Kalkulator dawkowania antybiotyku dla dzieci
Wynik
- Dawka dobowa
- 750 mg
- Objętość na dobę
- 7,5 ml
- Zastosowany schemat
- 50 mg/kg/dobę w 2 dawkach (dawka standardowa wg ChPL)
Obliczenia krok po kroku
- Dawka dobowa: 50 mg/kg × 15 kg = 750 mg
- Na dawkę: 750 mg ÷ 2 = 375 mg
- Stężenie: 500 mg / 5 ml = 100 mg/ml → 375 ÷ 100 = 3,75 ml
- Dawkę antybiotyku, schemat i czas leczenia zawsze ustala lekarz. Kalkulator służy wyłącznie do sprawdzenia przeliczenia mg → ml dla zaleconej dawki i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
- Dawki wg Charakterystyk Produktów Leczniczych i rekomendacji NPOA 2025 (wyd. 2). Sprawdź stężenie na opakowaniu — ta sama nazwa handlowa występuje w różnych stężeniach.
- W paciorkowcowym zapaleniu gardła i migdałków lekiem z wyboru jest fenoksymetylpenicylina (penicylina V); makrolidy (azytromycyna, klarytromycyna) tylko przy nadwrażliwości na beta-laktamy typu natychmiastowego. Azytromycyny nie stosuje się w ostrym zapaleniu ucha środkowego.
- Zawiesinę przygotuj dokładnie wg ulotki (właściwa ilość wody), wstrząśnij przed każdym użyciem i odmierzaj strzykawką dołączoną do opakowania. Nie przerywaj kuracji po ustąpieniu objawów bez zgody lekarza.
Kalkulator dawkowania antybiotyku dla dzieci przelicza dobową dawkę w miligramach na kilogram masy ciała na objętość zawiesiny doustnej w mililitrach – dla najczęściej przepisywanych dzieciom w Polsce antybiotyków: amoksycyliny (np. Amotaks, Ospamox), amoksycyliny z kwasem klawulanowym (Augmentin, Amoksiklav, Taromentin, Augmentin ES), cefuroksymu (Zinnat), azytromycyny (Sumamed) oraz klarytromycyny (Klacid, Fromilid). Kalkulator jest przeznaczony dla rodziców, którzy chcą sprawdzić, czy ilość leku w strzykawce doustnej jest zgodna z zaleceniami lekarza. O dawce, schemacie i czasie trwania leczenia zawsze decyduje lekarz.
Jak korzystać z kalkulatora antybiotyku dla dzieci
- Antybiotyk (zawiesina) – należy wybrać lek, a przede wszystkim jego moc, na przykład amoksycylinę 250 mg/5 ml lub 500 mg/5 ml. Moc jest podana na opakowaniu oraz na etykiecie butelki. Ta sama marka jest sprzedawana w różnych mocach, więc ta sama liczba mililitrów może oznaczać dwukrotnie większą ilość leku.
- Masa ciała dziecka – aktualna masa w kilogramach. Dawki antybiotyków dla dzieci oblicza się na kilogram masy ciała, a nie na podstawie wieku.
- Wiek dziecka w miesiącach (3 lata = 36 miesięcy). Kalkulator sprawdza, czy preparat jest zarejestrowany dla tego wieku.
- Schemat dawkowania – dawka standardowa lub duża. Wybierz ten, który zalecił lekarz; dużą dawkę amoksycyliny stosuje się m.in. w ostrym zapaleniu ucha środkowego, zatok i płuc.
Wynik pokazuje objętość jednej dawki w ml, dawkę w mg, jak często należy ją podawać, dawkę dobową w mg i ml oraz zastosowany schemat. Jeśli obliczona dawka przekracza maksymalną dawkę pojedynczą dla danego preparatu, kalkulator ogranicza ją i wyświetla ostrzeżenie.
Dawkowanie antybiotyku – jak przeliczyć mg/kg na ml
Obliczenia składają się z trzech etapów:
- Dawka dobowa (mg) = dawka w mg/kg/dobę × masa ciała dziecka (kg).
