Kalkulator obciążenia śniegiem i wiatrem
Wynik
- Obciążenie śniegiem gruntu sk
- 0,9 kN/m²
- Współczynnik kształtu μ1
- 0,8
- Bazowa prędkość wiatru vb
- 22 m/s
- Ciśnienie prędkości bazowej qb
- 0,303 kN/m²
- Współczynnik ekspozycji ce(z), teren III
- 1,793
Obliczenia krok po kroku
- sk (strefa 2, A = 200 m) = 0,9 kN/m²
- μ1 dla α = 30°: 0,8 = 0,8
- s = μ1 × Ce × Ct × sk = 0,8 × 1 × 1,0 × 0,9 = 0,72 kN/m²
- Wiatr: vb = 22 m/s; qb = ½ × 1,25 × 22² = 0,303 kN/m²
- ce(z) = 1,9 × (8/10)^0,26 = 1,793 (III — wsie, przedmieścia, lasy); qp = 1,793 × 0,303 = 0,542 kN/m²; w = 0,542 × 0,8 = 0,434 kN/m²
- Wynik orientacyjny: wartości charakterystyczne dla dachu jednospadowego/dwuspadowego bez zasp i przeszkód (Ct = 1,0). Do projektu konstrukcji stosuje się pełne procedury PN-EN 1991-1-3 i 1-4 (zaspy, kosze, współczynniki cpe dla stref dachu, współczynnik konstrukcyjny) oraz współczynniki częściowe.
- Strefę śniegową i wiatrową sprawdź na mapie w załączniku krajowym — granice stref przebiegają po granicach powiatów.
- Właściciel lub zarządca musi zapewnić bezpieczne użytkowanie budynku przy silnym wietrze i intensywnych opadach, m.in. usuwając nadmiar śniegu z dachu (art. 61 pkt 2 Prawa budowlanego); budynki o powierzchni zabudowy ponad 2000 m² i inne obiekty o powierzchni dachu ponad 1000 m² kontroluje się do 31 maja i do 30 listopada (art. 62 ust. 1 pkt 3).
Kalkulator obciążenia śniegiem i wiatrem podaje charakterystyczne obciążenie dachu śniegiem i parcie wiatru na budynek według uproszczonych procedur Eurokodu z polskimi załącznikami krajowymi (PN-EN 1991-1-3 i PN-EN 1991-1-4). Wybierz strefę śniegową, wysokość nad poziomem morza i kąt dachu, a dla wiatru — strefę wiatrową, kategorię terenu i wysokość budynku.
Jak korzystać z kalkulatora obciążenia śniegiem i wiatrem
Śnieg:
- Strefa obciążenia śniegiem — z mapy w załączniku krajowym (strefy 1–5; strefa 5 to wysokie partie gór).
- Wysokość terenu n.p.m. — w metrach; w strefach 1, 3 i 5 obciążenie rośnie z wysokością.
- Kąt nachylenia dachu — w stopniach.
- Współczynnik ekspozycji Ce — 0,8 dla terenu wystawionego na wiatr, 1,0 normalny, 1,2 osłonięty.
Wiatr:
- Strefa wiatrowa — I (większość Polski), II (wybrzeże), III (góry).
- Kategoria terenu — od 0 (morze, pas nadmorski) do IV (zwarta zabudowa miejska).
- Wysokość budynku nad terenem.
- Współczynnik ciśnienia zewnętrznego cpe — ok. +0,8 dla ściany nawietrznej, ok. −0,5 dla zawietrznej; dla dachów norma ma tablice dla poszczególnych pól dachu.
Wynik podaje obciążenie śniegiem s, szczytowe ciśnienie prędkości wiatru qp i parcie (ssanie) wiatru w = qp × cpe w kN/m².
Obciążenie śniegiem dachu — wzór
s = μ1 × Ce × Ct × sk
- sk — obciążenie śniegiem gruntu w danej strefie (załącznik krajowy): strefa 1 — 0,007A − 1,4, ale nie mniej niż 0,70 kN/m²; strefa 2 — 0,9 kN/m²; strefa 3 — 0,006A − 0,6, ale nie mniej niż 1,2 kN/m²; strefa 4 — 1,6 kN/m²; strefa 5 — 0,93 × exp(0,00134A), ale nie mniej niż 2,0 kN/m² (A — wysokość n.p.m. w m).
- μ1 — współczynnik kształtu dachu: 0,8 przy nachyleniu do 30°, 0,8 × (60 − α) ÷ 30 między 30° a 60°, 0 powyżej 60° (śnieg się zsuwa).
- Ce — współczynnik ekspozycji, Ct — współczynnik termiczny (1,0).
1 kN/m² to ok. 102 kg/m². Kalkulator podaje obciążenie równomierne dachu jedno- lub dwuspadowego; worki śnieżne przy attykach, w koszach i przy uskokach dachu bywają dużo większe i liczy się je osobno.
