Kalkulator rozcieńczania spirytusu (alkoholu)
Wynik
- Woda wg wzoru V2 = V1·C1/C2
- 700 ml
- Różnica przez kontrakcję
- 35 ml
- Woda wagowonajdokładniej: odważ wodę na wadze kuchennej
- 734 g
- Czysty alkohol (100%)
- 480 ml
- Akcyza zawarta w tym spirytusie8 811 zł od hektolitra 100% alkoholu (od 01.01.2026), bez VAT
- 42,29 zł
| Moc docelowa | Woda (z kontrakcją) | Woda (wzór uproszczony) | Otrzymasz |
|---|---|---|---|
| 80% | 224 ml | 200 ml | 1 200 ml |
| 70% | 408 ml | 371 ml | 1 371 ml |
| 60% | 648 ml | 600 ml | 1 600 ml |
| 50% | 980 ml | 920 ml | 1 920 ml |
| 45% | 1 199 ml | 1 133 ml | 2 133 ml |
| 40% | 1 470 ml | 1 400 ml | 2 400 ml |
| 35% | 1 817 ml | 1 743 ml | 2 743 ml |
| 30% | 2 276 ml | 2 200 ml | 3 200 ml |
| 25% | 2 915 ml | 2 840 ml | 3 840 ml |
Obliczenia krok po kroku
- Objętość końcowa (definicja % obj.): V2 = V1 × C1 ÷ C2 = 500 ml × 96% ÷ 40% = 1 200 ml
- Wzór uproszczony: woda = V2 − V1 = 1 200 ml − 500 ml = 700 ml
- Masa alkoholu wyjściowego: 0,5 l × 0,8075 kg/l = 0,4037 kg
- Masa gotowej mieszaniny: 1,2 l × 0,9481 kg/l = 1,1377 kg
- Woda z kontrakcją: (1,1377 − 0,4037) kg ÷ 0,9982 kg/l = 735 ml
- Kontrakcja: po zmieszaniu etanolu z wodą objętość jest mniejsza niż suma objętości (np. 1 l spirytusu 96% + 1,47 l wody daje ok. 2,4 l, a nie 2,47 l). Dlatego wody trzeba dolać nieco więcej, niż wynika z prostego wzoru V2 = V1 · C1 / C2.
- Obliczenia dotyczą 20 °C — w tej temperaturze kalibrowane są alkoholomierze. Ciepła mieszanina pokazuje zawyżoną moc. Odczekaj kilka godzin, aż mieszanina wystygnie i się „ułoży”.
- Gęstości mieszanin: tablice etanol–woda w 20 °C (Perry’s Chemical Engineers’ Handbook), interpolacja co 1% mas.
Kalkulator rozcieńczania spirytusu pokazuje, ile wody należy dodać do spirytusu rektyfikowanego lub innego mocnego alkoholu, aby uzyskać pożądaną moc — na przykład wódkę 40% albo alkohol 70% jako bazę do nalewki. Inaczej niż prosty wzór uwzględnia kontrakcję: po zmieszaniu etanolu z wodą objętość ulega zmniejszeniu, dlatego potrzeba nieco więcej wody. Oblicza również, ile spirytusu potrzeba na daną ilość wódki oraz jaką moc będzie miała mieszanka dwóch płynów.
Jak korzystać z kalkulatora rozcieńczania alkoholu
Wybierz, co chcesz obliczyć:
- Ile wody dodać — wprowadź ilość i moc spirytusu (spirytus rektyfikowany ma 95–96%) oraz docelową moc.
- Ile spirytusu na X ml — wpisz, ile gotowego alkoholu chcesz uzyskać i jego moc; kalkulator poda ilość spirytusu i wody.
- Moc po zmieszaniu — wpisz ilości i moce dwóch płynów, na przykład spirytusu i wody lub soku (0%).
Wynik pokazuje ilość wody z kontrakcją i według prostego wzoru, objętość, jaką otrzymasz, masę wody (najdokładniej — odważ ją na wadze kuchennej), ilość czystego alkoholu i akcyzę zawartą w spirytusie. Tabela pokazuje, ile wody należy dodać do 1 litra spirytusu dla mocy od 80% do 25%.
Rozcieńczanie spirytusu — wzór z kontrakcją
Podstawowy wzór wynika z definicji mocy objętościowej — ilość czystego alkoholu nie zmienia się po dodaniu wody:
V2 = V1 × C1 ÷ C2, woda = V2 − V1
gdzie V1 to objętość spirytusu, C1 to jego moc, C2 to moc docelowa, a V2 to objętość gotowego trunku.
Wzór ten nieznacznie zaniża ilość wody. Cząsteczki etanolu i wody upakowują się ciaśniej, więc 1 litr spirytusu i 1 litr wody dają nie 2, ale około 1,94 litra. Dlatego kalkulator korzysta z tabel gęstości mieszanin etanolu z wodą w temperaturze 20 °C: oblicza masę spirytusu i masę gotowej mieszaniny, a różnica między nimi stanowi masę wody, którą należy dodać. W przypadku spirytusu 96% rozcieńczonego do 40% różnica ta wynosi około 5%.
Wódka ze spirytusu — przykład: 0,5 l spirytusu 96% na 40%
Wartości domyślne: 500 ml spirytusu 96%, docelowa zawartość alkoholu 40%.
- Objętość gotowej wódki: V2 = 500 × 96 ÷ 40 = 1 200 ml.
