobu.
Ograniczenia metody uproszczonej
Kalkulator stosuje uproszczoną metodę PN-EN ISO 6946 dla warstw jednorodnych. Nie dolicza poprawek na łączniki mechaniczne, szczeliny i mostki cieplne (ΔU), nie liczy podłogi na gruncie razem z gruntem według PN-EN ISO 13370 i nie sprawdza kondensacji wewnątrz przegrody. W ścianach szkieletowych i w dachu z wełną między krokwiami drewno tworzy mostki cieplne, więc rzeczywiste U jest wyższe niż dla samej wełny.
To, czy w przegrodzie wykropli się para wodna, sprawdzisz w kalkulatorze punktu rosy.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć współczynnik U ściany?
Podziel grubość każdej warstwy w metrach przez jej λ, dodaj wyniki oraz Rsi = 0,13 i Rse = 0,04, a następnie oblicz odwrotność sumy. Dla ściany z pustaka 25 cm z 15 cm styropianu grafitowego i tynkami RT = 5,887 m²K/W, a U = 0,170 W/(m²·K).
Jaki współczynnik U powinna mieć ściana zewnętrzna?
Według WT 2021 nie więcej niż 0,20 W/(m²·K) dla pomieszczeń o temperaturze co najmniej 16°C. Dach powinien mieć najwyżej 0,15, a podłoga na gruncie 0,30 W/(m²·K).
Czym różnią się λ, R i U?
λ opisuje materiał (jak dobrze przewodzi ciepło), R warstwę o danej grubości (R = d ÷ λ), a U całą przegrodę razem z oporami przejmowania (U = 1 ÷ RT). Im niższe λ i U oraz im wyższe R, tym lepsza izolacyjność.
Ile styropianu potrzeba, żeby ściana z pustaka bez ocieplenia miała U = 0,20?
Dla ściany z pustaka ceramicznego 25 cm otynkowanej z obu stron (U = 0,944) kalkulator podaje 14 cm izolacji o λ 0,035.
Jakie wymagania U obowiązują po 19 września 2026 r.?
Rozporządzenie z 2002 r. przestało obowiązywać po 19 września 2026 r., a nowe nie zostało ogłoszone do 19 października 2026 r. Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt można sporządzić według dotychczasowych przepisów, dlatego punktem odniesienia pozostają wartości WT 2021.
Źródła
- ISO 6946:2017 — Komponenty budowlane i elementy budynku. Opór cieplny i współczynnik przenikania ciepła. Metody obliczania
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225, załącznik nr 2 — ISAP
- Ustawa z dnia 31 lipca 2026 r. zmieniająca Prawo budowlane — przepisy przejściowe art. 102a–102c (Dz.U. 2026 poz. 1161) — ISAP
- Projekt rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie — Rządowe Centrum Legislacji
Ostatnia aktualizacja: 19 października 2026