- Dawka jednorazowa (mg) = dawka dobowa ÷ liczba dawek na dobę (zazwyczaj 2, co 12 godzin; azytromycyna raz dziennie).
- Objętość (ml) = dawka jednorazowa ÷ stężenie zawiesiny w mg/ml. Stężenie to moc podana na etykiecie podzielona przez 5 – na przykład 500 mg/5 ml = 100 mg/ml, 250 mg/5 ml = 50 mg/ml, 200 mg/5 ml = 40 mg/ml.
W przypadku amoksycyliny z kwasem klawulanowym dawkę oblicza się dla amoksycyliny (pierwsza liczba na etykiecie, na przykład 400 mg w przypadku 400 mg + 57 mg/5 ml). Kalkulator pokazuje również, ile kwasu klawulanowego zawiera dana dawka.
Odmierz zawiesinę za pomocą strzykawki doustnej lub miarki dołączonej do leku. Łyżeczka kuchenna mieści od 3 do 7 ml, więc nie nadaje się do odmierzania antybiotyku.
Amotaks 500 mg/5 ml – dawkowanie dla dzieci: przykład dla 15 kg
Wartości domyślne: amoksycylina 500 mg/5 ml, dziecko 15 kg, 3 lata (36 miesięcy), standardowy schemat dawkowania 50 mg/kg/dobę w 2 dawkach.
- Dawka dobowa: 50 mg/kg × 15 kg = 750 mg.
- Dawka jednorazowa: 750 mg ÷ 2 = 375 mg co 12 godzin.
- Stężenie: 500 mg ÷ 5 ml = 100 mg/ml → 375 ÷ 100 = 3,75 ml na dawkę (7,5 ml dziennie).
Przy dużej dawce (90 mg/kg/dobę, np. w ostrym zapaleniu ucha środkowego) to samo dziecko otrzymuje 1350 mg dziennie, tj. 675 mg = 6,75 ml co 12 godzin. W przypadku słabszej zawiesiny o stężeniu 250 mg/5 ml objętości byłyby dwukrotnie większe (7,5 ml i 13,5 ml).
Inne przykłady:
| Lek | Dziecko | Dawka jednorazowa | Objętość | Jak często |
|---|---|---|---|---|
| Amoksiklav 400 mg + 57 mg/5 ml, 45 mg/kg/dobę | 12 kg, 2 lata | 270 mg | 3,38 ml | co 12 godzin |
| Augmentin ES 600 mg + 42,9 mg/5 ml, 90 mg/kg/dobę | 12 kg, 2 lata | 540 mg | 4,5 ml | co 12 godzin |
| Zinnat 250 mg/5 ml, 15 mg/kg dwa razy dziennie | 18 kg, 4 lata | 250 mg (maksymalna dawka) | 5 ml | co 12 godzin |
| Sumamed Forte 200 mg/5 ml, 10 mg/kg | 15 kg, 3 lata | 150 mg | 3,75 ml | raz dziennie, 3 dni |
| Klacid 250 mg/5 ml, 7,5 mg/kg dwa razy dziennie | 20 kg, 5 lat | 150 mg | 3 ml | co 12 godzin |
W przypadku leku Zinnat wynik obliczeń wynosi 270 mg, ale maksymalna dawka jednorazowa w tym schemacie wynosi 250 mg, więc kalkulator ogranicza ją do 5 ml.
Amoksiklav, Zinnat, Klacid – dawkowanie u dzieci
Kalkulator stosuje dawki z charakterystyk produktów leczniczych (ChPL) oraz polskich rekomendacji postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków (NPOA, wyd. 2, 2025):
- Amoksycylina – antybiotyk z wyboru w ostrym zapaleniu ucha środkowego (OZUŚ) i ostrym bakteryjnym zapaleniu zatok. Rekomendacje z 2025 r. zalecają dużą dawkę 75–90 mg/kg/dobę w 2 dawkach co 12 godzin, ponieważ mniejsze dawki (ok. 40–50 mg/kg/dobę) sprzyjają selekcji pneumokoków o zmniejszonej wrażliwości. W OZUŚ leczenie można skrócić do 5 dni u dzieci powyżej 2. roku życia; u młodszych trwa 10 dni. ChPL dopuszcza też mniejsze dawki (od 40 mg/kg/dobę) w innych zakażeniach.