Przykład: dom w 2. strefie śniegowej, dach 30° — obciążenie śniegiem
Wartości domyślne: strefa śniegowa 2, wysokość 200 m n.p.m., dach 30°, Ce = 1,0; strefa wiatrowa I, teren III, wysokość 8 m, cpe = +0,8:
- sk = 0,9 kN/m² (strefa 2)
- μ1 = 0,8 (nachylenie do 30°)
- s = 0,8 × 1,0 × 1,0 × 0,9 = 0,72 kN/m², czyli ok. 73 kg na m² dachu
- Wiatr: vb = 22 m/s, qb = ½ × 1,25 × 22² = 0,303 kN/m²
- ce(8 m) dla terenu III = 1,9 × (8 ÷ 10)^0,26 = 1,793
- qp = 1,793 × 0,303 = 0,542 kN/m²; parcie na ścianę nawietrzną w = 0,542 × 0,8 = 0,434 kN/m²
| Lokalizacja | sk | Dach | s | Wiatr qp |
|---|---|---|---|---|
| strefa 2, 200 m, wiatr I, teren III | 0,9 | 30° | 0,72 | 0,542 |
| strefa 3, 400 m, wiatr I, teren III | 1,8 | 45° | 0,72 | 0,609 |
| strefa 1, 20 m, wiatr II (wybrzeże), teren II | 0,7 | 20° | 0,56 | 0,921 |
| strefa 5, 900 m | 3,11 | 40° | 1,66 | — |
Na wysokości 400 m w strefie 3 śnieg na gruncie jest dwa razy cięższy, ale dach 45° utrzymuje tylko połowę (μ1 = 0,4). Na wybrzeżu ciśnienie wiatru jest o 70% większe niż w głębi kraju.
Parcie wiatru — obciążenie wiatrem krok po kroku
- Bazowa prędkość wiatru vb — z załącznika krajowego: strefa I — 22 m/s, strefa II — 26 m/s, strefa III — 22 m/s; powyżej 300 m n.p.m. prędkość w strefach I i III rośnie.
- Ciśnienie prędkości bazowej qb = ½ × ρ × vb², przy gęstości powietrza ρ = 1,25 kg/m³; dla 22 m/s to 0,30 kN/m², dla 26 m/s — 0,42 kN/m².
- Współczynnik ekspozycji ce(z) — zależy od kategorii terenu i wysokości, np. teren II — 2,3 × (z ÷ 10)^0,24, teren III — 1,9 × (z ÷ 10)^0,26, teren IV — 1,5 × (z ÷ 10)^0,29. Poniżej wysokości minimalnej (odpowiednio 2 m, 5 m i 10 m) przyjmuje się wartość dla wysokości minimalnej.
- Szczytowe ciśnienie prędkości qp(z) = ce(z) × qb.
- Parcie wiatru na powierzchnię w = qp × cpe — wartości dodatnie to parcie, ujemne — ssanie.
Ssanie na dachach, zwłaszcza przy krawędziach i narożach, jest często większe od parcia na ściany — to ono decyduje o mocowaniu blachy, dachówek i paneli fotowoltaicznych.
Odśnieżanie dachu i kontrole — obowiązki właściciela
Właściciel lub zarządca budynku musi zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu w razie silnych wiatrów i intensywnych opadów (art. 61 pkt 2 Prawa budowlanego). W praktyce oznacza to usuwanie śniegu i sopli z dachu, gdy obciążenie zbliża się do wartości projektowej.
Budynki o powierzchni zabudowy powyżej 2000 m² i inne obiekty o powierzchni dachu powyżej 1000 m² trzeba kontrolować dwa razy w roku — do 31 maja i do 30 listopada (art. 62 ust. 1 pkt 3). Po każdym silnym wietrze czy intensywnych opadach, które mogą uszkodzić budynek, kontrola jest obowiązkowa niezależnie od wielkości obiektu (art. 62 ust. 1 pkt 4). Niedopełnienie tych obowiązków jest wykroczeniem zagrożonym grzywną (art. 93 pkt 8).
Kalkulator podaje wartości charakterystyczne orientacyjnie — np. żeby sprawdzić, czy dach udźwignie panele fotowoltaiczne albo czy szklarnia wytrzyma śnieg. Projekt konstrukcji wymaga pełnych procedur PN-EN 1991-1-3 i 1-4 (worki śnieżne, cpe dla pól dachu, współczynnik konstrukcyjny) i współczynników częściowych. Granice stref przebiegają po granicach powiatów — swój powiat sprawdź na mapie w załączniku krajowym.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi obciążenie śniegiem w 2. strefie?
Obciążenie śniegiem gruntu to 0,9 kN/m² (ok. 92 kg/m²). Na dachu o nachyleniu do 30° obciążenie wynosi 0,8 × 0,9 = 0,72 kN/m², czyli ok. 73 kg/m².
Jak przeliczyć kN/m² na kg/m²?
Pomnóż przez ok. 102: 1 kN/m² ≈ 102 kg/m². Obciążenie 0,72 kN/m² odpowiada ok. 73 kg na m² dachu.
W jakiej strefie śniegowej jest moja miejscowość?
Sprawdź mapę w załączniku krajowym do PN-EN 1991-1-3 — granice stref przebiegają po granicach powiatów. Większa część Polski środkowej i zachodniej leży w strefach 1 i 2, północny wschód i wyżyny w strefach 3 i 4, wysokie góry w strefie 5.
Czy stromy dach przenosi mniej śniegu?
Tak. Do 30° współczynnik kształtu wynosi 0,8, między 30° a 60° maleje liniowo do zera, a powyżej 60° przyjmuje się, że śnieg się zsuwa. Dach 45° przenosi o połowę mniej śniegu niż dach 30°.
Jaka jest prędkość wiatru w I strefie wiatrowej?
Bazowa prędkość wiatru w strefie I to 22 m/s (do 300 m n.p.m.), co daje ciśnienie prędkości bazowej 0,30 kN/m². Na wybrzeżu (strefa II) to 26 m/s i 0,42 kN/m².
Źródła
- PN-EN 1991-1-3 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje — Obciążenia ogólne — Obciążenie śniegiem, z załącznikiem krajowym (PKN)
- PN-EN 1991-1-4 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje — Oddziaływania ogólne — Oddziaływania wiatru, z załącznikiem krajowym (PKN)
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, t.j. Dz.U. 2026 poz. 524 — art. 61, art. 62, art. 93
Ostatnia aktualizacja: 29 października 2026