- Ilość wody obliczona według prostego wzoru: 1 200 − 500 = 700 ml.
- Woda z kontrakcją: masa spirytusu 0,5 l × 0,8075 kg/l = 0,4037 kg; masa 1,2 l 40-procentowej wódki 1,2 × 0,9481 = 1,1377 kg; woda = (1,1377 − 0,4037) ÷ 0,9982 = 735 ml, czyli 734 g.
- Butelka zawiera 480 ml czystego alkoholu.
Drugi przykład: aby uzyskać 1 litr 40-procentowej wódki z 95-procentowego spirytusu, potrzeba 421 ml spirytusu i 607 ml wody. A jeśli zmieszasz 500 ml 96-procentowego spirytusu z 500 ml wody, otrzymasz 970 ml 49,5-procentowego alkoholu, a nie 1 000 ml 48-procentowego.
Jak rozcieńczyć spirytus do 70% i 40% — tabela dla 1 litra
| Moc docelowa | Woda z kontrakcją | Woda według prostego wzoru | Otrzymasz |
|---|---|---|---|
| 80% | 224 ml | 200 ml | 1 200 ml |
| 70% | 408 ml | 371 ml | 1 371 ml |
| 60% | 648 ml | 600 ml | 1 600 ml |
| 50% | 980 ml | 920 ml | 1 920 ml |
| 45% | 1 199 ml | 1 133 ml | 2 133 ml |
| 40% | 1 470 ml | 1 400 ml | 2 400 ml |
| 35% | 1 817 ml | 1 743 ml | 2 743 ml |
| 30% | 2 276 ml | 2 200 ml | 3 200 ml |
Aby rozcieńczyć spirytus do 70% — typowej mocy do zalewania owoców na nalewki — dodaj około 408 ml wody na każdy litr spirytusu 96%. Dla spirytusu 95% kalkulator poda nieco mniej.
Jak rozrobić spirytus na wódkę — praktyczne wskazówki
- Woda — należy używać wody przegotowanej i schłodzonej lub wody niegazowanej o niskiej zawartości minerałów. Twarda woda z kranu może spowodować zmętnienie wódki.
- Kolejność — wodę wlewaj stopniowo do alkoholu, a nie na odwrót, i mieszać. Mieszanina się nagrzewa, dlatego moc mierz dopiero po ostygnięciu.
- Temperatura — alkoholomierze są kalibrowane w 20 °C. Ciepła mieszanka wskazuje wyższą zawartość alkoholu niż w rzeczywistości.
- Ważenie — najdokładniejszym sposobem jest zważenie wody na wadze kuchennej: 1 ml wody waży prawie dokładnie 1 g.
- Odstawianie — pozostaw wódkę na kilka dni w zamkniętej butelce; „osiada” ona i traci ostry smak świeżo rozcieńczonego spirytusu.
Do użytku domowego kupuj wyłącznie spirytus rektyfikowany z legalnych źródeł — spirytus z nieznanych źródeł może zawierać metanol, który powoduje ślepotę i śmierć.
Spirytus, akcyza i przepisy
Zakup spirytusu i rozcieńczanie go w domu na własny użytek jest legalne — akcyza jest już wliczona w cenę. W 2026 r. stawka akcyzy na alkohol etylowy wynosi 8 811 zł od hektolitra czystego (100%) alkoholu, więc litr spirytusu 95% zawiera około 83,70 zł akcyzy, a butelka 0,5 l wódki 40% około 17,62 zł (plus VAT).
Natomiast sprzedaż wódki rozrobionej w domu bez zezwolenia i znaków akcyzy jest zabroniona, a destylowanie alkoholu w domu stanowi przestępstwo niezależnie od celu. Nie wolno sprzedawać ani podawać alkoholu osobom poniżej 18 roku życia.
Najczęstsze pytania
Ile wody należy dodać do 1 litra spirytusu, aby uzyskać wódkę o mocy 40%?
Do spirytusu 96% około 1 470 ml wody, co daje 2,4 litra wódki 40%. Prosty wzór daje 1 400 ml, ale przez kontrakcję trzeba około 70 ml więcej. Do spirytusu 95% około 1 443 ml wody, co daje 2,375 litra.
Jak rozcieńczyć spirytus do 70%?
Dodaj około 408 ml wody do każdego litra 96% spirytusu; otrzymasz około 1,37 litra 70% alkoholu. Na pół litra spirytusu potrzeba około 204 ml wody.
Ile spirytusu na 1 litr wódki 40%?
421 ml 95-procentowego spirytusu lub 417 ml 96-procentowego spirytusu, uzupełnionego wodą do 1 litra — około 607–613 ml wody, w zależności od mocy spirytusu.
Dlaczego moc wyszła inna niż w obliczeniach?
Zazwyczaj dzieje się tak, ponieważ mieszanina jest ciepła (alkoholomierze działają w temperaturze 20 °C), spirytus miał inną moc niż na etykiecie albo użyto prostego wzoru bez kontrakcji. Poczekaj, aż mieszanina ostygnie do 20 °C, i zmierz ponownie.
Źródła
- Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 412) — art. 93 (stawka akcyzy na alkohol etylowy)
- OIV — Kompendium międzynarodowych metod analitycznych: objętościowa zawartość alkoholu i tabele gęstości mieszanin etanol–woda w 20 °C
- Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, tekst jednolity (Dz.U. 2023 poz. 2151) — art. 15
Ostatnia aktualizacja: 28 października 2026