- Paciorkowcowe zapalenie gardła i migdałków (angina) – lekiem pierwszego wyboru w Polsce jest fenoksymetylpenicylina (penicylina V) przez 10 dni, a nie amoksycylina. Jeśli lekarz przepisze amoksycylinę, dawka według ChPL wynosi 40–90 mg/kg/dobę.
- Amoksycylina z kwasem klawulanowym 400 mg + 57 mg/5 ml (Augmentin, Amoksiklav, Taromentin) – 25–45 mg/kg/dobę amoksycyliny w 2 dawkach, w cięższych zakażeniach do 70 mg/kg/dobę; od 2. miesiąca życia. Stosuje się ją, gdy sama amoksycylina nie zadziałała.
- Augmentin ES 600 mg + 42,9 mg/5 ml – 90 mg/kg/dobę w 2 dawkach, u dzieci od 3. miesiąca życia o masie ciała poniżej 40 kg. Dzięki mniejszemu udziałowi kwasu klawulanowego pozwala podać dużą dawkę amoksycyliny zalecaną przez NPOA.
- Cefuroksym aksetyl (Zinnat) – 10 mg/kg dwa razy na dobę (maks. 125 mg na dawkę) lub 15 mg/kg dwa razy na dobę (maks. 250 mg na dawkę), od 3. miesiąca życia; w OZUŚ u dzieci z nadwrażliwością na amoksycylinę typu późnego 30 mg/kg/dobę w 2 dawkach, maks. 500 mg na dobę.
- Azytromycyna (Sumamed) – 10 mg/kg raz na dobę przez 3 dni (maks. 500 mg na dobę). W paciorkowcowym zapaleniu gardła NPOA zaleca większą dawkę łączną: 20 mg/kg na dobę przez 3 dni lub 12 mg/kg na dobę przez 5 dni, a makrolidy tylko u dzieci z nadwrażliwością na beta-laktamy typu natychmiastowego. Azytromycyny nie stosuje się w ostrym zapaleniu ucha środkowego.
- Klarytromycyna (Klacid, Fromilid) – 7,5 mg/kg dwa razy na dobę (maks. 500 mg na dawkę), od 6. miesiąca życia.
Dzieci o masie ciała 40 kg i więcej dawkuje się jak dorosłych – zwykle tabletkami, a nie zawiesiną.
Jak przygotować i podać zawiesinę
- Przygotowanie – większość antybiotyków dla dzieci jest dostępna w postaci granulatu lub proszku. Należy dodać dokładnie tyle przegotowanej, schłodzonej wody, ile podano w ulotce (często w dwóch porcjach, z wstrząśnięciem między nimi) – zbyt duża ilość wody rozcieńcza lek, a dziecko otrzymuje mniejszą dawkę.
- Wstrząśnij butelką przed każdą dawką.
- Równe odstępy – „2 razy na dobę” oznacza co 12 godzin, na przykład o 7:00 i 19:00.
- Przechowywanie – wiele gotowych zawiesin (na przykład amoksycylina z kwasem klawulanowym) należy przechowywać w lodówce i zużyć w ciągu 7–10 dni. Sprawdź ulotkę.
- Pominięta dawka – podaj ją jak najszybciej po przypomnieniu sobie, chyba że zbliża się pora podania kolejnej dawki. Nie podawaj podwójnej dawki.
- Cała kuracja – nie przerywaj leczenia, gdy dziecko poczuje się lepiej. Zbyt wczesne przerwanie kuracji jest jedną z przyczyn rozwoju oporności bakterii.
- Probiotyk – lekarz może zalecić jego stosowanie w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia biegunki związanej ze stosowaniem antybiotyków.
W przypadku wystąpienia wysypki, duszności, obrzęku twarzy, krwawej biegunki lub uporczywych wymiotów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Recepta na antybiotyk – 7 dni na realizację
W Polsce wszystkie antybiotyki do stosowania doustnego i pozajelitowego są dostępne wyłącznie na receptę. Receptę na antybiotyk należy zrealizować w ciągu 7 dni od daty wystawienia albo od daty realizacji „od dnia” (art. 96a ust. 7 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne) – jest to znacznie krótszy okres niż standardowe 30 dni. Datę tę można sprawdzić w kalkulatorze ważności recepty.
Większość przeziębień, grypy, COVID-19 oraz wiele przypadków bólu gardła i infekcji ucha u dzieci jest spowodowanych przez wirusy, na które antybiotyki nie działają. Dlatego lekarze często zalecają poczekać i najpierw leczyć objawy – w wielu przypadkach niepowikłanego ostrego zapalenia ucha środkowego (na przykład łagodnej, jednostronnej infekcji u dziecka powyżej 2 lat) rekomendacje NPOA zalecają 48–72 godziny obserwacji z leczeniem przeciwbólowym i przeciwzapalnym przed ewentualnym włączeniem antybiotyku. W przypadku gorączki i bólu można sprawdzić dawkę paracetamolu i ibuprofenu w kalkulatorze dawkowania leków przeciwgorączkowych dla dzieci.
Nie należy stosować resztek antybiotyków pozostałych po poprzedniej chorobie ani leków rodzeństwa – inna infekcja może wymagać innego leku, dawki i czasu trwania leczenia.
Najczęstsze pytania
Ile ml Amotaksu 500 mg/5 ml podać dziecku ważącemu 15 kg?
Przy dawce standardowej 50 mg/kg/dobę w 2 dawkach: 3,75 ml co 12 godzin (375 mg). Przy dużej dawce 90 mg/kg/dobę: 6,75 ml co 12 godzin. Należy zawsze stosować dawkę zaleconą przez lekarza.
Co oznacza oznaczenie „400 mg + 57 mg/5 ml” na opakowaniu leku Amoksiklav lub Augmentin?
5 ml zawiesiny zawiera 400 mg amoksycyliny i 57 mg kwasu klawulanowego. Dawka jest obliczana na podstawie zawartości amoksycyliny, więc 1 ml zawiera 80 mg tej substancji.
Czy zamiast strzykawki mogę użyć łyżeczki?
Lepiej tego nie robić. Łyżki kuchenne mają pojemność od około 3 do 7 ml, więc dawka może się różnić nawet o połowę. Należy używać strzykawki doustnej lub miarki dołączonej do opakowania.
Dlaczego kalkulator ogranicza dawkę?
Każdy antybiotyk ma określoną maksymalną dawkę jednorazową lub dobową. Na przykład w przypadku cefuroksymu w dawce 15 mg/kg dwa razy dziennie maksymalna dawka jednorazowa wynosi 250 mg – dla dziecka o masie ciała 18 kg obliczenie daje 270 mg, ale podaje się 250 mg.
Jak długo ważna jest recepta na antybiotyk?
7 dni od daty wystawienia recepty albo od daty realizacji „od dnia” wpisanej na recepcie. Po upływie tego terminu apteka nie może wydać antybiotyku i konieczne jest uzyskanie nowej recepty.
Czy mogę przerwać podawanie antybiotyku, gdy dziecko poczuje się lepiej?
Nie, chyba że lekarz tak zaleci. Czas trwania leczenia zależy od rodzaju infekcji – na przykład 3 dni w przypadku azytromycyny i zazwyczaj 10 dni w przypadku paciorkowcowego zapalenia migdałków.
Źródła
- Albrecht P., Hryniewicz W., Kuch A., Radzikowski A. (red.) Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego cz. 1. Zakażenia górnych dróg oddechowych. Narodowy Instytut Leków, NPOA, Warszawa 2025
- Europejska Agencja Leków – Amoxil, procedura z art. 30: zharmonizowana charakterystyka produktu leczniczego (wersja polska)
- Rejestr Produktów Leczniczych – charakterystyki produktów leczniczych (ChPL) Augmentin, Augmentin ES, Zinnat, Sumamed, Klacid
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. 2026 poz. 612), art. 96a ust. 7
Ostatnia aktualizacja: 27 października 2026